တင်းလုမ်ႈၾႃႉ သႄႉသွမ်းတၢင်းႁဵတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉမႂ်ႈမႅၼ်သမ်ႇပႅၼ်သၢင်းၽႅပ်ႉ ၸၢဝ်းလူၵ်ႈလႄႈလူလၢႆ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်တင်းလူၵ်ႈပၵ်းၸွင်ႉ ဢွင်ႉတႃတူၺ်းမႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇ။
ဝၢႆးသေပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ USDP ၵၢၼ်ႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8 လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊရ် 2020 သေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမၢပ်ႇၼႄးဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇသိုဝ်ႈသႂ်၊ မီးလွင်ႈၵူတ်ႉငေႃးယွၵ်းလႅၼ် ၼႆသေ ၸွမ်သိုၵ်းမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 1 လိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊ 2021။
ဢိင်ၼိူဝ်ပိူင်ပဵၼ်ၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၶွမ်ႈၶတ်း ပတ်းပိုၼ်ႉ မိူင်း မၢၼ်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸွတ်ႇတူဝ်ႈ ၵူႈဝဵင်း ။ ၵူၼ်းဢွၵ်ႇမႃးတဵမ်ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၸွမ်းၼႂ်းၵိဝ်ႇ ၼႂ်းပွၵ်ႉ ၼႂ်းဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင် တေႃႇထိုင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵႅတ်ႉသ်ၼမ်ႉတႃ မၢၵ်ႇၵွင်ႈယၢင် တေႃႇပေႃးထိုင်မၢၵ်ႇၵွင်ႈ တႄႉ။ တိူဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း မၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ ၼမ်ၶိုၼ်ႈၵူႈဝၼ်း ။ ယိင်ႈၶႅၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ် ယူင်းတေႃးသ ၵူၼ်းမိူင်း ယိင်ႈယၢဝ်းဝၼ်းယိင်ႈၵူၼ်းလူမ့်တၢႆတိူဝ်းသုင်။ ၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၵိုတ်းလွင်ႈၶႃႈႁႅမ် ၵူၼ်းမိူင်းတၢႆၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇဢဝ်ၶဝ်ႈႁူသႂ်ႇၸႂ်သင်။ ၼွၵ်ႈလိူဝ် ဢမ်ႇယွမ်းထွမ်ႇၽႂ်ယဝ့် ယင်းပၢႆဢဝ်ႁိူဝ်းဝိၼ် ၵႂႃႇပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။
ၶၢဝ်းတၢင်းပီၶိုင်ႈ လွင်ႈသုၵ့်ယုင်ႈဢူၼ်မေႃးၵေႃႈပႆႇၸၢင်ႁၢႆ မိူဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇတီႉထုၵ်ႇၺွပ်း ထုၵ်ႇပေႃႉထုပ့်ယူႇ ၾၢႆႇလဵဝ် ထိုင်တီႈယိူၼ့်ဢမ်ႇလႆႈ ၸင်ႇမီးမႃးၵၢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶိုၼ်းတေႃႇသူႈ တၢႆပဵၼ်တၢႆၼႆမႃးလႄႈ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၶိုၼ်ႈမႃးၵူႈဝၼ်း။
လိူဝ်ၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိူဝ်းၺႃးတီႉၺွပ်းဝႆႉ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၵ်ႉလွမ်တႅပ်းတတ်းတြႃး ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၼၵ်းထိုင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈတၢမ်ႇတၢႆမႃးလၢႆၵမ်း။ ၽွင်း ၼႂ်းလိူၼ်ၵျႅၼ်းၼိဝ်ႊရီႊ လႄႈ လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊလ် မေႊ ၵျုၼ်ႊ ပူၼ်ႉမႃး။ ၸိူဝ်းၶဝ်ထုၵ်ႇၵၢဝ်ႇ ၼႄးဝႃႈ ၸွႆႈထႅမ်တႅဝ်းႁူမ်ႈၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ သၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈတႄႇၵၢၼ်ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ (ဢမ်းၼၢၸ်ႈ) မိူဝ်ႈပီၵၢႆ-ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၸိူဝ်းၽူႈဢၼ်ထုၵ်ႇတတ်းသိၼ်တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ) တၢႆၼၼ်ႉ ၵူဝ်ႇၵျေႃႇမိၼ်းယု (ၵူဝ်ႇၵျိမ်ႇမီႇ) ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်း (ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ) ၊ ၵူဝ်ႇၽဵဝ်းၸေႇယႃႇတေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း မေႃႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းႁိပ်ႉႁွပ်ႊ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် လႄႈပဵၼ်ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၵဝ်ႇပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD လႄႈၵူၼ်းၸမ်ၸႂ် တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ၊ ထႅင်ႈ 2 ၵေႃႉပဵၼ် ၵူဝ်ႇလႃႉမိဝ်းဢွင်ႇလႄႈ ၵူဝ်ႇဢွင်ႇတူႇရၸေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႅဝ်းၼႃႈ ၸုမ်းၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းလၢႆႇတႃႇယႃႇ ၽွင်းပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်။ ၸိူဝ်းၶဝ် 4 ၵေႃႉၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊပူၼ်ႉမႃးၼႆႉဝႃႈ ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆယဝ်ႉၼႆသေတႃႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ ဢဝ်တၢႆဝၼ်းလႂ်တီႈလႂ် ၶၢဝ်းလႂ်၊ ၽွင်းလုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး ၵူၼ်းႁိူၼ်းၵူၼ်းယေးၵႂႃႇယွၼ်းတူဝ်တၢႆၶိုၼ်းၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇပၼ်။
ၸိူင့်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၵၢၼ်ပၼ်တူတ်ႈတၢႆၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၸႂ်ႉလၢႆးၽႅၼ်ၶေႃး။ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈႁူမ်ႈတုမ်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈ NUG ၶတ်းၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းတေႃႇတၢၼ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ဢၼ်ႁုပ်ႈယိုတ်း ဢမ်းၼၢၸ်ႈသေ ၶိၼ်ၽွင်းငမ်းၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ့် ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်း ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လီလႆႈ တုမ်ႉတွပ်ႇသေလၢႆးလၢႆးယဝ်ႉ။
“တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတင်းလူၵ်ႈ တၵ်းလႆႈပၼ်တူတ်ႈ (တၢမ်ႇ) လွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉလူင်ၸုမ်းၸိူဝ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းယဝ်ႉ ” ဢူးၵျေႃႇၸေႃး ႁွင်ႈၵၢၼ် ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ NUG လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမႃးလွၵ်ႇငိုတ်ႈဝိပ်ႇငႅၼ်းတဵၵ်းတဵင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယုပ်းၽၢၼ်ႈၵူဝ်ႁႄယူႇၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်းလႄႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ဢၢၼ်ဢမ်ႇၼိမ်ယဵၼ် တင်ႈတႄႇမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇဢွၼ်ႁူဝ်ႁုပ်ႈယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈ ဝၼ်း တီႈ 1 လိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊ 2021 မႃး တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၽဵဝ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်း တိၼ်လၢႆမိုဝ်းပဝ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၶႂမ်ႈၶတ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ယူႇၼၼ်ႉထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃႉထုပ်ႉၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆယူႇၵူႈဝၼ်း ၸဵမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵူၼ်းထဝ်ႈဢမ်ႇဝႆႉဢမ်ႇလိူၵ်ႈ လူၺ်ႈဢဝ်လၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ ဢဝ်လၢႆးပႅင်းၸင်းသေ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ။ ပဵၼ်ၵၢၼ်တိုၵ်းတေႃး ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ၵေႃႇတူဝ်ပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်းၶိုၼ်ႈမႃးမႂ်ႇ။
မိသျဵလ်ႊ ပႃႊသျေႊလေႊတ် ၶႃႈလူင်ယႂ်ႇသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈၶွင်လူၵ်ႈ (လုမ်ႈၾႃႉ) ၸီႉၸမ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်ပၼ် တူတ်ႈတၢႆ ပဵၼ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ဢၼ်ႁုၵ်းႁၢႆႉလႄႈသုတ်ႉထွႆတေႃႇ ဢၼ်ႊတူဝ်ႊၼိဢူဝ်း ၵူႊတိူဝ်ႊရ်ရဵသ်ႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈၶွင်လူၵ်ႈ(လုမ်ႈၾႃႉ) ၵၢဝ်ႇသႄႉသွမ်းတေႃႇၵၢၼ်ပၼ်တူတ်ႈတၢႆလႄႈႁဵၵ်ႈႁွင်ႉႁႂ်ႈပွႆႇတူဝ်ၽူႈၸိူဝ်း တိုၵ်ႉထုၵ်ႇၵုမ်းၶင် ၼင်ႇၵမ်ႈၸႂ်သိုၵ်းၶဝ်ႁူမ်ႈပႃးတင်းဢွင်ႇသၢၼ်း သုၵျီႇ။
ၼႂ်းထွႆႈၵႂၢမ်းၸီႉလႅင်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇၶွင်ႁူမ်ႈတုမ်ယူႊရူပ်ႉ ဢွသ်းတေႊလျေႊ ၶႅၼ်ႊၼႃႊတႃႊ ၵျပၼ်ႊ ၼိဝ်ႊသီႊလႅၼ်ႊ ၼေႃႊဝေႊ ၵူဝ်ႊလီးယိူဝ်ႊၸၢၼ်း ဢင်းၵိတ်း လႄႈဢမေႊရိၵႃႊ ၵၢဝ်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်ပၼ်တူတ်ႈတၢႆၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ် ႁဵတ်းၽိတ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလူင်လၢင်တေႃႇသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလႄႈ ၵိုင်ႇထုၵ်ႇတၢင်းလႆႈသႄႉသွမ်းၼၵ်းၼႃ ဢၼ် ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇၽိူမ်ႉထႅမ် လွင်ႈၵၢၼ်ပိုၼ်ႉပွႆႇၽႃႈတေႃႇသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလႄႈလၵ်းၵၢၼ်တဵင်ႈထမ်းၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ