ပိူဝ်ႈတႃႇၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ၶွၼ်ႈလိၵ်ႈလူင် တႃႇမေႃလိၵ်ႈလူင်ၶဝ်လႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁုၼ်ႈသႅၼ်းလင် တေလႆႈႁဵၼ်းႁူလႄႈ သိုပ်ႇ တေႃႉတႆႇၶပ်းၶိုင်ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ တီႈငဝ်ႈငုၼ်းသုၼ်ၵၢင်ႁဵၼ်းႁူႉ လွင်ႈၾိင်ႈငႄႈတႆးမိူင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ် လႆႈၸတ်းပၢင် ဢုပ်ႇၶႆႈၵႂႃႇ 2 ဝၼ်း။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12 ၼၼ်ႉ တၢင်းသုၼ်ၵၢင်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈတႆး တီႈၸႄႈမိူင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ် လႆႈၸတ်းပၢင်ပိုတ်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ ဢုပ်ႇၶႆႈလွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇ၊ ႁူမ်ႈၵဵပ်းသၢႆမၢႆလိၵ်ႈလူင်လႄႈပၢင်သွၼ်လၢႆးတႅမ်ႈ Academic Writing တီႈသုၼ်ၵၢင် ႁဵၼ်းႁူႉလွင်ႈၾိင်ႈငႄႈတႆး မိူင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ် ၸိုင်ႈထႆးလႄႈဝၼ်းႁႅၵ်ႈ တီႈ 12 ၼၼ်ႉ မီးမေႃလိၵ်ႈလူင် ၼႂ်းၸႄႈ တွၼ်ႈဝဵင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈသၢဝ်းပၢႆသေဢုပ်ႇၶႆႈ လွင်ႈလၢႆးၶူင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈလူင်ဢၢၼ်ႇ လိၵ်ႈလူင်လႄႈဝၢင်ႈၽႅၼ် တႃႇၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁႃၵဵပ်းႁွမ်လိၵ်ႈလူင် ၸွမ်းၼင်ႇယိုၼ်းၶိုတ်းလႆႈၸိူဝ်းမီးယူႇၸွမ်းဝတ်ႉ ၸွမ်းဝႃး ၼႂ်းမိူင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်။

ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 13 သမ်ႉဢၼ်တၢင်းသုၼ်ၵၢင်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈတႆး တီႈၸႄႈဝဵင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်လႆႈဝွၵ်ႇၸိူၼ်းဝႆႉ တၢင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸဝ်ႈပၢႆးပိုၼ်း ၶူးမႂ်ႁွင်း တႆးတုမ်ၵႅၼ်ႇ လႄႈၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၾၢႆႇလိၵ်ႈလၢႆးတႆး ၶူးသၢႆလိူၼ် ၶမ်းလႄႈၸၢႆးသႅင်ယ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆးၵဵင်းမႆႇ လႆႈမႃးဢုပ်ႇၶႆႈၼႄလွင်ႈပိုၼ်းတႆး လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ လွင်ႈၽႃးသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆး။

ၵမ်းၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်တၢင်းသုၼ်ၵၢင်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈတႆး တီႈၸႄႈမိူင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်ၼႆႉပဵၼ် ၵမ်းႁႅၵ်းသုတ်း တင်ႈတႄႇပိုတ်ႇသုၼ်ၼႆႈမႃးလႆႈ 3 ပီလႄႈ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၽွင်းသၢင်ႈႁူင်းႁေႃပိုၼ်း ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်း တီႈႁဵၼ်းႁူႉၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႄႈတီႈၶူၼ်ႈၶႆႈႁႃ တၢင်းႁူႉၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈတႆး။

ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႈလွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇ၊ ႁူမ်ႈၵဵပ်းသၢႆမၢႆလိၵ်ႈလူင်ၵမ်းၼႆႉ မီးၸၢႆးသႅင်ဝၼ်း ဢၼ်တိုၵ်ႉႁဵၼ်းၻွၵ်ႉတိူဝ်ႊ ယူႇတီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၵဵင်းမႆႇလႄႈ ဢႃးၸၢၼ်ၵႄး ၸရေးသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ပဵၼ်ၽူႈၶပ်း ၶိုင်ၵၢၼ်လႄႈၵႅဝ်ပၢင်။

ဢႃၸၢၼ်ၵႄး ၸရေးသိူဝ်ႇၶၢၼ်ႇၾႃႉ ပိုတ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – ၼင်ႇႁိုဝ်သုၼ်ၼႆႉ တေပဵၼ်ငဝ်ႈငုၼ်းသုၼ်ၵၢင် တႃႇပီႈၼွင်ႉ တႆးလႄႈပဵၼ်တီႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆး ၵူႈပၢႆးပၢႆးၼၼ်ႉ တေၶွမ်ႈတုမ်ႁူမ်ႈႁႅင်း တင်း ပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈတီႈတီႈ ၽူႈမီးတၢင်းႁူႉပၺ်ၺႃလူႈလွင်ႈလွင်ႈသေ ၶဵၼ်ႇသၢင်ႈလေႃႇလွမ်ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈ ၵူၼ်းႁုၼ်ႈသႅၼ်းၼုမ်ႇမႂ်ႇၶဝ် တေလႆႈလဵပ်ႈ ႁဵၼ်းႁူႉပွင်ႇ မႅတ်ႇပႅင်းႁၵ်ႉသႃ တေႃႉတႆႇၶႆႈသိုပ်ႇ ပုတ်ႈတိၼ်တၢင်မိုဝ်းၵႂႃႇ မိူဝ်းၼႃႈၶၢဝ်းႁိုင်ၼႆယဝ်ႉ။

ၸၢႆးသႅင်ဝၼ်း ဢၼ်တိုၵ်ႉႁဵၼ်းၻွၵ်ႉတိူဝ်ႊယူႇတီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၵဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆ ၸဝ်ႈၶူးလူင် ပႃမွၵ်ႉၶ ၻွၵ်ႉတိူဝ်ႊသႃမိ ၶမ်းမၢႆ ဢၼ်လႆႈႁူမ်ႈၸတ်းပၢင်ၵုမ်းၼႆႉ ပိုတ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈလိၵ်ႈလူင် တႆးႁဝ်း တေၶိုၼ်ႈသင်ႉလၵ်းသုင်ၼၼ်ႉ တေပႆၸွမ်းႁွႆးတိၼ်ၻွၵ်ႉတိူဝ်ႊသႃမိ ၶမ်းမၢႆ တူၼ်ၸဝ်ႈၶူးလူင်ႁဝ်းသေ ယုၵ်ႉယွင်ႈမေႃ လိၵ်ႈလူင်တႆးႁဝ်းၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။

သုၼ်ၵၢင်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈတႆးတီႈၸႄႈမိူင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်ၼႆႉ ပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 7 ႁႆႈသေ ၻွၵ်ႉတိူဝ်ႊ ၸရုၼ်ႊ ၶမ်းၼူၼ်ႊတႃ ပဵၼ်ၸဝ်ႈတႃႇၼ မွပ်ႈတၢၼ်းပၼ်တီႈလိၼ်ၼႆႉပိူဝ်ႈတႃႇပိုတ်ႇပဵၼ် သုၼ်ၵၢင်လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈတႆး တီႈၸႄႈမိူင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်ၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။