သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ပႂ်ႉၵဵပ်းငိုၼ်း ယွၼ်းၵိၼ် ၸဝ်ႈၵႃးတၢင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃး ၼႂ်းၵႄႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ – ဝဵင်းၵဵင်းလၢပ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။

ဝၢႆးသေ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉၼႃးယၢဝ်း (ပျီႇတူႉၸိတ်ႉလႃးႁူႇ) သေ တင်ႈၵဵၵ်ႉ/ လၢၼ်ႇ ပႂ်ႉၵဵပ်းငိုၼ်း ယွၼ်းၵိၼ် တီႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸဝ်ႇၵုၼ်ႇၵႂႃႇမႃး တီႈဝၢၼ်ႈတူင်ႈ(ၼမ်ႉမူၺ်)၊ ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇတၼ်း ၼႂ်းၵႄႈဝဵင်း တႃႈလိူဝ်ႇ – ဝဵင်းၵဵပ်းလၢပ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း မႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ။

ၵူၼ်း တႃႈလိူဝ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “လၢၼ်ႇဢၼ်ယွၼ်းငိုၼ်းၼမ် တီႈၸဝ်ႈတၢင်ႇၵုၼ်ႇၶဝ်တႄႉ တေပဵၼ်လၢၼ်ႇၼမ်ႉမူၺ်ၼႆႉ ။ ပေႃးတၢင်ႇယၢင်(ရႃႇပႃႇ) ၵႂႃႇ ၵႃးၼိုင်ႈလမ်းလႂ် ၶဝ်ၵဵပ်းၵိၼ် 1,000 ဝၢတ်ႇၶႃႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပေႃးတၢင်ႇဝူဝ်းၵႂၢႆးမူ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵဵပ်းၶႃႈ ၼိုင်ႈတူဝ် ပဵၼ်လၢႆလွႆႇဝၢတ်ႇဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ၶဝ်ဢမ်ႇယွၼ်းၼမ်တၢၼ်ႇၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈဢမ်ႇလႆႈပၼ်လူးၵွၼ်ႇ။ ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိမ်းဢႃႇၼႃႇမႃးၼႆႉ ၶဝ်ၵဵပ်း ၵိၼ်ၼမ်မႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း ပၼ်တၢင်းတုၵ်ႉၶၵူၼ်းမိူင်းတႄႉၶႃႈ၊ တီႈၼၼ်ႈ ပဵၼ်ပျီႇတူႉၸိတ်ႉၼႃးယၢဝ်း (လႃးႁူႇ) ၵဵပ်းၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

တီႈၵဵၵ်ႉဝၢၼ်ႈတူင်ႈၼမ်ႉမူၺ်ၼႆႉ တင်ႈဝႆႉလႅၼ်ၶႅၼ်ႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇလႄႈ ဝဵင်းၵဵပ်းလၢပ်ႈ တီႈၼၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ်ပျီႇတူႉၸိတ်ႉၼႃးယၢဝ်း(လႃးႁူႇ) ပႂ်ႉဝႆႉ 24 ၸူဝ်ႈမူင်း။ မိူဝ်ႈၽွင်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈၼၼ်ႉ မီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးပႂ်ႉၸွမ်းဝႆႉယူႇ ၵမ်းၼိုင်ႈ။  

“တီႈဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇတၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပႂ်ႉဝႆႉ 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူတ်ႇထတ်းယွၼ်းငိုၼ်းမိူၼ်ၵၼ် ၼမ်လႄႈဢေႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးယၢဝ်း ပဵၼ်ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈပႂ်ႉ ပေႃးတၢင်ႇဝူဝ်း၊ ၵႂၢႆး၊ မူႇ ၵႂႃႇၸိုင် ၶဝ်ၵဵပ်းၼိုင်ႈတူဝ် 100 ဝၢတ်ႇ – 200 ဝၢတ်ႇ။ ထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းၵႄႈ ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး – ဝၢၼ်ႈပၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉတႆး ဝၢၼ်ႈပႃႇလႅင်ႇ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၵဵပ်းထႅင်ႈၶႃႈ မၢင်ပွၵ်ႈ။ လၢၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇမူတ်းမူတ်း။ ပႆႇပႃး တီႈဝၢၼ်ႈတေႃႇၵေႃႉ ဢၼ်မီးၼႂ်းဢိူင်ႇပႃႇလႅဝ်း ဝဵင်းၵဵင်းလၢပ်ႇထႅင်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပႂ်ႉၵူတ်ႇ ထတ်းၵဵပ်းထႅင်ႈၶႃႈ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တႃႈလိူဝ်ႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းၵႄႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ – ဝဵင်းၵဵပ်းလၢပ်ႈၼႆႉ မီးၵဵၵ်ႉပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ယွၼ်းငိုၼ်း ၵဵပ်းၵိၼ် ။ ဢၼ်ပႂ်ႉ 24 ၸူဝ်ႈမူင်းၼႆႉ ပဵၼ်တီႈဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇတၼ်း ဝဵင်း တႃႈလိူဝ်ႇ၊ တီႈဝၢၼ်ႈတူင်ႈၼမ်ႉမူၺ် လႅၼ်ၶႅၼ်ႈ တႃႈလိူဝ်ႇ – ၵဵင်းလၢပ်ႈ၊ တီႈဝၢၼ်ႈတေႃႇၵေႃႉ ဢိူင်ႇပႃႇလႅဝ်း ဝဵင်းၵဵင်းလၢပ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵဵၵ်ႉဝၢၼ်ႈၼႃးယၢဝ်း၊ ၵဵၵ်ႉၼႂ်းၵႄႈဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး – ဝၢၼ်ႈပၢႆး ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်လၢၼ်ႇမဵတ်း၊ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ပဵၼ်မၢင်ပွၵ်ႈ မၢင်ၵမ်း ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။  

ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢိူင်ႇမိူင်းလဵၼ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၼႂ်းတႃႈလိူဝ်ႇ – ၵဵင်းလၢပ်ႈၼႆႉ ပေႃးၶီႇၵႃးၼႆ တေႁိုင်  မွၵ်ႈ 2 ၸူဝ်ႈမူင်းပၢႆၼႆႉ ၵူၺ်း။  ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ၼႆႉ  ၵဵၵ်ႉ ဢၼ် ပႂ်ႉ 24 ၸူဝ်ႈမူင်း လႄႈ ဢၼ်ပႂ်ႉပဵၼ်မၢင်မိူဝ်ႈ မၢင်ၵမ်း ၵူၺ်းမီးပဵၼ်   4-5 တီႈၼႆႉၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

သဵၼ်ႈတၢင်း ၵဵင်းလၢပ်ႈ – တႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃႉၶၢႆ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး သဵၼ်ႈၼိုင်ႈ တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ တၢင်းမိူင်းတႆး ဢၼ်တေႃႉၶဝ်ႈမိူင်းၶႄႇ၊ လုၵ်ႉမီးၶႄႇ တေႃႉၶဝ်ႈမိူင်းတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႈမႃးတၢင်းသဵၼ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇတၢင်းမိူင်းၶႄႇၵေႃႈ တေသႂ်ႇႁိူဝ်းလူင်းၸွမ်းၼမ်ႉၶွင်သေ မႃးတေႃႉလူင်းတီႈႁိူဝ်းၵဵင်းလၢပ်ႈ၊ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇတၢင်းမိူင်းတႆးသမ်ႉ တေသႂ်ႇၵႃး တေႃႉသူင်ႇၸူးတီႈတႃႈႁိူဝ်းၵဵင်းလၢပ်ႈ မႄႈၼမ်ႉၶွင်သေ တၢင်ႇႁိူဝ်းသူင်ႇၸူးမိူင်းၶႄႇ။