ထႅင်ႈဢမ်ႇလၢႆလိူၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 တေၸတ်းႁဵတ်းယဝ်ႉ ငႃးသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၵႂႃႇတူင်ႉၼိုင် တၢင်းၾၢႆႇၸၢၼ်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼၼ်ႉသမ်ႉ ႁွၼ်ႈထဝ်ႇ ၵဵပ်းသၢႆမၢႆၸိုဝ်ႈသဵင် ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈတူၵ်းၸႂ် ၵူဝ်ႁႄၵၼ်။

ၶၢဝ်းၸမ်တေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီ 2020  ၊ သိုၵ်းဢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းသမ်ႉ တူင်ႉၼိုင် ထိုင်တီႈလႂ်ၵေႃႈ ၵဵပ်းသၢႆမၢႆၵူၼ်းတီႈၼၼ်ႈ ။ ငႃးသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တႂ်ႈ တပ်ႉၸုမ်းလူင် တပ်ႉမ 22 လႄႈ ၸၵၶ 12 ၸိူဝ်းၵႂႃႇတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၵႄႈတၢင်ႉယၢၼ်းမိူင်းသူႈ တၢင်းပွတ်း ဢိူင်ႇပႃႇၸၢင်ႇ၊ လွႆၸေး လႄႈ ႁူဝ်မၢင်း ၼၼ်ႉ ၵဵပ်းပႃးသၢႆမၢႆ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း။ တႄႇၵဵပ်းမႃး တင်ႈတႄႇႁူဝ်လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်ၼႆႉ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 20/8/2020 ၵေႃႈ  တိုၵ်ႉႁွၼ်ႈထဝ်ႇ ၶဝ်ႈၵဵပ်းဝႆႉ ၼႂ်းဢိူင်ႇပူၵ်ႇလဝ်း ထႅင်ႈယူႇဝႃႈၼႆ ။

ၸၢႆးဢူး ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ ပွတ်းလွႆၸေးဝႃႈ – “ပေႃးဝူၼ်ႉတူၺ်း လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးတူင်ႉၼိုင်ယူႇ တၢင်းပွတ်းတွၼ်ႈႁဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ဝႃႈ မႃးဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉသမ်ႉ ၶဝ်ထိုင်တီႈလႂ် မီးသုၼ်ႇတွတ်ႈၶႅပ်းတီႈၼၼ်ႈဝႃႈၼႆ။ လွင်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇ ပဵၼ်ဝႃႈၼႆ မၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉသုၼ်ႇ လႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈႁဝ်းၶႃႈဢေႃႈ။ ၶဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ သမ်ႉတေမႃး တွတ်ႈၶႅပ်းၼႆ လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်ၶႃႈ၊ ၶၢဝ်းလိူၵ်ႈတင်ႈ သမ်ႉမႃးၵဵပ်းၸိုဝ်ႈသဵင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူင်ႉၼႆ”  ဝႃႈၼႆ။

ၶၢဝ်းၸမ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵိုတ်းယူႇ ဢမ်ႇတဵမ် 3 လိူၼ်၊ ၾၢႆႇသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ သမ်ႉ လူင်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈ ၸိုဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်း။

သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈမႃးတူင်ႉၼိုင် ၵဵပ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တၢင်းၾၢႆႇၸၢၼ်းတၢင်ႉယၢၼ်း တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်သိုၵ်း ဢၼ်ပၵ်းၸႄႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇမႃး။

ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ – “လွင်ႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးတပ်ႉမႂ်ႇၶဝ်မႃးပၵ်းၼႆ ၶဝ် တိုၼ်း ၵဵပ်းၵူႈပွၵ်ႈၶႃႈယဝ်ႉ။ ၸဵမ်ဢဝ်ဢႃယု 18 ပီ လူင်းတႂ်ႈ/ ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်၊ ယိင်း/ၸၢႆးမီးၵႃႈႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈတွင်ႈ ထၢမ်ၶဝ် ႁဵတ်းသင်လႄႈ ၵဵပ်းၸိုဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၶဝ်တွပ်ႇဝႃႈ တၢင်းၼိူဝ်ၸီႉသင်ႇလူင်းမႃး ၶဝ်ၽႅဝ်တီႈလႂ် တေလႆႈၵဵပ်းတၢင်ႇ လၢႆးငၢၼ်း တၢင်းၼိူဝ်ၶဝ်ၼႆဝႃႇၶဝ်ဝႃႈတႄႉ။ ၶဝ် မႃးဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ တႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ လႄႈ လူဝ်ႇႁူႉသၢႆမၢႆ ႁူဝ်ၵူၼ်း” ဝႃႈၼႆ။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵပ်းသိုၵ်း၊ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ မွပ်ႈမၢႆ ဢႃႇၼႃႇ ပၼ် ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိုၵ်ႈတင်ႈ၊ ၶွမ်ႊ မသျိၼ်ႊ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ မီးၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း၊ ၸၼ်ႉၸႄႈတွၼ်ႈ တေႃႇထိုင် ပွၵ်ႉ ယွမ်ႇ ဝၢၼ်ႈ ဢိူင်ႇ။

ၸၢႆးဝၼ်းလႅင်းၶမ်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 3 ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈဝႃႈ – “ၵၢၼ်ၵဵပ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ တပ်ႉသိုၵ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းလူဝ်ႇယူႇၾၢႆႇတႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ မၼ်းလူဝ်ႇပဵၼ်ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူၺ်း။ ၵၢၼ်ၵဵပ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ မီးဝႆႉႁင်းမၼ်းႁင်းၶေႃယူႇ။ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၵဵပ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းတူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ၵၼ်ၵူၺ်း။ မၼ်းပဵၼ်လၢႆးၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်း ႁဵတ်းမႃး မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း၊ လွင်ႈၶဝ်ၵဵပ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ သၢၼ်ၶတ်းၶႃႈဢေႃႈ” – ဝႃႈၼႆ။

ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၵႂႃႇတူင်ႉၼိုင် တၢင်း ၾၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဵင်ႈၶႅင် ႁႅင်းသိုၵ်းတေႃႇ တပ်ႉသိုၵ်း SSPP/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းတၢင်းထုင်ႉၼၼ်ႉ။ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း မႆႈၸႂ်ၵူဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း။ မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2010 ၊ 2015 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယၢမ်ႈႁဵတ်းၼႆမႃး။ ပၢင်လိူၵ်ႈ တင်ႈပီ 2015 ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇထုင်ႉၼႆႉ လႄႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ ၊ ၵေးသီး ပေႃးဢမ်ႇလႆႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ။ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ယၢမ်ႈပိုတ်ႇလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇထုင်ႉၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းမီးသုၼ်ႇတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် မီးပႃႈၼိူဝ် သွင်သႅၼ် ဝႃႈၼႆ။