တပ်ႉသိုၵ်းယိုတ်းလိၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸေႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း သေ လၢတ်ႈဝႃႈတေပၼ်ၶိုၼ်းတီႈမႂ်ႇ ၼႆၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸီႉၸမ်ႈဝႃႈ မိူၼ်တၢင်းသၢင်ႈပၼ်ႁႃၼႂ်းၵႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းယိုတ်းတီႈလိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20/7/2020 ၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်း၊ ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈ ၶၢဝ်ႇတီႈ ႁူင်းႁႅမ်း ထဵင်ႇတႃႇ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး။
ၶုၼ်ႇၶျိတ်ႉထူၺ်း ၸဝ်ႈႁႆႈၸၢဝ်းပဢူဝ်းလၢတ်ႈတီႈပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇၼၼ်ႉဝႃႈ – ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယိုတ်းဢဝ်လိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပဢူဝ်းသေ တေၶိုၼ်းတႅၼ်းပၼ်တီႈလိၼ်မႂ်ႇ ၼႂ်းထုင်ႉတႆးယူႇသဝ်းၼႆၼၼ်ႉ မိူၼ်တၢင်းငမ်ႁူဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလေႃႇၵၼ်ၵူၺ်းဝႃႈၼႆ။
“မိူၼ်ၼင်ႇၶဝ်ငမ်ႁူဝ်ႁဝ်းၶႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသွင်ဢၼ်လေႃႇၵၼ်ၵူၺ်း။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈဝႃႈ တေဢဝ်ဢိူဝ်ႈၶႂ်ႈလႆႈဢိူဝ်ႈၼႆမၼ်းတိုၼ်းတေမီးပၼ်ႁႃဢမ်ႇႁၢင်ႉ ”- ၶုၼ်ႇၶျိတ်ႉထူၺ်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ပီႈၼွင်ႉပဢူဝ်း လွင်ႈဝႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈတီႈလိၼ်တၢင်ႇတီႈ ၶႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်းတီႈလိၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵူၺ်း
တပ်ႉသိုၵ်းလၢတ်ႈဝႃႈ တေတႅၼ်းပၼ်တီႈလိၼ်ၶိုၼ်း တီႈဢၼ်မီးၼိူဝ်ၵွင်း ၼိူဝ်လွႆ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ထုင်ႉတႆးယူႇသဝ်းသေ ၽုၵ်ႇဝႆႉတူၼ်ႈမႆႉ ပႃႇၽိုၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၊ ၵွပ်ႈၼႆသင်ဝႃႈၸၢဝ်းပဢူဝ်း ႁပ်ႉတီႈလိၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸိုင် မိူဝ်းၼႃႈၶၢဝ်းၵႆတေပဵၼ်ပၼ်ႁႃ တင်းတႆးဢမ်ႇႁၢင်ႉ ၶုၼ်ႇၶျိတ်ႉထူၺ်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶမယ 423 လႄႈ 424 ၼႆႉ ယိုတ်းဢဝ်တီႈလိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းသီႇသႅင်ႇ တႃႇ 1900 ဢေႊၶိူဝ်ႊပၢႆ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 1996 ။ ယိုတ်းဢဝ်လူၺ်ႈဢမ်ႇ ပွင်ႇၶၢဝ်ႇ ၸူးထိုင် ၵူၼ်းမိူင်း ၸဝ်ႈလိၼ်သူၼ်။ ၽွင်းလိူၼ်မေႊပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၸင်ႇမႃးၽိတ်းမေႃးၸဝ်ႈသူၼ်၊ ၼႄးဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းပူၼ်ႉပႅၼ်မႃးၽုၵ်ႇၵိၼ်ၼိူဝ်တီႈလိၼ် တပ်ႉသိုၵ်း ၼႆသေ ဢဝ်လိူင်ႈၸွႆးတြႃးၵူၼ်းမိူင်းဝႆႉ။
“ယၢမ်းလဵဝ်ၶဝ်ၶိုၼ်းတေတႅၼ်းပၼ်ႁဝ်းၶႃႈ တီႈ ၵွင်းၼမ်ႉတွင်း ဝၢၼ်ႈၵုင်းသူပ်းလႄႈ ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇၸူင်။ ပဵၼ်ပႃႇၽိုၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ ၶဝ်သမ်ႉတေမူၺ်ႉပႃႇ တႃႇ 200 ဢေႊၶိူဝ်ႊသေ ၸႅၵ်ႇပၼ်တီႈလိၼ်ၼႆ ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉ ။ ဢမ်ႇဢဝ်၊ တိုၼ်းဢမ်ႇဝူၼ်ႉတႃႇႁပ်ႉ”- တေႃႇၶဵဝ်ႇၶဵဝ်ႇဝိၼ်း ၸဝ်ႈသူၼ် ဢၼ်ၺႃးသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယိုတ်းတီႈလိၼ်ၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 18 /7/2020 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃးၼႄၵၢင်ၸႂ် ဝႃႈ – ႁၢမ်ႈယႃႉပႃႇမႆႉ၊ ႁဝ်းဢမ်ႇႁပ်ႉလႆႈ လွင်ႈတေမူၺ်ႉပႃႇမႆႉ ၼႆသေ တေသိုပ်ႇသူင်ႇလိၵ်ႈထိုင်တီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
လိၼ်သူၼ်ၵူၼ်းမိူင်းသီႇသႅင်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်သိုၵ်းယိုတ်းဢဝ်ၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး မွၵ်ႈ 20 ပီၼႆႉၼၼ်ႉပဵၼ်လိၼ်သူ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း တႃႇ 5 ဝၢၼ်ႈ။ ဢမ်ႇမီးၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ၸဝ်ႈသူၼ် သေဢမ်ႇၵႃး ယင်းပၢႆ ဢဝ်လိူင်ၸၢႆးတြႃးၸဝ်ႈသူၼ်တႃႇ 70 ၵေႃႉဝႆႉထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ