ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈ ၵၢၼ်လူႇၵၢၼ်တၢၼ်း

0
159

ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈ ၵၢၼ်လူႇၵၢၼ်တၢၼ်း

(မၢၵ်ႇဢုတ်ႇလုၵ်ႈ ႞ တႃႇႁဵတ်းလုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၶႃႈ)

 

ပဵၼ်ႁူဝ်ၶမ်ႈ သမ်ႉပဵၼ်ဝၼ်းသုၵ်းလႄႈ ရူတ်ႉၵႃး သီၶၢဝ် လမ် ၶွင်ႇ လႅင် သွမ်ႇ ပႃးၸဵမ်ရူတ်ႉၶိူင်ႈမေႃတေႃသၢႆႊၽိုတ်ႉ ၵၼ်ၵႂႃႇၼင်ႇမူတ်ႉ ၼင်ႇပူၵ်ႇ ၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ သမ်ႇမႅၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႈ “ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ပေႃးမိူင်း ၵွၵ်ႇယဝ်ႉ ပဵၼ်ၵဝ်ဢိူဝ်ႈၵိုၼ်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ” လႅပ်ႈ ဝႃႈၼႆလူဝ်လူဝ်။

ၼႂ်းၵႄႈၵူၼ်းၵိုၼ်းငိုၼ်းၶွၼ်ႈလူင်ဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ၸိူဝ်းႁွတ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇၵေႃႈ သႂ်ႇသိူဝ်ႈၶူဝ်းတႆး ဢၼ်ၵႂႃႇပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၸုမ်း ၵေႃႈမီး၊ ၵႂႃႇႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းၵေႃႈမီး၊ ၸိူဝ်းဢမ်ႇသႂ်ႇသိူဝ်ႈၶူဝ်းတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး သဵင်ပေႃးႁူၼ်ႈလူင်ဝႆႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ လႅၼ်ႈဢဝ် ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈပႆဢဝ်လွႆးလွႆး လုၵ်ႉၾၢႆႇၼႃႈ ၸၼ်ႉ ၸွမ်ၵဵင်းမႂ်ႇသေ မုင်ႈၸူးၽရထၢတ်ႈ (ၵွင်းမူး) လွႆသူးထဵပ်ႈ ပိူဝ်ႈၵၢၼ် လီၵုသူလ် ၼႂ်းဝၼ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ။

 

Photo by: SHAN

 

မုင်ႈတူၺ်းပီႈၼွင်ႉတႆး ၵႂႃႇပွႆး ၵႂႃႇပႆတၢင်း ၶိုၼ်ႈလွႆသူးထဵပ်ႈသေ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်း။

တႆးႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ –
(1) မေႃႁၵ်ႉသိူဝ်ႈၶူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ
(2) မေႃႁၵ်ႉၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ
(3) မေႃႁၵ်ႉသႃသၼႃ တီႈၵိူဝ်းလီၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တႄႉတႄႉ
တူဝ်ၵဝ်ႇ ဢမ်ႇလႆႈ ပႆတၢင်းၶိုၼ်ႈလွႆၸွမ်း ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းဝၼ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇသေတႃႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်လီၸွမ်း ၵုသူလ် ၼႃးမုၼ် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း တႄႉတႄႉသေ ၵႂႃႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ၵုၼ်းမုၼ်ငဝ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ။

ပုတ်ႉထၸဝ်ႈဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ဝႆႈသႃယူႇၼႆႉ မီးယိူင်းဢၢၼ်းလူင် 3 ယိူင်ႈသေ ဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇ တႃႇပဵၼ်ၽြႃး ။

ယိူင်းဢၢၼ်းလူင် 3 ပိူင်ၼၼ်ႉ –
(1) ပိူဝ်ႈတႃႇလေႃးၵၵတ်းယဵၼ် (လေႃၵတ်ထ ၸရိယႃ)
(2) ပိူဝ်ႈတႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလႆႈၵတ်းယဵၼ် ( ၺႃတတ်ထ ၸရိယႃ)
(3) ပိူဝ်ႈတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇလႆႈၵတ်းယဵၼ် ပဵၼ်ၽြႃး ( ပုတ်ႉတတ်ထ ၸရိယႃ) – ၸိူဝ်းၼႆ။

ပုတ်ႉထၸဝ်ႈၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပဵၼ်ပၢၼ်ၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ ၵိူတ်ႇၵိူတ်ႇတၢႆတၢႆ ၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈလူင်းလူင်း ၼႂ်းၽုင်ႇၾႃႉ သၢမ်သိပ်းဢဵတ်းၶူင်းၼႆႉ ဢဝ်ယိူင်းဢၢၼ်းလူင် သၢမ်ယိူင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်းသေ ထႅမ်သၢင်ႈပႃရမီမႃး ၵူႈၸၢတ်ႈၵူႈပၼ်။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တူၺ်းပီႈၼွင်ႉတႆးသေ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸွမ်း၊ ၶုၵ်းၶူၼ်ႉ ၵုၼ်းမုၼ် ပုတ်ႉထ ၸဝ်ႈသေ ဢဝ်ၵုင်ႇ မုၼ် ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁၢပ်ႇၼႃႈၵၢၼ်ၸွမ်းတႄႉတႄႉ – ( ၶွင် – ပေႃးၸဝ်ႈဢမ်ႇယွင်ႈၶွင်ဢမ်ႇၵႃႈ ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ – ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႃႈႁႃႉ)

ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉတႃႇယူႇလွတ်ႈၼႆသေတႃႉ ၵၢၼ်ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်း၊ ၸုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼႆႉ တမ်းယိူင်းဢၢၼ်းလူင်ဝႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၶိူဝ်းတႆး တေမီးလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်း Equality ၵူၼ်းတင်းလူၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ လႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ် ယုၵ်ႉယွင်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇတေလႆႈလွင်ႈယူႇသႃႇၵတ်းယဵၼ် ၸွမ်းၼင်ႇ သင်ႉလၵ်း တီႈ 2 ဢၼ်ၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈယၼ်ႇပၵ်း ၼၼ်ႉလႄႈ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် ၼႃႈၵၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၸိူင်ႉၼၼ် ၼင်ႇၵဝ်ႇ ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆး ႁဝ်းၶႃႈ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈလွႆသူးထဵပ်ႈ ၵႂႃႇလူႇၵႂႃႇတၢၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသမ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းသင်ႉလၵ်းတီႈ 3 ဢၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇလႆႈၵတ်းယဵၼ် ၵႂႃႇၵူႈၸၢတ်ႈၵူႈပၢၼ် တေႃႇႁွတ်ႈၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇလႄႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် ၸွမ်းပႃး သႃထုဢၼုမေႃးတၼႃး ၸွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်လူႇၵုသူလ် ဢၼ် တႆးႁဝ်းလူႇတၢၼ်း ဢၼ်ဝႃႈ တႃႇၼ ၼၼ်ႉ ပေႃးပိၼ်ႇၵႂၢမ်းတႆး ပွင်ႇဝႃႈ မႅင်ႇယိုၼ်ႈ ၼႆၵူၺ်း။

ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇလူႇၵႂႃႇတၢၼ်း ဢဝ်လုၵ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႇႁဵတ်းၸၢင်း တၢၼ်းဝတ်ႉတၢၼ်းဝႃး၊ တေႃႉႁိၼ်တေႃႉသၢႆး တၢၼ်းဢဵၼ်ႁႅင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်တႃႇၼ ။ ၼႂ်းၼင်ႇယိူင်းဢၢၼ်းလူင်ပုတ်ႉထ ၸဝ်ႈသၢမ် ဢၼ်ၼၼ်ႉ တႆးႁဝ်းလူႇတၢၼ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တေၶဝ်ႈ ပႃးၼႂ်း သင်ႉလၵ်း တီႈသၢမ်လွၼ်ႉလွၼ်ႉ။

ပေႃးသူင်ႇမဵတ်ႉတႃႇသမ်ႉ ယွၼ်ႉဝႆႉယိူင်းဝႃႈ – ပေႃးၵဝ်လႆႈၵတ်းယဵၼ် ဝေၼေယ သတ်ႉတဝႃႇ ၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈၵတ်းယဵၼ်လႄႈ လႆႈဝႃႈၶဝ်ႈ ပႃးၼႂ်းသင်ႉလၵ်း ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

တႃႇတေလႆႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈတီႈသွင်ၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ သူင်ႇလုၵ်ႈသူင်ႇလၢင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ပူၵ်းပွင် ၵႅတ်ႇၵင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်လီၵၢၼ်မျၢတ်ႈယူႇဢၼ်ၼိုင်ႈ ပေႃးမေႃ ဝႆႉဝၢင်းၸႂ်ၸွမ်း။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵၢၼ်လူႇၵၢၼ်တၢၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵွမ်ႉၵႃႈၵႂႃႇလူႇတၢၼ်းတီႈဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇၵူၺ်း၊ ၵမ်ႉၸွႆႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ ၵမ်ႉ ၸွႆႈမူႇၸုမ်းဢၼ်ပႂ်ႉပႃး ယုၵ်ႉယွင်ႈတူၺ်းလူၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေ ပဵၼ်ၵၢၼ်လီၵုသူလ်ယူႇ။

ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး သေ ပိုၼ်ၽႄႈၼႆႉဢမ်ႇသူႈမီး၊ တေႃႇဢမ်ႇသင် တႅမ်ႈလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ၊ လိၵ်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၵေႃႈ တိုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းတႆး လွၼ်ႉလွၼ်ႉ။

ပိူဝ်ႈတႃႇတေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၸုၵ်းႁူဝ်မႃႇၽဵင်ႇပဵင်းပိူၼ်ႈသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈၼၼ်ႉ တႄႇ ပီ 2020 ၼႆႉၵႂႃႇ ၸုမ်း ၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တေၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈလုမ်း 4 ၸၼ်ႉ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်း ပဵၼ်ပၢၵ်ႇ ပဵၼ်သဵင်ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ တႃႇတေပဵၼ်လုမ်းမႃးၵေႃႈ ၸႂ်ယႂ်ႇ ပီႈၼွင်ႉၽူႈပၼ်ႁႅင်း တင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။

တႃႇႁဵတ်းလုမ်းႁႂ်ႈပေႃးပွႆႇသဵင်လႆႈ ဢတ်းသဵင်လႆႈ မီးႁွင်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းမိူင်းတႆး၊ မီးႁွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် တႃႇၵူၼ်း မိူင်းတႆး ၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ၼၼ်ႉ တေ သဵင်ႈငိုၼ်း 4000 သႅၼ်ပျႃး ။ သင်ပီႈၼွင်ႉၽူႈပၼ်ႁႅင်း တၢၼ်းငိုၼ်းမၢၼ်ႈ ၼိုင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈသႅၼ်ၼႆ လူဝ်ႇၸဝ်ႈတႃႇၼ သီႇႁဵင်ၵေႃႉ၊ သင်တၢၼ်း ၼိုင်ႈၵေႃႉႁႃႈမိုၼ်ႈပျႃး တေလူဝ်ႇ ၸဝ်ႈ တႃႇၼ ပႅတ်ႇႁဵင်ၵေႃႉ သင်တၢၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉလႂ် သွင်မိုၼ်ႇႁႃႈပျႃး ၸိုင် တေလူဝ်ႇၸဝ်ႈတႃႇၼ 16000 ၵေႃႉ ။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တႃႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈတေပူၵ်းတင်ႈလုမ်း သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႆး တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးလႆႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႃး ၸဝ်ႈၽူႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ ထွမ်ႇ သဵင် တူၺ်းလူပၼ်ႁႅင်းၵူႈၵေႃႉ တိုၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈၶႃႈ။ ၽူႈပၼ်ႁႅင်း ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူႈၸဝ်ႈၵူႈၵေႃႉၵေႃႈ လီသွၼ်ႇ ဝႃႈ ဢမ်ႇပႃးၵဝ် လုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈတေဢမ်ႇယဝ်ႉလႆႈ၊ ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈတႃႇၼ ဢၼ်တေ ဢဝ်ၶႅၵ်း ၸႅၼ်ႇတမ်းပဵၼ်ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်မႄႈ မိူင်းတႆးၼၼ်ႉ လူဝ်ႇပႃးၸိုဝ်ႈၵဝ်၊ ၸိုဝ်ႈလုၵ်ႈၵဝ်၊ ၸိုဝ်ႈမေးၵဝ်မၢႆတွင်းဝႆႉဢိူဝ်ႈ ၼႆ ယူႇ။

တုၵ်းယွၼ်းထိုင် ၽူႈပၼ်ႁႅင်း ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၵမ်ႉဢုတ်ႇလုၵ်ႈၼိုင်ႈသေ ၸွႆႈသၢင်ႈလုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ သေၵမ်းၶႃႈ။

သဵင်ၶဝ်ႇႁွၵ်ႈ

Photo by – SHAN/ မၢႆယေးငိုၼ်းမိူင်းတႆး(မၢၼ်ႈ) ၵမ်ႉထႅမ်မႃးလႆႈတီႈၼႆႈၶႃႈ။
Photo by – SHAN/ မၢႆယေးငိုၼ်းတၢင်းမိူင်းထႆး ၵမ်ႉထႅမ်မႃးလႆႈတီႈၼႆႈၶႃႈ။
Photo by – SHAN/ ငိုၼ်းၸဝ်ႈတႃႇၼ ဢၼ်လႆႈၵမ်ႉထႅမ်ၶဝ်ႈတႃး တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းလုမ်း ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈႁပ်ႉဝႆႉၵႃႉၼႆႉၶႃႈ။

သင်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈႁူႉၶေႃႈမုလ်း လၢႆးႁူဝ်ယွႆႈယမ်းမၼ်းၼႆႉၸိုင် ၶဝ်ႈတူၺ်းလႆႈတီႈၼႂ်းဝႅပ်ႊသၢႆႊၼႆႉ https://building.shannews.org/ လႆႈယူႇၶႃႈ။

သင်ဝႃႈ ၶႂ်ႈႁူႉတွင်ႈထၢမ် ၶေႃႈမုလ်း လၢႆးႁူဝ်ယွႆႈယမ်းမၼ်းၼႆၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ထၢမ် လႆႈတီႈမၢႆၾူၼ်း တၢင်းမိူင်းတႆး +95-989-508-0951 (ဢမ်ႇၼၼ်) တၢင်းမိူင်းထႆး +66-915-425-894, +66-993-812-310 လႆႈယူႇၶႃႈ။

 

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

SHARE