ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYN ပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈတႆး ႁူမ်ႈၵၼ်ပႆၶိုၼ်ႈလွႆမွင်း ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်းသေ သၢၼ်မိုဝ်းၵၼ် လဵပ်ႈ ႁဵၼ်းသၽႃႇဝ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၵႆယၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်။
ဝၼ်းတီႈ 30/03/2019 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 6 မူင်းၶိုင်ႈ ယူႇတီႈၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး Tai Youth Network တင်း ၵူၼ်း ၼုမ်ႇတႆး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်း ဢွၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး လၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ႁူမ်ႈၵၼ် ပႆၶိုၼ်ႈလွႆမွင်း ဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းသႅင်လၢဝ် ႁူဝ်ၼႃႈ TYN ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်းၶႃႈ TYN ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတႄႇၽွတ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2013 မႃး။ ယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ၶိုၼ်ႈလွႆၼႆႉ မီးႁူဝ်ၶေႃႈ 10 ဢၼ်။ လိူင်ႈယႂ်ႇသုတ်း မၼ်းတႄႉ ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်၊ မေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵွင်ႉသၢၼ် ၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်၊ ၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈ၊ ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဢမ်ႇၵႃးႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၵႆယၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်။ သၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်သေဢမ်ႇ ၵႃး ႁႂ်ႈမေႃထိင်းသိမ်းသၽႃႇဝ ၸိူဝ်းၼႆ” ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ“ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းတီႈၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈ ၽိူမ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉလႄႈ ၽိူမ်ႉၼမ်ႉ ၸႂ်ႁဝ်း တိူဝ်းသေ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈႁဝ်းပဵၼ်တႆး။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆႇၶဝ်ႈ ၸႂ်ၼႆၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈႁဝ်းပဵၼ်တႆးၼႆလႄႈ ႁၢပ်ႇလႆႈ တွၼ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈမီး ၼမ်ႉၸႂ် လိုၵ်ႉလိုၵ်ႉသေ ၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ၼမ်ၼမ်သေၵမ်းၶႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ႁူမ်ႈၵၼ်ပႆၶိုၼ်ႈလွႆ ပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းတီႈ 9 ။ ဝၼ်းတီႈ 29 လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁွတ်ႈ ၽႅဝ်ႈတီႈဝတ်ႉမူၺ်ႇတေႃႇ ဝဵင်းပၢင်လွင်း။ ဝၼ်းတီႈ 30 ၵၢင်ၼႂ် 6 မူင်းၶိုင်ႈ တႄႇဢွၵ်ႇတီႈဝတ်ႉ။ ၵၢင်ၼႂ် 8 မူင်းၶိုင်ႈ ၽႅဝ်ၼိူဝ်လွႆမွင်း။ လွႆမွင်းၼႆႉ တၢင်းသုင်မီး 6,000 ထတ်းပၢႆသေ မီးၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းပၢင်လွင်း။
ယိူင်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ၽိုၵ်းသၢၼ်းလဵၼ်ႈႁႅင်း၊ ႁႂ်ႈမေႃလဵပ်ႈႁဵၼ်းလႄႈထိင်းသိမ်းသၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်း၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၵႆ ယၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ မေႃလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉပိုၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ-ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ပိူင်လူင်တႄႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပဵၼ်လွႆဢၼ်မီးတီႈလႅၼ်လိၼ်တႆးလႄႈ ယၢင်းလႅင် ၊ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်လွင်ႈၸမ်ၸႂ် လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးဢၼ်ႁူမ်ႈၽႅၼ်ႇ လိၼ်ၵၼ် ဝႃႈၼႆ။
တီႈၼိူဝ်လွႆမွင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ပူၵ်းပၵ်းတုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ တၵ်ႉယမ်တုင်းယဝ်ႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းသၽႃႇဝသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ သေဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၼႂ်းထမ်ႈ“ထမ်ႈၽႃ”ပၢင်လွင်း။
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 31 သမ်ႉ ၸတ်းႁဵတ်းပႃးပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈ တီႈဝတ်ႉၽြႃးလူင်မူၺ်ႇတေႃႇ။ ယိင်းလၢဝ်၊ ၸၢႆးဝၼ်းလႅင်းၶမ်းလႄႈ ၸၢႆးၸိုၼ်ႈတီႇတီႇၸူင်ႇၶဝ် မႃးတၢၼ်ႈၶႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ်။
ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYN ၼႆႉ တင်ႈတႄႇပီ 2014 မႃး ႁူမ်ႈၵၼ်ၶိုၼ်ႈလွႆသုင်ၼႂ်းမိူင်းတႆးမႃးၵူႈပီ။ မိူၼ်ၼင်ႇ လွႆသုင်သုတ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး လွႆလဵင်း ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း၊ လွႆၸၢင်ႉ မိူင်းၶိူဝ်း၊ လွႆသၢမ်သိပ်း ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ လွႆၸၢင်ႉ မိူင်းၵိုင်၊ လွႆတေးမိူင်း ၸႄႈလၢၼ်ႉ၊ လွႆဝိလႃႇသ မိူင်းၶၢင်၊ လွႆသွင်ထဝ်ႈ မိူင်းသူႈ၊ လွႆမူၺ်ႇတေႃႇႁူဝ်လိုင်း မိူင်းပဵင်းၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ