ၼၢင်းႁၢၼ်တႆး ၼႂ်းပိုၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ

Photo by – SHAN/ ၼၢင်းႁၢၼ်တႆး ၶူးႁၢၼ်ၼူၼ်း

ၸိုဝ်ႈ- ၶူးႁၢၼ်ၼူၼ်း
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ- ၼၢင်းတၢၼ်းၶိၼ်ႇ
ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း/တီႈၵိူဝ်းလီ- တႆး၊ ပုတ်ႉထ
တီႈၵိူတ်ႇ- ဝၢၼ်ႈလွႆ လၢင်းၶိူဝ်း ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း
ပီလိူၼ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇ- ဝၼ်းတီႈ 28/12/1949
ပေႃႈ/မႄႈ- လုင်းပထူႇ၊ ပႃႈၼၢင်းလဵၵ်ႉ
ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ- မီး 6 ၵေႃႉ၊ ၸၢႆး 1 ယိင်း 5 ၊ ပဵၼ်ၵေႃႉထူၼ်ႈ 4 ။
ၼႃႈႁိူၼ်း- သြႃႇတွင်း (လွႆၶႄႇ)
မီးလုၵ်ႈလၢင်း- 4 ၵေႃႉ၊ ၸၢႆး 1 ယိင်း 3 ။
ၵၢၼ်ႁဵၼ်း- ၸၼ်ႉ 10 ပီ 1969 တီႈႁူင်းႁဵၼ်းတႃႈၵုင်ႈ (ပႁၢၼ်းဢထၵ 1)။
ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၶူးတူၼ်ႈတီး/ တႃႈၵုင်ႈ။

ၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်ယၢမ်ႈတူင်ႉၼိုင်မႃး – ၶူးသွၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မၢႆ1 မၢႆ 2 တီႈဝဵင်းလွႆလႅမ်၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ပၢင်ၵမ်ႉၵေႃႇ 1981-1996 ။ ၾၢႆႇသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း၊ ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး။ ပၢႆးပၺ်ၺႃႇ၊ ပၢႆးယူႇလီ၊ ၵူၼ်း တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆး။

ပီၶဝ်ႈသိုၵ်း -1980 ၊ ၶဝ်ႈတီႈၸဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်း တီႈၼိူဝ်လွႆသၼဵၼ်း။
ၶေႃႈထတ်းသၢင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ- ၵၢၼ်ပႃႇတီႇၵေႃႈယဝ်ႉ၊ ၵၢၼ်သိုၵ်းၵေႃႈ ယဝ်ႉ ပိူၼ်ႈဝႃႈလူဝ်ႇလႆႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ဝႃႈၼႆတိၵ်းတိၵ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ႁဝ်းတႄႉ ပေႃး ဝႃႈမၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယူႇ ပူၵ်းပွင်ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ၊ မူႇၸုမ်းလႂ် ၼႃႈတီႈလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢၼ် ၽွမ်ႉၵၼ်လႆႈၵေႃႈ မႃးၽွမ်ႉၵၼ်သေႁဵတ်းသၢင်ႈ၊ ဢၼ်ဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်လႆႈၵေႃႈ ယူႇတီႈၽႂ်တီႈမၼ်းသေႁဵတ်းၵႂႃႇ၊ ႁႂ်ႈ မီးယိူင်းဢၢၼ်းဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်၊ လူင်ႉလႅင်းၵၼ်၊ ဢၼ်လႂ်မီးၽွၼ်းလီၼမ်ၵေႃႈဢဝ်။ ယႃႇပေသႄႉသွမ်းၵၼ် ၸုမ်းၵဝ် လီ ၸုမ်းမႂ်းဢမ်ႇလီ၊ ယႃႇႁဵတ်းၶဵၼ်တေႃႇၵၼ်၊ ဢဝ်ဢၼ်လီမႃးလၢတ်ႈၵၼ် မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်။

လွင်ႈတၢင်းၶဝ်ႈသိုၵ်း – မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉပဵၼ်ၶူးသွၼ်ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တီႈဝဵင်းလွႆလႅမ်ၼၼ်ႉ မီးပီႈၼွင်ႉ ၸၢဝ်းမၢၼ်ႈမႃးၶၢတ်ႈယူႇႁိမ်းႁိူၼ်း တူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ပဵၼ်ႁူင်းၵဵပ်းၶွင်ႁဝ်းၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၶဝ်ပိုတ်ႇဝႆႉႁၢၼ်ႉ/ သိုင်ႇလဝ်ႈၿီႊ ယိူဝ်ႊ ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း။ ၶဝ်ၼႆႉလွင်ႈၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်၊ လွင်ႈပေႉၵိၼ်၊ လွင်ႈၵူတ်ႉငေႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းတေႃႇႁဝ်းမႃး တႃႇသေႇ။ ထိုင်တီႈၵႂႃႇတၢင်ႇလၢတ်ႈပလိၵ်ႈမႃးတီႉၺပ်း ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၸင်ႇမူမ်ႇၸႂ်ပႅင်းၸင်း ဢွၵ်ႇၸႂ်ၶႂ်ႈႁဵတ်း သိုၵ်း မႅၵ်ႇၵွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃး။

ပေႃးဝႃႈတႅပ်းတတ်းဢၢၼ်းႁဵတ်းသိုၵ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ၵဵပ်းၶူဝ်းၵဵပ်းလဵင်း ဢၼ်ၸမ်ပဵၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈသေ ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းမႃး၊ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈၸွမ်းမႃးသူင်ႇ။ ၼင်ႈလူတ်ႉၵႃးလုၵ်ႉလွႆလႅမ်မႃးပၢင်လူင်၊ လုၵ်ႉပၢင်လူင်သေ ပႆတၢင်းထိူၼ်ႇ မႃးတီႈလွႆသၼဵၼ်း ငဝ်ႈငုၼ်း SURA ။ မိူဝ်းႁူပ်ႉၺႃးၸဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်း ၸွမ်းတၢင်းၽွင်းမၼ်းၸဝ်ႈလူင်းလွႆမႃး တင်း ၵူၼ်းငဝ်ႈၸုမ်း မွၵ်ႈ 3 ၵေႃႉ။ ႁဝ်းမႃးထူပ်းၺႃးၵၼ်ယဝ်ႉ လွင်ႈဝႃႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်း ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉႁဝ်း ဢမ်ႇႁူႉ။
ၵွပ်ႈသင်ၶႂ်ႈၶဝ်ႈထိူၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၵေႃႈလၢတ်ႈၼႄ၊ လၢတ်ႈၼႄပႃးလွင်ႈယၢမ်ႈႁဵတ်းၶူးမႃး။ၸဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်းဝႃႈ “ပေႃး ပဵၼ်ၶူးၵေႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းမီး၊ ႁဝ်းတိုၵ်ႉတင်ႈဝႆႉၵူၺ်း မႃးႁဵတ်းၶူးလႄႈ” ။ ၶူးႁၢၼ်ၼူၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ-“ၶႃႈႁဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်း ၶူး၊ ၶႃႈႁဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းၼၢင်းႁၢၼ် ၶႂ်ႈယိုဝ်းသိုၵ်း ၶႂ်ႈတိုၵ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၶႂ်ႈႁဵတ်းၶူးသွၼ်ၶႃႈႁဝ်းဢမ်ႇမႃး၊ ၶႃႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၶူးယူႇယဝ်ႉ”။

ၵမ်းၼႆႉၶႃႈႁဝ်း ယွၼ်းထၢမ်ထႅင်ႈၶေႃႈၼိုင်ႈဝႃႈ- “ၸုမ်းသူၸဝ်ႈၼႆႉၸွင်ႇမၼ်းၸႂ်ႈၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉ။ ပေႃးပဵၼ် ၶွမ်ႇမိဝ်ႇ ၼိတ်ႉၶႃႈဢမ်ႇၶဝ်ႈ ၶႃႈဢမ်ႇႁဵတ်း”။

ၸဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်းတွပ်ႇဝႃႈ “ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ႁဝ်းၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉ၊ ႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ”။ ပေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်း လၢတ်ႈၸၢၵ်ႈၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၼိူဝ်လွႆ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၶမ်းၼုမ်ႇ မႃးႁပ်ႉၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉမီး သိုၵ်းမႂ်ႇဝႆႉၽွင်ႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းၸၢႆးမွၵ်ႈ 20-30 ၵေႃႉ၊ ႁဝ်းၼၢင်းယိင်းၵေႃႉလဵဝ်ပႃးၼႂ်းၼၼ်ႉ။ ႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇ ၼွၼ်းတီႈၸလွပ်ႈ ၸေႇတီႇသေ ၾိုၵ်းသွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၸွမ်းၶဝ်ၵူႈဝၼ်း ၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈ 3 လိူၼ်။ ဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ ပိူၼ်ႈသူင်ႇၶဝ်ႈမႃး တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ တႃႇတေၾိုၵ်းၸၼ်ႉၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်၊ ပႆတၢင်းထိူၼ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း မွၵ်ႈၼိုင်ႈလိူၼ်၊ ၵႂႃႇၸွမ်းသိုၵ်း ၵႂႃႇၸွမ်း ၵူၼ်း ၸၢႆး ပႆၵၢင်ၶိုၼ်းၵမ်ႈၼမ်၊ မၢင်ပွၵ်ႈတင်းၼွၼ်းလပ်း ယိပ်းပိူၼ်ႈသေၵႂႃႇ ၵူဝ်လူမ်ႉၼႆႉ။

ႁိူဝ်ႇၼႃႈၽၢၵ်ႇတူၵ်းၽႅဝ်တီႈလိၼ် ပွၵ်ႉ ပွၵ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉႁူႉယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ ၵမ်းၼႆႉ”- ၶူးႁၢၼ်ၼူၼ်း လၢတ်ႈၼႄ ၸၢတ်ႈပၢၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇ ၽွင်းၼၼ်ႉ။ ပေႃးမႃး ၽႅဝ်ငဝ်ႈၸိုင်ႈယဝ်ႉ ႁဝ်းလႆႈမႃးယူႇႁိူ ၼ်းမႄႈ ထဝ်ႈတၢၼ်းထေးၶဝ် တီႈပဵင်းလူင်၊ လႆႈမႃးႁဵၼ်းသွၼ်ၵၢၼ် ထႃႇၼ 1 တေႃႇ 5 ထႅင်ႈ။ လႆႈမႃးႁဵၼ်းပႃးၾၢႆႇယူႇလီထႅင်ႈ၊ ႁဵတ်းၽူႈမၢႆၾၢႆႇယူႇလီထႅင်ႈ၊ ႁဵၼ်းၵၢၼ်ႁူင်းယႃ။ မိူဝ်ႈ ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ ၾၢႆႇယူႇလီတေလႆႈမေႃ၊ ၵၢၼ်ငၢၼ်းထႃႇၼ 1 တေႃႇ 5 တေလႆႈမေႃ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မႄႈၶူးႁဵတ်းၵၢၼ် ထႃႇၼမၢႆ 4 ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈငိုၼ်းတွင်း။ မိူၼ်ၼင်ႇပိူၼ်ႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇမႃးတီႈတႃႈၶူင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်တေလႆႈမႃးသႂၢင်းတီႈႁဝ်း၊ ႁဝ်းတေလႆႈႁဵတ်းသၢႆမၢႆငိုၼ်း တင်းငိုၼ်းတေလႆႈၵႂႃႇမွပ်ႈတီႈ G-4 ၊ သၢႆမၢႆၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်၊ မၢၵ်ႇမိုဝ်ႈၸိုၼ်းယၢမ်း၊ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၼႂ်းမိုဝ်းႁဝ်း။

Photo by – SHAN/ ပၢင်ပွႆးပိၵ်ႉၵၢၼ်သွၼ်သိုၵ်းၼၢင်းႁၢၼ် ၸုပ်ႈထီႉ 1 ပၢတ်ႈ 1

မိူဝ်ႈပၢၼ်ပဵၼ်ၼၢင်းႁၢၼ်ၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်လုမ်း တင်းၵၢၼ်ႁူင်းယႃ ၶၢဝ်းတၢင်း 1-2 ပီ၊ ၾိၵ်းသွၼ် ၵၢၼ်သိုၵ်းၸွမ်း၊ ပဵၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းမုတ်း၊ လၢႆးၵႂႃႇၵၢၼ်းတပ်ႉပိူၼ်ႈလမ်တပ်ႉပိူၼ်ႈ၊ လၢႆးပူတ်းမၢၵ်ႇမႅင်း ဢၼ်ပိူၼ်ႈႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉၸိူဝ်းၼႆႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်လႆႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼၼ်။ ပိူၼ်ႈလႆႈၽႆးၶႃးၵေႃႉ သိပ်းတႅပ်းၵေႃႈပႃးႁဝ်း၊ ၽႆးၶႃးသႆ ၵေႃႈယဝ်ႉ ၽႆးၶႃးတွင်ၵေႃႈယဝ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်သင်ၵေႃႈယဝ်ႉ လႆႈႁဵတ်းမိူၼ်မေးသိုၵ်းတၢင်ႇၵေႃႉ။

မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းမႃးတိုၵ်းသူၼ်းမႄႈသြႃႇဢွင်ႇ၊ မႄႈပႃႈယူႇ လႄႈၸိူဝ်းပဵၼ်မေးၼၢင်းၵူၼ်းသိုၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းၸဝ်ႈ ၶမ်းဢူး။ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ဝႃႈ လူဝ်ႇလႆႈမီးသိုၵ်းၼၢင်းႁၢၼ်၊ ပိူၼ်ႈၵေႃႈဢဝ် ၸိူဝ်းပဵၼ်မေးသိုၵ်း မႃးၶွတ်ႇၽွတ်ႈတပ်ႉမုၵ်ႉ၊ ပိူၼ်ႈႁွင်ႉတပ်ႉမုၵ်ႉ 5 ၊ ၸဝ်ႈၼေႃႈမိူင်းၶွၼ်း ပဵၼ်ၶူးၾိုၵ်းသွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းႁဝ်း။ မွၵ်ႈပီ 1981-82 ပိူၼ်ႈမႃးတင်ႈႁူင်း ႁဵၼ်း၊ ပေႃးပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ ႁႂ်ႈၶဝ်ႈပဵၼ်ၶူးၶိုၼ်း ၵေႃႈလႆႈမႃးႁဵတ်းၶူးသွၼ်။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈႁႅင်းၸႂ်လႄႈ ၼိူဝ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၽွင်းၼၼ်ႉ ၶူးႁၢၼ်ၼူၼ်းလၢတ်ႈ ဝႃႈ – ” မိူဝ်ႈၽွင်းယူႇတီႈ သၼဵၼ်းၼၼ်ႉ ႁႅင်းၸႂ်ၶိုၼ်ႈၼႃႇ၊ ႁဝ်းယၢမ်ႈယူႇမႃးၸွမ်းၵူၼ်းၸၢႆး 30-40 ၸိူဝ်းၼႆႉ လွင်ႈပေႉၵိၼ်ၵၼ် ထၢင်ႇလဵၵ်ႉၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီး။

ပေႃးမႃးၽႅဝ်ပဵင်းလူင်ယဝ်ႉ ၶႅၼ်းႁၼ်ၵႂၢင်ႈ။ ပိူင်ႈၵၼ်တင်းဢၼ်ႁဝ်း ယၢမ်ႈယူႇၸွမ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃး ဢွၼ်ၼႃႈ ၼၼ်ႉ ႁဝ်းယၢမ်ႈယူႇ ၼႂ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးတီႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇတွင်ႇတွင်ႇ၊ ပီႈၶူၺ်ႁဝ်းၵူႈၵေႃႉၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၢႆ လၢႆမီးၸၼ်ႉတေႃႇထိုင်ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၵွင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းလႆႈယူႇၸွမ်းၶဝ်မႃး ၼႂ်းတပ်ႉ တေႃႇထိုင်လွႆၵေႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မိူဝ်ႈႁဝ်းယူႇၸွမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပိူင်ၼိုင်ႈ၊ လွင်ႈတႆး၊ လွင်ႈမိူင်းတႆးပိုၼ်းတႆးၸိူဝ်း ၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉ ၸွမ်းသေဢိတ်း။ ႁူႉလွင်ႈမၢၼ်ႈတင်းမူတ်း။ ၽိူဝ်ႇႁဝ်းမႃး ၽႅဝ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇ လႆႈမႃးသွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းယဝ်ႉ ပႃးလွင်ႈသ ၽေႃးတြႃး၊ မႄႈႁၵ်ႉၽွမ်ႉၸွႆႈ၊ ပိုၼ်ႉထၢၼ်တၢင်းႁူႉ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢိၵ်ႇၵႂၢမ်းဝႆႈၽြႃးၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းႁဝ်းယၢမ်ႈယူႇၼႂ်း တပ်ႉမၢၼ်ႈမႃး မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် မၼ်းပိူင်ႈၵၼ်ၼႆ ႁဝ်းၸင်ႇၵွႆႈႁူႉ။ မိူဝ်ႈယူႇၼႂ်းတပ်ႉၼၼ်ႉ ႁဝ်းႁၼ်ဢၼ်လီတပ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသဵင်ႈမူတ်း။

တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၼိူဝ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း –  ၵွပ်ႈႁဝ်းလႆႈထွမ်ႇသၽေႃးတြႃးၵူႈၶိုၼ်း၊ မၼ်းၸဝ်ႈပဵၼ် ၵူၼ်းမီး သိလ်မီးထမ်းတႄႉ။ မေႃသင်ႇသွၼ် ပူၵ်းပွင်လုၵ်ႈၼွင်ႉ၊ ဢမ်ႇဝႆႉၼႃႈလဵၵ်ႉၼႃႈယႂ်ႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇမၼ်း ၸဝ်ႈသွၼ်ဝႃႈ ၸႂ်လီၸႂ်မျၢတ်ႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းၶႅၼ်ႇ ၽႂ်ၽႃႇၵၢင်ဝၢင်းၶိုင်ႈ ပၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ တူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈတိုဝ်းၵမ်ၸွမ်း၊ လၢတ်ႈသင်ၵေႃႈႁဵတ်းၸွမ်း၊ တူဝ်ယၢင်ႇမိူၼ်ၼင်ႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၼႂ်းမူႇၸုမ်းသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ၊ ပိူၼ်ႈမႃးယိုၼ်ႈမိုဝ်းႁူမ်ႈႁွမ်းႁဝ်း ႁဝ်း တေၵႃႈလႆႈႁပ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ။ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်း ၽွင်းၼၼ်ႉ။ ” ၽွင်းယၢမ်းမိူဝ်ႈၼင်ႇၼၼ်ယိူင်း ဢၢၼ်းဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃ မိူင်းတႆးၵွၼ်းၶေႃၵူၺ်း။ ၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉတိုၼ်းဢမ်ႇႁၼ်လီ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈႁဝ်းလႆႈဢၢၼ်ႇပပ်ႉတၶိၼ်ႇ တၢၼ်းထုၼ်း ၼွၵ်ႉသူင်းၼေႉမႃး။

ႁဝ်းမႃးလႆႈႁဵၼ်းႁူႉၵဵဝ်ႇၵပ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်၊ လွင်ႈဝႃႈမိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းလုၵ်ႈၼိုင်ႈႁင်းၵူၺ်းသေ မႃးႁူမ်ႈႁွမ်း ၵၼ် ၸင်ႇပဵၼ်မႃးမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၸင်ႇၵွႆႈမႃးႁူႉ။ ၵမ်းၼႆႉ ႁဝ်းတိုၼ်းတင်ႈၸႂ်တႃႇ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇလုမ်းလုမ်း၊ တႃႇဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃလုမ်းလုမ်းၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇဝႃႈ ပေႃးမိူင်းတႆးဢမ်ႇၵွၼ်းၶေႃ ဢမ်ႇမိူဝ်း၊ ဢၢၼ်းပႆ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵွၼ်းၶေႃၵူၺ်း ” ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ”။

ၸၢႆးၽွၼ်းလီ သၢႆၼမ်ႉမွင်း

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

ၵူၼ်းမိူင်းတူၼ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ/ဢိူင်ႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉလႄႈၼမ်ႉၸႂ်

ပေႃးဢဝ်ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းဝႃႈၸိုင် ပေႃးပဵၼ်ၽွင်းငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ်ၼိမ်သဝ်းၼၼ်ႉ ဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ မီးသၽႃးမႂ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ 5 ပီလႂ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ တၵ်းၶိုၼ်းလႆႈလိူၵ်ႈတင်ႈ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်းၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ/ဢိူင်ႇ ၵေႃႉမႂ်ႇ ဢွင်ႈတီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႈ ။ ၶၢဝ်းသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်းၼႆႉတႄႉ မီးပၵ်းပိူင်ဝႆႉၵေႃႈဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း ဢၼ်ယူႇၼိူဝ်ပၵ်းပိူင်သေ လိူၵ်ႈတင်ႈ လၢၵ်ႈတင်ႈ တႅင်ႇတင်ႈဢဝ်ႁင်းၵူၺ်း ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ သၽႃးမႂ်ႇယဝ်ႉလႄႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶွတ်ႇၽွတ်ႈၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ/ဢိူင်ႇမႂ်ႇ...

ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈမိူင်းၶႄႇ

ၶႄႇ လၢတ်ႈဝႃႈ  ၶၢဝ်းတၢင်း ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း  မႃးမိူင်းၶႄႇ ပွၵ်ႈၼႆႉ  လႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၵၢင်ၸႂ်ၵၢၼ်မိူင်း သွင်မိူင်းၶႂ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ယုၵ်ႉမုၼ်း  ၸႃႉႁူမ်ႈၶီလီႁူမ်ႈသိူဝ်းၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ် ဝႃႈၼႆ။  မဝ်ႊၼိင်ႊ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းၶႄႇလၢတ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းပၢင် သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ဝၼ်းတီႈ 3 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ မိူင်းၶႄႇ မွၵ်ႇႁွင်ႉသေ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ...

သိုၵ်းဝႃႉ တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈတင်း ၶႄႇ လႄႈ ရတ်ႉသျႃႊ ႁိမ်ၵၼ်ၶုတ်းဢဝ် ႁႄႈ လႄႈ ၶမ်း တီႈမိူင်းတူၼ်

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4/6/2026 ၸုမ်းၵဝ်ႈငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး (SHRF) ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းတင်း ၶွမ်ႊပၼီႊ မိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ၊ သိုၵ်းဝႃႉႁူမ်ႈမိုဝ်းတင်း ၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇသေ ႁိမ်ၵၼ်ၶုတ်းဢဝ် ႁႄႈသႅၼ်း Tungsten/Wolfram (မၢၼ်ႈႁွင်ႉ - အဖြိုက်နက်) ၸွမ်းသၼ်လွႆၶီႈလဵၵ်ႈ ဢၼ်သုင်သုတ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈႁၢႆးငၢၼ်းၼၼ်ႉ ၸႅင်ႈၶေႃႈမုၼ်းဝႆႉဝႃႈ...

ၵွၼ်းၶေႃ လႄႈ ၵွၼ်းတူဝ်

0
ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈ မိူင်းတႆး ယူႇသဝ်းႁင်းၶေႃၵူၺ်းၼႆႉဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ် - ၼႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်းၵူၺ်း။ တူၺ်းဢဝ်မိူင်း သိင်ႊၵပူဝ်ႊ ပရူႊၼၢႆႊ သီႊလင်ႊၵႃႊ လႄႈ ၼီႊပေႃႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ လဵၵ်ႉလိူဝ်မိူင်းတႆးပဵၼ်လၢႆပုၼ်ႈ  ပိူၼ်ႈယင်းပဵၼ်မိူင်းၵွၼ်းၶေႃ - ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလိူဝ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၵႅၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပၢၵ်ႇပုၼ်ႈ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈဝႃႈ -ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတၵ်းလႆႈပိုင်ႈဢိင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ ၵွၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ ဢမ်ႇတၢပ်ႈပိုင်ႈဢိင်ပိူၼ်ႈ ( ဢတ်ႉတႁိ ဢတ်ႉတၼေႃး ၼႃထေႃး)...

သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလႄႈၸၢဝ်းႁႆႊၸၢဝ်းၼႃး !

0
ဝၼ်းသုၵ်းထိ 5 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ပီႊ 2026 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ(World Environment Day)။ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ- ထွႆႈ ၵႂၢမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်းတႆးယိမ်၊ ယိမ်တီႈၵႂၢမ်းထႆးမႃးၸႂ်ႉဝႆႉ၊ မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ ဝတ်ႉထုၶူဝ်းၶွင်ဢီႈသင်ဢီႈသိင်ႇ ဢၼ်ဝႅတ်ႉလွမ်ႉႁဝ်းယူႇ(ဢၼ်မီးႁိမ်းႁွမ်းႁဝ်းယူႇ)ၼႆႉၼႆယူႇ။ ၵွပ်ႈမုၵ်ႉ ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ(UN) ႁူမ်ႈတင်းမုၵ်ႉၸုမ်းတူင်ႉဝူင်းၵူၼ်း(Social Service Organization)ၵူႈ မိူင်းမိူင်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁၼ်ၽွမ်ႉၵၼ်ဝႃႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ(Environments)...