ၼင်ႇႁိုဝ် ၸိုင်ႈမိူင်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈ တေၵတ်းယဵၼ်ၼိမ်တဵင်ႈၼၼ်ႉ ပိူင်လူင်မၼ်း လၵ်းသင်ႉလူင် 3 ယိူင်ႈ တေလႆႈမီးဢႃႇၼႃႇၽဵင်ႇၵၼ် တေလႆႈမီးႁႅင်းၵွၼ်းၵိူင်ႈၵၼ်လႆႈ ၼႆ ၽူႈမီးတၢင်းႁူႉၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်ၵႆႉတူၵ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းလၵ်းသင်ႉလူင် 3 ယိူင်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၾၢႆႇႁႅၼ်းၾိင်ႈမိူင်း(ဢမ်ႇၼၼ်ၾၢႆႇပၵ်းပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်း) ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းလႄႈ ၾၢႆႇတတ်းသိၼ် ။ ပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ပၢႆၼပ်ႉပႃးထႅင်ႈလၵ်းသင်ႉမႂ်ႇ ဢၼ်တေၸၢင်ႈပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်း လွင်ႈၽိတ်းလွင်ႈထုၵ်ႇၶဝ်။ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ  ။ ၸင်ႇဝႃႈ မီးၵႂႃႇ လၵ်းသင်ႉလူင် 4 ယိူင်ႈ ။ တႃႇတေမီးမႃးလႆႈ လၵ်းသင်ႉလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ယူႇတီႈၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းလႂ်မိူင်းၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈမီးလွင်ႈပူင်ႇသႂ်။

ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ႁၼ်ဝႃႈ မိူင်းလႂ်မီးၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၵေႃႈ ပွင်ႇဝႃႈ မိူင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးလွင်ႈပူင်ႇသႂ်။ၵွပ်ႈဝႃႈ  ပႃးသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ ။ ပေႃးမိူၼ်ပၢင်လူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေဢွၼ်ၼမ်းၸတ်း ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉသမ်ႉ တူၺ်းၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉလႂ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈပေႃးထၢင်ႇယႂ်ႇမုင်ႈမွင်းတႄႉတႄႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီး ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇသင် ၼႆလူးၵွၼ်ႇ ။  

တူၵ်ႇထိုင်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ဢၼ်ဢမ်ႇပႃးဢမ်ႇပဵၼ်တႄႉ  သဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ။ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈပိုၼ်ႉၶၢမ်ႇလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ တႃႇႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းပဵၼ်မႃးမိူင်းတီႊမူဝ်ႊၵရေႊၸီႊၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ။  ၼႂ်းတွၼ်ႈၼႆႉၵေႃႈ တၵ်းတေလႆႈပႃးၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇၵူၺ်း။

ၵူၼ်းမိူင်းတေလႆႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် လိူၵ်ႈဢဝ် ၽူႈတေဢွၵ်ႇသဵင်တႅၼ်းတၢင်ၶဝ်လႆႈၼႂ်းသၽႃး ။ တႃႇၸတ်းပွင်ပၼ် တၢင်းလူဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်း ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတၵ်းတေလႆႈလိူၵ်ႈ ၼေႃႇတႅၼ်းၽွင်းတွၼ်ႈလႂ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉ ၶတ်းလိူၵ်ႈလီလီသေ တွတ်ႈပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်။ ၼႆႉပဵၼ်ၾိင်ႈမၼ်းယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈလႂ်မိူဝ်ႈမိူင်းၼိမ်သဝ်း ဢမ်ႇမီးပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၸတ်းပွင်လႆႈလူၺ်ႈၽဵင်ႇပဵင်းပဵၼ်ထမ်းလႄႈပူင်ႇသႂ်။

 ပေႃးတူၺ်း ငဝ်းလၢႆးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈမိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်လႆႈလူႉတၢႆၸွမ်းမၢၵ်ႇလူင်မၢၵ်ႇဢွၼ်ႇ မီးယူႇၵူႈဝၼ်း ။တေႁဵတ်းႁိုဝ် ဢၼ်သဵင်ၵၢင်ၸႂ်တီႈလႂ်ၵႂႃႇတွတ်ႈပၼ် ၼေႃႇတႅၼ်းၽွင်းၵေႃႉလႂ်လႆႈ။

ၵေႃႉဢၼ်တေတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းသေ ၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ်တႅၼ်းၽွင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈမီးႁႅင်းႁိပ်ႇလၢႆၾၢႆႇလႄႈ ႁိုဝ်တေမီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း။ တိူၵ်ႈတီႈဝႃႈပႄႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသေ ပဵၼ်တႅၼ်းၽွင်းမႃးၵေႃႈ ၸၢင်ႈလႆႈယူႇၸွမ်းၶေႃႈၸီႉသင်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း ၼႆ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

မၢင်ၸိူဝ်း သူပ်းတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ တေၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈၼႆသေတႃႉ တၢင်းႁဵတ်းတၢင်းသၢင်ႈၶဝ် ၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃးသမ်ႉ ဢမ်ႇႁၼ်တီႈလီယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်သင်လႄႈ  ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ တေဢမ်ႇႁတ်းမုင်ႈမွင်းသင်တႄႉတႄႉၼႆ ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်မိူင်း  လၢတ်ႈ ၼင်ႇၼႆ –

“ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ လွင်ႈႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၶဝ်ၼႆႉမၼ်းလမ်ႇလွင်ႈလိူဝ်သေပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ။ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၶဝ်တေၸတ်းၵေႃႈ ပၼ်ၶဝ်ၸတ်းၵႂႃႇလႃႈ  ။ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဝႃႇ လွင်ႈႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉဝႃႇ ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ထီႉၼိုင်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်ၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ။ သူၼ်ၸႂ်ၵေႃႈ မၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇထူးသင် ။ မၼ်းဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇသင် ယွၼ်ႉၼၼ် ဢမ်ႇမီးၽႂ်သူၼ်ၸႂ် ၶႃႈတႄႉႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼႆ”

 တေႃႈၼင်ႇၵူၼ်းမိူင်းထမ်းမတႃးၵူၺ်း ဢၼ်ၸႂ်ယႂ်ႇၼိူဝ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢမ်ႇမီးလႄႈ တႃႇဝႃႈ တေႁႂ်ႈမီးမႃးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၼႂ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၊ ၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းဝႆႉၵႆၵႆ ။ ၵမ်းလိုၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ တူင်ႇၵူၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းၼင်ႇၵၼ် တႅၵ်ႇပဵၼ်လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းထႅင်ႈသေ ၸၢင်ႈတေယုင်ႈယၢင်ႈလိူဝ်ၵဝ်ႇလူးၵွၼ်ႇၼႆ ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈ။

လိူဝ်သေ တူင်ႇၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႅၵ်ႇပဵၼ်ငႃးယဝ်ႉ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းဢၼ်မီးဢမ်းၼၢတ်ႈယႂ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈတႅၵ်ႇၸတ်ႉၵၼ်ထႅင်ႈ ။ ၸၢင်ႈမီးပၼ်ႁႃၵႂႃႇထႅင်ႈမိူဝ်းၼႃႈၶၢဝ်းယၢဝ်းလူးၵွၼ်ႇ ။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈဝႃႈ ပါတီစုံတီမိုကရေစီ  တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ပႃႇတီႇၸုမ်ႇၵူႈ ၼႆလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။ ႁဵတ်းမႃးပွၵ်ႈလႂ်ၵေႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇလွတ်ႈတႂ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ။ တေႃႈၼင်ႇ မိူဝ်ႈပၢၼ်တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇပူၼ်ႉလွတ်ႈတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ။ပေႃးမိူၼ်ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ် သမ်ႉၶႅၼ်းၼႃႇ  ဢမ်ႇႁၼ်မီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသင်ၼႆ ၸၢႆးလၢဝ်ၵွၼ်းၶိူဝ်း ၽူႈတၢင်ၼႃႈ သႅၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ၸုမ်းၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပၵ်းပိူင်မၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ။ ပေႃးၼၼ်ၼႆ ၶေႃႈထၢမ်မၼ်းဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ မီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းတေႉတေႉယူႇႁႃႉ။ယဝ်ႉၵေႃႈ တေမီး လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းတေႉတေႉယူႇႁႃႉ။ၸွင်ႇလိူၵ်ႈလႆႈဝႃႈ ၵဝ်ၵျိူၵ်ႈပႃႇတီႇဢၼ်ၼၼ်ႉ ၵဝ်ၵျိူၵ်ႈ တႅၼ်းၽွင်း ၵေႃႉၼၼ်ႉၼႆ လိူၵ်ႈလႆႈယူႇႁႃႉၼႆ မၼ်းဢမ်ႇမီးၼင်ႇၼၼ်”

ပႃႇတီႇဢၼ်တေၽွမ်ႉ ၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉပဵၼ်ဢူၺ်းလီသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇႁူႉ တေလႆႈယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ။ တေႃႈၼင်ႇ ပႆႇၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ သမ်ႉပေႃးလႆႈၸွမ်းၸႂ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႆႉလၢႆသမ်ႇလၢႆပိူင်။  ပိူင်မၼ်းလႄႈသင် ၊ လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင် လႆႈဢဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈၵူၺ်း ။ ဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉတႄႉ တေလႆႈၵႃႈၸွမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်းႁိုဝ် ၼႆ လီမႆႈၸႂ်ဝႆႉ ။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီတႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉ တေၸူမ်ၸွမ်းၽွၼ်းၸႃႉမၼ်း။ သင်ဝႃႈ ပႃႇတီႇလႂ်ပႃႇတီႇၼိုင်ႈ မီးဢႃႇၼႃႇမႃး ပၼ်ႇၵၢၼ်လႆႈမႃးတႄႉတႄႉၸိုင် ၸၢင်ႈတေၵႂႃႇၶိုၼ်းလၢႆးၵဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။

မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸေႃးမွင်ႇ ပီ1990 ၸိူဝ်းပုၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ယၢမ်ႈလၢတ်ႈမႃးဝႃႈ ဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ တေၶိုၼ်းပွၵ်ႈယူႇၼႂ်းတပ်ႉၵူၺ်း ၼႆယူႇ ၊မၢႆထိုင်ဝႃႈ  တေဢမ်ႇယုင်ႈၸွမ်းၵၢၼ်မိူင်းထႅင်ႈ။ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ႁဵတ်းၸွမ်းၵႂၢမ်း။

ၸွမ်ၸိၵ်းမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၵေႃႈ ၶႂ်ႈၶိုင်ၶိုၼ်းလၢႆးၵဝ်ႇၵူၺ်း ၊ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵမ်းၼႆႉယဝ်ႉ တေဢမ်ႇႁႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၸိမ်ၸွမ်းၵၢၼ်မိူင်းသေ တေပဵၼ်တပ်ႉဢၼ်ပႂ်ႉဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၵႂႃႇၵူၺ်း ၼႆ လၢတ်ႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 18 လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႉသ်ႉ 2025 ၼၼ်ႉ ။

ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ လၢတ်ႈပႃးဝႃႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၽွမ်ႉၸွမ်းတႃႇတေၵႄႈၶႆၵႂႃႇၸွမ်းလူၺ်ႈပိူင်မီးဝႆႉ ။ တေႁႂ်ႈပဵၼ်ၾိင်ႈပိူင် တီႊမူဝ်ႊၵရေႊၸီႊၵႂႃႇ။ တပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇၵႅတ်ႇၶႄၸိုင်ႈမိူင်းၵူၺ်း ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

ပေႃးၵွၵ်းၶိုၼ်းပိုၼ်းတႄႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူဝ်ႈပီ 1990 ၼၼ်ႉ တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇဢွင်ႇပေႉသေတႃႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇမွပ်ႈဢႃႇၼႃႇပၼ်။ ႁိုင်မႃး 20-30 ပီသေ ထိုင်မိူဝ်ႈ 2020 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃႇတီႇတေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈထႅင်ႈ ။ ၵမ်းလိုၼ်း သမ်ႉၶိုၼ်းၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၶိုၼ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် တေမႃးၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇပႃး ပႃႇတီႇၵူၼ်းမိူင်းယုမ်ႇယမ်ၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇ ပႃႇတီႇ NLD လႄႈ SNLD ၸိူဝ်းၼႆႉ ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိင်ႈၶႅၼ်း ထၢင်ႇႁၢင်ႈၸတ်းပွင်ၾိင်ႈမိူင်းလူးၵွၼ်ႇၼႆ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇၸွမ်းပွႆႇသႂ်ႇဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵုမ်းလႆႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူႈဝၼ်း။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ သမ်ႉႁဵတ်းတႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယူႇမႅၵ်းမႅၵ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈမုင်ႈမွင်း ၽွၼ်းယွၼ်ႈသင်တီႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ။

ဝၼ်းတီႈ 20 /08/2025  ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆၸႄႈဝဵင်း 102 ဝဵင်း ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ တွၼ်ႈၼိုင်ႈ ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉ12 ၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူၼ်ၼင်ႇ  တူၼ်ႈတီး၊ ပၢင်လႃႈ၊ ႁူဝ်ပူင်း၊ ၼွင်ၶဵဝ်၊ ၵဵင်းတုင်၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၼမ်ႉၸၢင်၊ မူႇၸေႊ၊ မိူင်းသၢတ်ႇ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ လၢင်းၶိူဝ်းလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေဢမ်ႇၸတ်းသမ်ႉ မီး 17 ၸႄႈဝဵင်း မိူၼ်ၼင်ႇ   ပၢင်သၢင်း၊ ၼႃးၽၢၼ်း၊ ႁူဝ်ပၢင်ႇ၊ မိူင်းမႂ်ႇ၊ ပၢင်ဝၢႆ၊ ၼမ်ႉသၼ်ႇ၊ မၢၼ်ႈတူင်ႈ၊ ၵုင်းၸၢင်ႉ (ကုန်းကြမ်း)၊ လၢဝ်ႇၵၢႆး၊ ၼမ်ႉတူႈ၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ၼမ်ႉၶမ်း၊ မၢၼ်ႈပဵင်း၊ မိူင်းမိတ်ႈ၊ မိူင်းလႃး၊ ၵုၼ်လူင်၊ သႅၼ်ဝီ။

ၸႄႈဝဵင်းဢၼ် သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ၊ သိုၵ်းတဢၢင်းလႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်းၶၢင်၊ ၸုမ်းသိုၵ်းရၶႅင်ႇ ၵုမ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဝႃႈၼႆသေတႃႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုင်လၢႆးႁုၵ်ႉႁၢႆႉသေ ပွႆႇမၢၵ်ႇလူင်သႂ်ႇၵူႈဝၼ်း ဢၼ်ႁၢႆႉႁႅင်းတႄႉ ၸွမ်းဢွင်ႈတီႈဢၼ် သိုၵ်းတဢၢင်းၵုမ်းၵမ် ။ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈတႄႉ တေလီႁႃႉၸႃႉၼႆ ပႆႇလၢတ်ႈလႆႈတႅတ်ႈတေႃးသေတႃႉ ဢၼ်လူႉဢၼ်တၢႆၼႂ်းၵႄႈမၼ်းတႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း။

တူၺ်းပိူင်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူၺ်းၵေႃႈ မိူၼ်တင်ႈၸႂ် ပၼ်ႇႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းဝႆႉ။ ဢၼ်တေၸႂ်ႉပိူင်လၢႆး ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ FPTP သေလိူၵ်ႈတင်ႈၵေႃႈမီး။ ဢၼ်တေၸႂ်ႉလၢႆးၼပ်ႉသွၼ်ႇၸွမ်းဝၢၵ်ႈ တူဝ်တႅၼ်း MMP သေလိူၵ်ႈတင်ႈၵေႃႈပႃးလႄႈ ။ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်တေၶိုင်ႁဵတ်းၵမ်းမႂ်ႇၼႆႉ ပႆႇဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းထမ်းမတႃးလႃႈ- တေႃႈၼင်ႇ ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းၽွင်းဢၼ်တေၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇၼၼ်ႉ ယင်းတေဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်လွၵ်းလၢႆးမၼ်းလီလီ။ လွၵ်းလၢႆးပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်သမ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉလၢႆးပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်တင်းၸၢၵ်ႈ- ၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်တေပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉ – ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ။ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်ၵေႃႈသမ်ႉဢမ်ႇပႃး။

တေပၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်။ ဢမ်ႇပၼ်ၵေႃႈသမ်ႉဢမ်ႇလႆႈ – ပဵၼ်ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးတူၵ်းၼႂ်းႁွင်ႈတၼ် ႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇဢမ်ႇႁၼ်၊ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵမ်းၼႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတေဢၢၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶဝ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈမီးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ – သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈတေပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပၵ်းပိူင်တၢင်းၵၢၼ် ၼႂ်းတႃလုမ်ႈၾႃႉယဝ်ႉလႄႈ   – ၵူၼ်းမိူင်းတိုၼ်းဢမ်ႇမီးသဵၼ်ႈတၢင်းလိူၵ်ႈယဝ်ႉ- ၵူၼ်းပၵ်းတႃၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈ ထတ်းသၢင်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၢၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၼႆႉတႄႉ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈႁႅၵ်ႈ တေပဵၼ်ၼႂ်း  ဝၼ်းတီႈ 28/12/2025   ၶၵ်ႉတွၼ်ႈတီႈ 2 လႄႈ3 တႄႉတေပဵၼ်ၼႂ်းလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊလႄႈ ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊပီ 2026 တေမႃး လႆႈႁူႉဝႆႉယုၵ်းယၢင်ႇ ၼင်ႇၼႆ။