မိူင်းတႆးဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းမႃး ၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းပီ လဵၵ်ႉယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈသုမ်းသုၼ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႈၼမ် ယူႇၼႂ်းၵႄႈငဝ်းလၢႆးႁုၵ်ႉႁၢႆႉသေ လႆႈၶတ်းသၢင်ႈတေႃႇသူႈၸၢတ်ႈပၢၼ်ၽႂ်မၼ်းမႃး။ ၸိူဝ်းပွႆႇၽဝၸူဝ်ႈပၢၼ်တူၵ်းသုမ်းသေ ၵူမ်ႈႁူဝ်လတ်းၶဝ်ႈသဵၼ်ႈလပ်းသိင်ႇၵေႃႈမီးၼမ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ၸိုၼ်ႇႁႃတီႈလႅင်းသေ လႆႈတၢင်းဢွင်ႇမၢၼ်ၵေႃႈမီးယူႇ။

မိူၼ်ၼင်ႇ သင်ၶတႆး (ဢၼ်တိုၵ်ႉၶဝ်ႈသႅၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ) တူၼ်ၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈ မိူင်းသေ လႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းမိူင်းထႆး။ ယွၼ်ႉတၢင်းၶတ်းၸႂ်မၼ်းၸဝ်ႈသေ ယၢမ်းလဵဝ် ပူၼ်ႉၸၼ်ႉပႃလိ သုင်သုတ်းၼႂ်းမိူင်းထႆးဝႆႉ။

ဝၼ်းတီႈ 11/05/2025 ၼႆႉ သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၸိူဝ်းႁွတ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇ ပေႃႈဢွၵ်ႇမႄႈယေႃး တီႈၸမ်ၵႆ ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းပၢင်ယွင်ႈၵုင်ႇ သင်ၶတႆးဢၼ်ယဝ်ႉပူၼ်ႉၸၼ်ႉပႃလိသုင်သုတ်း ၼႂ်းမိူင်းထႆး ဢၼ်မၵ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ပရဵၼ်းထမ်းၵဝ်ႈပယူၵ်ႇ ”။

ပၢင်မွပ်ႈယိုၼ်ႈၸုမ်ႈၶူး “ပရဵၼ်းထမ်းၵဝ်ႈပယူၵ်ႇတႄႉ ၸတ်းၵႂႃႇ တီႈဝတ်ႉၽရႃႉၵႅဝ်ႈ၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/05/2025 ၼႆႉ။ မီးသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်မိူင်းၵွၵ်ႇလႄႈ ဢိၵ်ႇပႃး ပေႃႈ ဢွၵ်ႇမႄႈယေႃး တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၸမ်ၵႆၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇဝၢႆႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းၵဵင်းမႂ်ႇ။

သင်ၶတႆး ဢၼ်ယဝ်ႉပူၼ်ႉၸၼ်ႉ “ပရဵၼ်းထမ်းၵဝ်ႈပယူၵ်ႇ” ၼႆႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၸဝ်ႈၶူး မႁႃႇပိယၽူင်း ( ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇ သၢႆၵွၼ်း ဢေႃးၸိင်ႇၼ) ဢႃယု 26 ပီ ၸိုဝ်ႈပေႃႈ ၸၢႆးတၢၼ်းလူႇ မႄႈၼၢင်းမျႃႉဢုင်ႇ ယူႇ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၵွၼ်ႉ ဢိူင်ႇမိူင်းဢွတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။

မၼ်းၸဝ်ႈ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ မႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14/04/1999 ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ၸၢႆးဢွင်ႇသႃႇ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် သၢင်ႇမိူဝ်ႈ 31/05/2009 တီႈဝတ်ႉလူင် မိူင်းဢွတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ။ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်းမိူဝ်ႈ 21/06/2020 တီႈဝတ်ႉလွႆသပ်ႉၽၼ်ႊၺူႊ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵေႃႉလဵၵ်ႉ ယူႇၼႂ်းသႃသၼႃသေ ၶတ်းၸႂ်မႃးလႄႈ ၸၼ်ႉလိၵ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ မီးလွင်ႈ ဢွင်ႇမၢၼ်မႃး ၵူႈပီပီ ဢမ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးလႄႈ မိူင်းထႆး။

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈဢွင်ႇမၢၼ်ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇသၢႆၵွၼ်းသေ ၸဝ်ႈၵၼ်ႇတဝရ သင်ၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ ၸွမ် မႁႃႇၸူးလႃး လူင်းၵွၼ်း လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ႁူမ်ၸူမ်းဢဝ်ၵုင်ႇဢဝ်မုၼ်ၸွမ်း တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉၶႃႈ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ တႃႇတေပူၼ်ႉၸၼ်ႉပႃလိ ၵဝ်ႈပယူၵ်ႇၼႆႉဢမ်ႇငၢႆႈ ဢမ်ႇသူႈမီး။ ၼႂ်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉမီး 3-4 ပႃးၵူၺ်း။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်းၵေႃႈ လူဝ်ႇဢဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇသေ ႁဵတ်းၵႂႃႇၸွမ်း။ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵူၺ်းသင်ၶၵူၺ်း သင်ဝႃႈ ၼုမ်ႇၸၢႆး ၼုမ်ႇယိင်းၶႂ်ႈမႃးႁဵၼ်းၵေႃႈ ႁဵၼ်းဢဝ်လႆႈယူႇၸၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။    

ၸၼ်ႉလိၵ်ႈၾၢႆႇတႆးၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တႄႇၶဝ်ႈႁဵၼ်းမိူဝ်ႈပီ 2010 တေႃႇထိုင် 2012 ။ လႆႈၶဝ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈ ၼႂ်းပၢင်ၶူၼ်ႉၶႆႈ တွပ်ႇလိၵ်ႈပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်ႇမပႃႇလၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ တူင်ႇဝဵင်းမိူင်းသူႈ။ ဢွင်ႇပူၼ်ႉ ၸၼ်ႉမူႇလ ပထမ တုတိယ။

ၼႂ်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈဝၵ်ႉငမ်ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းလီလႄႈ သိုပ်ႇႁဵၼ်း ၸၼ်ႉလိၵ်ႈထႆး ၾၢႆႇၼၵ်ႉထမ်း တႄႇဢဝ် ပီ 2015 ထိုင် 2017 ၼၼ်ႉ ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉၼၵ်ႉထမ်း တရီႊ ထူဝ်ႊ ဢဵၵ်ႇ တီႈဝတ်ႉ လွႆသူးထဵပ်ႈထႅင်ႈ။

တႄႇဢဝ် 2016 မႃး တေႃႇထိုင် ပီ 2025 ၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉလိၵ်ႈထႆး ၾၢႆႇပႃလိ ပယူၵ်ႇ 1-2  တေႃႇပေႃးထိုင် ၸၼ်ႉပႃလိ ဢၼ်သုင်သုတ်းၼႂ်းမိူင်းထႆး ပရဵၼ်ႊထမ်း 9 ပယူၵ်ႇ တီႈဝတ်ႉလွႆသူး ထဵပ်ႈ။

တႃႇႁဵၼ်းသုတ်းလႆႈ ပရဵၼ်ႊထမ်း ပယူၵ်ႇၵဝ်ႈ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 8 ပီ ပယူၵ်ႇ 1-2 ၼႆႉ လႆႈႁဵၼ်း 1 ပီ ၊ တႄႇဢဝ် ပယူၵ်ႇ 3 ၵႂႃႇ တေႃႇထိုင် ပယူၵ်ႇ 9 လႆႈၵႂႃႇၼိုင်ႈၸၼ်ႉလႂ်ၼိုင်ႈပီ။

သင်ဝႃႈ ပူၼ်ႉၸၼ်ႉ ပယူၵ်ႇ 3 ၸိုင် တေလႆႈယိပ်းတႅပ်းဝီးသီလႅင် ဢၼ်သင်ၶရၢတ်ႉ ႁိုဝ်ဢမ်ႇၼၼ် ၸဝ်ႈၼႃႇယၵလူင် ၼႂ်းမိူင်းထႆးမႃးမွပ်ႈပၼ်။

ၵေႃႉပူၼ်ႉၸၼ်ႉ 3 ပယူၵ်ႇၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ မၵ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ သႃမၼဵၼ်ႊပရဵၼ်ႊ၊ ပေႃးဝႃႈ ပဵၼ်ၸၢင်းႁွင်ႉ ၸဝ်ႈမႁႃႇ။

သင်ဝႃႈ ပူၼ်ႉၸၼ်ႉပယူၵ်ႇ 6 တႄႉ တေလႆႈယိပ်းတႅပ်းဝီးသီလိူင် ၵၼ်းယိပ်းမၼ်း တေပဵၼ်ဝႆႉသီလမ်။ ၼႆႉသမ်ႉ တေမီးၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမိူင်းထႆး မႃးမွပ်ႈပၼ်။

သင်ပူၼ်ႉၸၼ်ႉပယူၵ်ႇ 9 တႄႉ တေလႆႈယိပ်းတႅပ်းဝီးသီလိူင် ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၼ်းဝီးၼၼ်ႉ တေပဵၼ်သီ ၶၢဝ်ဝႆႉ။ ၼႆႉၵေႃႈ တၢမ်တူဝ်ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမႃးမွပ်ႈပၼ် လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။

တႃႇၶၢမ်ႈပူၼ်ႉမႃးလႆႈ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈငၢႆႈၼႆ ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇသၢႆၵွၼ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈ တူဝ်ထူပ်းၼင်ႇၼႆ –

“မိူဝ်ႈၸဝ်ႈႁဝ်း မႃးမိူင်းထႆးမႂ်ႇမႂ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းၸိူင်ႉပိူၼ်ႈ ၊ မႃးယူႇပီၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ၼႅင်တႄႉတႄႉ။ ယူႇပဵၼ်ပီၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်း။ မုၼ်ၸၢင်းၵေႃႈ ယၢမ်ႈဝူၼ်ႉဝႆႉဝႃႈ ပေႃးဝႃႈလႆႈႁဵၼ်းမႃး တေဢၢၼ်း ႁဵၼ်းႁႂ်ႈထိုင်တီႈ။ ၵၢမ်ႇလီ မီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈမိူဝ်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉပႃလိတီႈဝတ်ႉလွႆသူးထဵပ်ႈ။ ၸဝ်ႈၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ပီသိုပ်ႇပီမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇယဝ်ႉ ထိုင်ႁၢၼ်ႉ ၼႆႉ။ တႆးၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇထၢၵ်ႈၵႂႃႇၼႆၵေႃႈ မၢင်ပွၵ်ႈ ယိၼ်းၸႂ်လဵၵ်ႉ ယိၼ်းငဝ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈတင်ႈၸႂ်ၼႆႉသေလႄႈ ၶတ်းၸႂ်ဝႆႉၸႂ်ၵႅၼ်ႇၵႅၼ်ႇမၼ်ႈမၼ်ႈသေ ၸင်ႇလႆႈလွင်ႈဢွင်ႇမၢၼ်ၼႆႉမႃးၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ပေႃးမႃးတူၺ်းၼႂ်းတူင်ႇတႆးၼႆၸိုင် ဢၼ်ယဝ်ႉပူၼ်ႉၸၼ်ႉပႃလိသုင်သုတ်းမိူင်းထႆးၸိူင်ႉၼႆ လႆႈဝႃႈမီး ဢေႇ တႄႉတႄႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်လႆႈႁူႉၸွမ်းတႄႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇလူင်းတိပ်ႉ ၵဵင်းတုင် ၊ ၸဝ်ႈၶူး မႁႃႇယႃႇၸိင်ႇ ၵုင်းထဵပ်ႈ (ဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး) ၊ ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇဝိသျိၼ်း တၢင်ႉယၢၼ်း ဢၼ်လႆႈငိၼ်းမႅၼ်ႈမီး ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း မၢင်ၽဝ်ႇ တေမီးထႅင်ႈယူႇႁိုဝ်ၼႆ – ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇသၢႆၵွၼ်းလၢတ်ႈ။ 

လိူဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယင်းလႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းဢဝ် ၸၼ်ႉလိၵ်ႈထႆး ၾၢႆႇလေႃးၵီႇ မိူၼ်ၼင်ႇ BA. Buddhis philosophy ထႅင်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွင်ႇပူၼ်ႉၵႂႃႇမိူဝ်ႈ 2024 တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸူးလႃးလူင်းၵွၼ်း ၵဵင်း မႂ်ႇ။

မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁဵၼ်းဢဝ်ထႅင်ႈ ၸၼ်ႉ MA. Buddhis philosophy တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇ ၸူးလႃးလူင်းၵွၼ်း ရၢတ်ႉၶျဝိထယႃႊလႆႊ ၵိင်ႇၽႄၵဵင်းမႆႇ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။

မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ လိူဝ်သေ သႂ်ႇႁႅင်းၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းယဝ်ႉ တႃႇပူၵ်းပွင်ၸွႆႈထႅမ်တူင်ႇၵူၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၶၢတ်ႇ မႃးသေပီ။ ၼႂ်းၵႄႈ ပီ 2019 ထိုင် 2025 ၼႆႉ  ယူႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇသေ ၶတ်းသၢင်ႈတႃႇၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၵၢၼ်သွၼ်လႄႈ ယုၵ်ႉမုၼ်း ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးမႃးတႃႇသေႇ။

ႁပ်ႉႁဵတ်းပဵၼ်ၶူးၸွႆႈသွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၾိုၵ်းထႅမ်ၼမ်ႉၵတ်ႉပႃလိ တီႈဝတ်ႉလွႆ သပ်ႈၽၼ်ႊၺူႊ မႄႈဝၢင်း ၵဵင်းမႂ်ႇ။ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးသေ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ယင်းမိူဝ်းၸွႆႈ ၼႂ်းပၢင် သွၼ်လိၵ်ႈတႆး လိၵ်ႈထႆး ၶၢဝ်းမႆႈ လူးၵွၼ်ႇ။

ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပႃးၶူးသွၼ် လိၵ်ႈထႆး ၊ လိၵ်ႈတႆး တီႈပၢင်သွၼ် ဢၼ်ၸုမ်းႁူမ်ႈတုမ် ပီႈၼွင်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း တႆး (ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸူးလူင်းၵွၼ်း ၵဵင်းမႂ်ႇ) ဢၼ်ၸတ်းၼႂ်းဝၼ်းတိတ်ႉ မႃးယူႇၵူႈပီပီ။

ၼႂ်းပီ 2024 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းႁူမ်ႈတုမ်ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးသေ ထိုင်မႃးၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉတႄႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၼႂ်းၸုမ်းသေ ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ်ဝႆႉႁူဝ်ပဝ်ႈ။

မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸုမ်းႁူမ်ႈတုမ်ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပိုတ်ႇဝႆႉပႃး ပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈထႆး လိၵ်ႈတႆး လိၵ်ႈဢိင်းၵၵိတ်ႉ လိၵ်ႈၶႄႇ လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ လိၵ်ႈတႆးၶိုၼ် (လိၵ်ႈထမ်း) ပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းဝႆႉ ယူႇတီႈ ဝတ်ႉသူၼ်တွၵ်ႇ။