ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ  ဝဵင်းဢၼ်မီးလူမ်းဝူၺ်ႇႁင်ႈ လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း 20 မိူင်း တူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ တႃႇ 19 ဝဵင်း ပဵၼ်ၼႂ်းၵုၼ်ဢေးသျႃး ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းထတ်းထွင်လူမ်း (IQAir) တူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ငဝ်ႈလုမ်းပၵ်းတီႈ သုၺ်ႊၸႃႊလႅၼ်ႊ ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ။

ၼႂ်း 19 ဝဵင်းၼၼ်ႉ တႃႇ 13 ဝဵင်း ပဵၼ်တီႈမိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ဢၼ်မီးႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းယူႇသဝ်းၵိုၼ်း ၶွၼ်ႈ၊ မိူင်းပႃႊၵိတ်ႊသတၢၼ်ႊ 4 ဝဵင်း၊ မိူင်းၶႄႇ ၼိုင်ႈဝဵင်းလႄႈ မိူင်းၵႃႊၸႅၵ်ႊသတၢၼ်ႊ ၼိုင်ႈဝဵင်း။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၵုၼ်ဢေးသျႃးယဝ်ႉ ဝဵင်းဢၼ်လူမ်းဝူၺ်ႇႁင်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈထႅင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ႊၵျမီႊၼႃႊ ၊ မိူင်းၶျႅတ်ႉ ၼႂ်းၵုၼ်ဢႅပ်ႊၾရိၵ ပွတ်းၵၢင် ဝႃႈၼႆ။

ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸုမ်း IQAir သေ ၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းမီးလူမ်းဝူၺ်ႇႁင်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၼႂ်းပီ 2024 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းၶျႅတ်ႉ ၊ မိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉၶျ် ၊ မိူင်းပႃႊၵိတ်ႊသတၢၼ်ႊ ၊ မိူင်းၵုၼ်ႊၵူဝ်ႊလႄႈ မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၾၢႆႇပၢႆးသၢႆႈ ၸုမ်း(IQAir) ၶဝ် ပိုတ်ႇဝႆႉ သုၼ်ပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်း လွင်ႈလူမ်း 4 မိုၼ်ႇတီႈပၢႆ ၼႂ်း 138 ၸိုင်ႈမိူင်သေ ၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်းႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈလဵပ်းႁဵၼ်းသေ တူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင် ၸိူဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ၸုမ်းပၢႆး ယူႇလီ လုမ်ႈၾႃႉ (WHO) ၶဝ် တမ်းဝၢင်းလၢတ်ႈဝႆႉၼႄၼၼ်ႉ မီး 17% ၵူၺ်း။ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉပဵၼ် မိူင်းဢေႃႊ သတြေႊလီႊယိူဝ်ႊ ၊ ပႁႃးမႃး ၊ ပႃႊပေႊတူဝ်ႊ ၊ ဢႅတ်ႊတူဝ်ႊၼီႊယိူဝ်ႊ ၊ ၵရီႊၼႃႊတိူဝ်ႊ ၊ ဢၢႆႊၸလႅၼ်ႊလႄႈ ၼိဝ်ႊသီႊလႅၼ်ႊ ၼႆယဝ်ႉ။

ၸိုင်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းမီးလူမ်းဝူၺ်ႇႁင်ႈၼမ်ပူၼ်ႉလိူဝ်သေ ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉသမ်ႉ ပဵၼ်မိူင်းၶျႅတ်ႉ၊ ပင်းၵလႃးတဵတ်ႉၶျ်၊ ပႃႊၵိတ်ႊသတၢၼ်ႊ၊ ၵုၼ်ႊၵူဝ်ႊ၊ ဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ၊ တႃႊၵျိတ်ႊ ၵသ တၼ်ႊ၊ ၼီႊပေႃႊ၊ ယူႊၵၼ်ႊတႃႊ၊ ရဝမ်ႊတႃႊ၊ ပူႊရွၼ်ႊတီႊ၊ ၼၢႆႊၵျီႊရီႊယိူဝ်ႊ၊ ဢီႊၵျိတ်ႊ၊ ဢီႊရတ်ႊ၊ ၵႃႊၼႃႊ၊ ဢိၼ်ႊတူဝ်ႊၼီႊသျူႊလႄႈ ၵမ်ႊပီႊယႃႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ – သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ RFA ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။