“မႆႈပိူၼ်ႈဢမ်ႇထိုင်ႁဝ်း” ဢၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈၵႆႉၵႆႉလၢတ်ႈ ဝၢႆးၵိူတ်ႇလိူင်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းၵၢင်မိူင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇမႃး ပီ 2 ပီမႃးၼႆႉ – ပေႃး“ဢဝ်ၸႂ်ပိူၼ်ႈသႂ်ႇၸႂ်ႁဝ်းဢဝ်ၸႂ်ႁဝ်းသႂ်ႇၸႂ်ပိူၼ်ႈ” ၼႆတႄႉ လႅပ်ႈတေဢမ်ႇလၢတ်ႈ ၵႂၢမ်းၶေႃႈၼႆႉဢွၵ်ႇမႃး။ ယွၼ်ႉမၼ်းပဵၼ်ၶေႃႈၶွင်ႈၸႂ် လူၺ်ႈၵႂၢမ်း ၶႅၼ်ႉၸႂ် တေႃႇၽႂ် ၵေႃႉလႂ်ၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈလီ ၵႂၢမ်း ဢမ်ႇပေႃးၸႂ် ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၵေႃႈလီ ပေႃးထတ်းထွင်လူၺ်ႈႁဵတ်ႇၽူလ်လီလီၸိုင် လူၺ်ႈၵွပ်ႈသင် ၵွမ်ႉလူၺ်ႈၽႂ်လႄႈ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၶိုၼ်းမႃးၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းႁွင်ႇႁဝ်း လႆႈဝၢတ်ႇ ၸဵပ်းလူမ်ႉတၢႆ လႆႈပၢႆႈလႆႈၼီဢွၵ်ႇႁေႃႁိူၼ်းၸိူၼ်းတၢင်ႇႁဝ်း လူၺ်ႈၵၢၼ်ထုၵ်ႇၾႆးလုၵ်ႉႁိုၼ်ႇမႆႈ ႁေႃႁိူၼ်းလႆႈၵူၼ်ႇပင်း လူမ်ႉလႅဝ် သေႁၢႆ (လူႉသုမ်း) ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်းၽႂ် ပဵၼ်ၽႂ်ၵေႃႇၶိုၼ်ႈ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ လူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ဢွၵ်ႇမႃးသၢၼ်ၶတ်းလႃႇဝႃႈသႄႉၼႄးတႆး ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ် ၼမ်ႉႁူၼမ်ႉတႃ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ သေ ၵုမ်ႇမိုင်ႉၸတ်းၵၢၼ်ၸတ်းငၢၼ်း(ႁဵတ်းပွႆး) ၶိုင်ႁႃလွင်ႈမူၼ်ႈတၢင်းသိူဝ်းသႂ်ႇတူဝ် ႁႃၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလႆႈပုၼ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇၵွႆး “မႆႈပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇထိုင်ၶဝ်” ပွၼ်ႈၵႂၢမ်းႁၢႆႉသႂ်ႇၶႆႇယွမ်ႉသီ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတႅၵ်ႇယႅၵ်ႈၶဝ်ႈၸႂ်ၽိတ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈပႅင်းၸင်းၵၼ်ယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်း “ၼမ်ႉတႃပီႈၼွင်ႉတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ယင်းပႆႇႁႅင်ႈ” ငၢၼ်း(ပွႆး)ပီမႂ်ႇတႆးယဝ်ႉ “ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး“ (ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး) ၽႅဝ်မႃး ပွႆးသၢင်ႇလွင်း (ငၢၼ်းၿူၶျ်ႇလုၵ်ႈၵႅဝ်ႈ-ရှင်လောင်းပွဲ) ၵေႃႈတေၸွမ်းမႃး ၵုမ်ႇပႃးၵၼ်သူင်ႁဵတ်းသူင်ၸတ်းငၢၼ်း(ပွႆး) ယူႇတိၵ်းတိၵ်း ။
လူၺ်ႈၵူၼ်းၶိူဝ်းၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈၶိူဝ်းလဵၵ်ႉႁိုဝ်ၶိူဝ်းယႂ်ႇ တိုၼ်းမီးၾိင်ႈငႄႈႁိတ်ႈႁွႆး ၶိူဝ်းၽႂ်ၶိူဝ်းမၼ်း ယူႇတီႈဝႃႈ ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆး ၵူၼ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမၼ်းၵိုင်ႇလီလႆႈႁၵ်ႉသႃမႅတ်ႇပႅင်းဝႆႉႁိုဝ် လွင်ႈမႅတ်ႇပႅင်း ႁၵ်ႉသႃ ပႂ်ႉပႃး မၼ်းဝႆႉ ၼၼ်ႉပဵၼ်လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ သၢင်ႈၽူလ်ၽွၼ်း လွင်ႈလူႉသေႁၢႆ(သုမ်း)သင်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း ႁိုဝ် ႁဵတ်း ၸွမ်းၾိင်ႈၶွင်ႁဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉ ၽွၼ်းလီၽွၼ်းၸႃႉမၼ်း ပဵၼ်ႁိုဝ်။ ၵၢၼ်လိူတ်ႇႁွၼ်ႉမႆႈၸႂ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၼႆႉ လႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းပူၺ်ႈမၼ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼေႇဝိၼ်းယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ(ဢမ်းၼၢၸ်ႈ)ယဝ်ႉ သိုၵ်းၵၢင်မိူင်းၵေႃႈလႆႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈမၢၼ်ႈဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇပၢင်လူင်လႄႈ 1958 တႆးၸင်ႇၶဝ်ႈထိူၼ်ႇယိပ်းၵွင်ႈ ၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးၶိုၼ်းထတ်းတူၺ်းငဝ်ႈႁဵတ်ႇၵၢၼ်ပဵၼ်မႃးၸိုင် ၵၢၼ်ၵွပ်ႈၵူႈဢဝ်မိူင်းႁဝ်းၶိုၼ်းၵေႃႈတႆးဢမ်ႇပႅတ်ႈ ၵၢၼ်မႅတ်ႇပႅင်းပႂ်ႉပႃးႁၵ်ႉသႃ ၾိင်ႈ ငႄႈႁိတ်ႈႁွႆးၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဢမ်ႇႁႂ်ႈႁူင်ႈႁႂ်ႈႁၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈႁဝ်းဢမ်ႇၽႃႈဝၢင်း ဢမ်ႇဝႃႈၶၢဝ်းယၢမ်းတုၶ်ႉၵိၼ်းႁိုဝ် ၶၢဝ်းယၢမ်းငဝ်းလၢႆးလီၸႃႉ တင်း သွင်လွင်ႈသွင်ဢၼ်ၼႆႉ တႆးႁဝ်းယိပ်းထိုဝ်တိုဝ်းၵမ်မႅတ်ႇပႅင်းႁၵ်ႉသႃႁဵတ်းမႃးဢမ်ႇၽႃႈ။
လူၵ်ႈၼႆႉ မီးတင်းၵၢင်ဝၼ်းလႄႈၵၢင်ၶိုၼ်း မိူဝ်ႈလူၵ်ႈ ၽၢၵ်ႇတင်းႁဝ်း(ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ) ႁိူဝ်ႈလႅင်းသႂ် ပၢင်ႇၸိုၼ်ႈ လုၵ်ႈတႃဝၼ်း ၶိုၼ်ႈ လူၵ်ႈတၢင်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၵေႃႈမိုတ်ႈလပ်းသိင်ႇ မၼ်းၵေႃႈပဵၼ်သၽႃဝ ထမ်းမၸၢတ်ႈၶွင်မၼ်း မိူဝ်ႈလူၵ်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈႁႅင်ႈလႅင်ႉ တီႈၼိုင်ႈသမ်ႉၼမ်ႉၼွင်းလုပ်ႇထူမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်လႆႈ ၵူႈၸွၵ်ႉၸဵင်ႇမုမ်းလူၵ်ႈ။ လွင်ႈဢၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈထူပ်းၽႆးၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီမႃးၼႆႉၵေႃႈ ပဵၵ်ႉသမ်ႉလူၵ်ႈဢမ်ႇႁူႉဢမ်ႇႁၼ် ဢမ်ႇယိုၼ်ႈမိုဝ်းၶိုတ်းၶဝ်ႈမႃးၸွႆႈထိုင်လႆႈၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းလႆႈ ႁၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆး ၼင်ႇၵၼ် ဢမ်ႇပႅတ်ႈၵၼ် ၼမ်လႄႈဢေႇ ယိုၼ်ႈမိုဝ်ႈၶဝ်ႈမႃးၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်ယူႇ ဢမ်ႇဝႃႈၼႂ်းမိူင်းလႄႈ တင်းၸိူဝ်းၵႂႃႇမီး ယူႇၼွၵ်ႈမိူင်း။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ဢၼ်ဝႃႈ တႆးၼႆႉသူင်မိုတ်ႈၸတ်းႁဵတ်းပွႆး တၢင်းမူၼ်ႈတၢင်းသိူဝ်းၵွႆး ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၼမ်ႉႁူၼမ်ႉတႃယူႇၼႆၼၼ်ႉသေလႄႈဝႃႈ “မႆႈပိူၼ်ႈဢမ်ႇထိုင်ၶဝ်” ၶဝ်ၵွႆးၵုမ်ႇမိုင်ႉ ၸတ်း ပွႆးလၢမ်း ၼႆၼၼ်ႉၵွၺ်းၼႆ ၵူႈၵေႃႉတၵ်းတေဢမ်ႇပဵၼ်ၼၼ် “ထုၵ်ႇလီဢဝ်ၸႂ် ၶဝ်သႂ်ႇၸႂ်ႁဝ်း ဢဝ်ၸႂ်ႁဝ်း သႂ်ႇၸႂ်ၶဝ်” ၽွင်ႈယူႇ။ ပဵၵ်ႉသမ်ႉတူဝ်ဢမ်ႇတုၵ်ႉသေတႃႉၵေႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈၵေႃႉၵူႈတီႈၵေႃႈ သုၵ်ႉၸႂ်ငမ်းငဝ်းၸွမ်း လွင်ႈပဵၼ်ယူႇ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢမ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်းပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း တႆးပွတ်းႁွင်ႇႁဝ်း မိူၼ်ၵၼ် ၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း တိတ်းတၢမ်းထွမ်ႇၶၢဝ်ႇလီၸႃႉယူႇၵူႈမိူဝ်ႈ။ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈ သေၸႂ်ၸွမ်းပီႈၼွင်ႉတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵွႆး ယင်းယိၼ်းသေလၢႆ ၽႅၼ်ႇလိၼ်တီႈမိုတ်ႈၵိူၺ်းယူႇ ဢူႇတီႈယၢမ်ႈၼွၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇပိူၼ်ႈဢူမ်ဢိုၼ် ဢမ်ႇဝႃႈၼပ်ႉလိူၼ်ၼပ်ႉပီ ၼပ်ႉၸႅၵ်ႉၵႅၼ်ႉ(ဝိၼႃးထီး) ၵွၺ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈလုသုမ်းယႂ်ႇလူင်လၢင်တႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ပဵၼ်လွင်ႈၸဵပ်းၵႅၼ်းၼႅင်ၸႂ် ၵၢၼ်ဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ် ႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁၼ်ႁဵတ်ႇႁၼ်ၽူလ်ႁၼ်လွင်ႈႁၼ်တၢင်း လိူဝ်သေၵႂၢမ်းဝႃႈ “ၽိူဝ်ႇတႃႉ” ၼႆၼၼ်တႄႉတႄႉ။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ မိူဝ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ် ႁဝ်းဢမ်ႇမီးႁႅင်း ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵတ်ႉတေၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈလႅၼ်လိၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းလႆႈ ယိင်ႈ ၶႅၼ်းထုၵ်ႇလႆႈမႅတ်ႇပႅင်းပႂ်ႉပႃးၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆးၽႃးသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈႁဝ်းဝႆႉ ႁႂ်ႈမၼ်းတၵ်းဢမ်ႇႁူင်ႈဢမ်ႇႁၢႆၼၼ်ႉလမ်ႇလွင်ႈတႄႉတႄႉ။ ပဵၵ်ႉသမ်ႉ ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းႁဝ်း ႁဝ်းဢမ်ႇၵႅတ်ႇၶႄပႂ်ႉပႃးမၼ်းလႆႈ ဢမ်ႇဢဝ်ပႃးၵႂႃႇလႂ်မႃးလႂ်ၸပ်းတူဝ်ၸပ်းၶိင်းလႆႈၵေႃႈ ၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈ လၢႆး ၽႃးသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆႁဝ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ပႃးၸပ်းတူဝ်ၵႂႃႇလႆႈၸွမ်းၵူႈတီႈလႄႈယိင်ႈၶႅၼ်းထုၵ်ႇလႆႈယူၵ်ႉယွင်ႈ ထုၵ်ႇလႆႈ ပိုၼ်ၽႄႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈပေႃးႁူႉၸၵ်းတႆးၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လႄႈၵႂၢမ်းလီၵႂၢမ်းငၢမ်းၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးၶွင်တႆး။
ၾိင်ႈငႄႈႁိတ်ႈႁွႆးႁဝ်းၼႆႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉႁဝ်းလႆႈႁၼ်လႆႈယူႇၼႂ်းမၼ်းမႃးတင်ႈတႄႇၵိူတ်ႇသေတႃႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းလႆႈႁၼ်မီး ၸွတ်ႇၵႂႃႇၵူႈတီႈ ႁူမ်ႈဝႃႈၸႂ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉထိုင်ႈလွင်လၢၵ်ႇလၢႆးၽွၼ်းလီၽွၼ်းၸႃႉမၼ်း ဢမ်ႇဝႃႈၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးဢၼ်မီးၸွမ်းလိူၼ်ၸွမ်းပီ လူၺ်ႈတင်းၾိင်ႈၵၢၼ်ၵိၼ်ယူႇလူႉတၢႆ ၵၢၼ်သႃသၼႃး ၽႃးသႃ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၵၢၼ်ၸၢတ်ႈ လၢႆလွင်ႈလၢႆသမ်ႇ လၢႆမိုဝ်ႉလၢႆၶၢဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇႁဝ်းမၼ်းလိုၼ်ႈႁူလိုၼ်ႈတႃ ပဵၼ်ပၵ်းၵတိ ထမ်းမၻႃးယဝ်ႉ ဢမ်ႇဝႆႉၵႃႈၶၼ်မၼ်းၼႆၵေႃႈ တွၼ်ႈတႃႇတၢင်းၸၢတ်ႈတၢင်ႇၶိူဝ်းၶဝ် ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းပႅၵ်ႇႁူပႅၵ်ႇတႃၸူမ်းမုင်ႈၸူမ်းလူၸူမ်းၶွႆယွင်ႈယေႃးဢၢမ်းတႄႉတႄႉ။
လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၶဝ် လၢႆတီႈ ၵမ်ႈၼမ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ဢဝ်လွင်ႈငၢၼ်း ၿူၶျ်ႇလုၵ်ႈၵႅဝ်ႈ(ပွႆးသၢင်ႇလွင်း) သေ တႅမ်ႈပွင်ႈလိၵ်ႈ ဢဝ်ၸုမ်ႈၶူး မႃး ၼပ်ႉလၢႆၵေႃႉယဝ်ႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉငၢၼ်း ၿူၶျ်ႇလုၵ်ႈၵႅဝ်ႈ(ပွႆးသၢင်ႇလွင်း) ၵွႆး။ ၸဵမ်ငၢၼ်း(ပွႆး)ဝၼ်းယူၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃ ႁိုဝ် ငၢၼ်း (ပွႆး)ပီမႂ်ႇ တႆးလႄႈလၢႆလၢႆငၢၼ်း(ပွႆး) ၸိူဝ်းၼႆႉ လိူဝ်သေၵူၼ်းထႆးယဝ်ႉယင်းမီးတၢင်ႇၸၢတ်ႈ (ၼႃႈၽိူၵ်ႇ) ၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းသိုၵ်းသႃဢဝ် ပဵၼ်တၢင်းႁူႉ ၵႂႃႇတႅမ်ႈပဵၼ်ပွင်ႈၵႂၢမ်းၽိူၺ်ၽႄႈႁႂ်ႈလူၵ်ႈလႆႈႁူႉၸၵ်းၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆးမႃးၵေႃႈတင်းၼမ်။
မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵုၼ်းငၢမ်းၵႂၢမ်းလီဢၼ်ႁဝ်းမီး ဢၼ်ႁဝ်းလိူဝ်ဝႆႉ လိူဝ်သေၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆးၽႃးသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၶူဝ်းၼုင်ႈတင်းဝႆႁဝ်းၼႆႉၵွႆး ၽိူဝ်ႇႁဝ်းတေမႃးထၢင်ႇလဵၵ်ႉလူဝဝ် ၶတ်းၶႂၢင်သႄႉၼႄးလႃႇဝႃႈသူင်မိုတ်ႈမၵ်ႉႁိတ်ႉငၢၼ်း(ပွႆး) တႃႉႁဝ်းမႃးၸွႆႈၵၼ်သွၼ်ႇဝူၼ်ႉၶူၼ်ႉသွၵ်ႈလၢႆး ယူၵ်ႉမုလ်း ၽိူၺ်ၽႄႈယူၵ်ႉယွင်ႈႁႂ်ႈၶႅမ်ႉၶိုၵ်ႉလီတိူဝ်းၶိုတ်းၵၢပ်ႈမီးၵႃႈမီးၶၼ် ၽႄႈၵႂၢင်ႈယိင်ႈယႂ်ႇၶိုၼ်ႈ ဢၼ်လႂ်လွင်ႈလႂ်ထုၵ်ႇလႆႈ မူၼ်ႉမႄး ၵႄႈလိတ်ႈ ထတ်းထႅမ်တေႃႇယွတ်ႈ ဢၼ်လႂ်ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ဢမ်ႇၶိုၵ်ႉဢမ်ႇၶႅမ်ႉၵေႃႈၸွႆႈၵၼ်ထႅမ်သႂ်ႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ဝၼ်းပီမႂ်ႇတႆး ႁဝ်းထုၵ်ႇလႆႈပဵၼ်ဝၼ်းလႂ် ႁပ်ႉဝၼ်းလႂ်ႁဵတ်းဝၼ်းလႂ် ထုၵ်ႇလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ႁႂ်ႈပေႃႈၶဝ်ႈႁွင်ႈမႅၼ်ႈႁွႆး လိူဝ်သေလၢမ်းသႃး ႁဵတ်းႁွတ်းၸွမ်းၸႂ်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈမိုဝ်ႉမႅၼ်ႈဝၼ်းမႅၼ်ႈလွင်ႈမႅၼ်ႈတၢင်းလႂ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ တၢင်းၵႃႈ ၼူၵ်ႉတူဝ်း ဢၼ်သႂ်ႇၶူဝ်းၼုင်ႈဢမ်ႇထုၵ်ႇဢမ်ႇမႅၼ်ႈ လႄႈၵၢၼ်တူၵ်းသူး ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸွမ်းပိူင်ၸွမ်းၾိင်ႈ မိူၼ်ၵူၼ်းႁႃ ယွၼ်းၵႃႈလဝ်ႈၵႃႈပႅင်ႈလႂ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီငိူင်ႉဝႄႈတႄႉတႄႉ လိူဝ်သေဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၾိင်ႈငႄႈႁဝ်းဢၼ်လီငၢမ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဢၼ်ပိူၼ်ႈ ယွင်ႈဢၢမ်းၼၼ်ႉတေႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်တိုတ်ႉၸၼ်ဢဝ်ၾိင်ႈငႄႈႁိတ်ႈႁွႆးႁဝ်းတူၵ်းတႅမ်ႇထုၵ်ႇလူဝဝ်ႁဝ်းႁင်းၵွႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလဵဝ်ပီႈၼွင်ႉထႆးဢဝ်ၶၢပ်ႈပိၵ်ႇၼူၵ်ႉၵိၼ်ႇၼရီး ၵႂႃႇမႄးတႅင်ႇႁၢင်ႈႁဵတ်းၾၢင် လီလူလီတူၺ်းႁၢင်ႈငၢမ်းၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉလိူဝ်ၼူၵ်ႉၵိၼ်ႇၵရႃႇ ၵိၼ်ႇၼရီႇၶွင်တႆးႁဝ်းယဝ်ႉ သင်ဝႃႈၶူဝ်းၶွင်ၾိင်ႈငႄႈႁိတ်ႈႁွႆးၶွင်တႆးႁဝ်းဢမ်ႇလီဢမ်ႇၶႅမ်ႉၼႆ ၽႂ်တေမႃးဢဝ်ယိူင်ႈႁၢင်ႈၶိူင်ႈလႃႇ ၵွႆးၵႃႈ ႁဝ်းသမ်ႉဢမ်ႇဝႆႉၵႃႈၶၼ် ဢမ်ႇယူၵ်ႉယွင်ႈသေ သႂ်ႇသီႇလူၺ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၶူဝ်းၼုင်ႈၶွင်ၼူၵ်ႉၵိၼ်ႇၵရႃႇ ၵိၼ်ႇၼရီႇၵႂႃႇၸိူင်ႉၼၼ်ၵွႆးလူး။
(*** ပွင်ႈၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင်သုၼ်ႇတူဝ် ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၸဝ်ႈပၢႆၵမ် ၵူၺ်းၶႃႈ ဢေႃႈ။)













ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ