ယၢမ်းလဵဝ် ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈမႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တီႈဝဵင်းမိူင်းယွင်း ဢမ်ႇၶၢမ်ႇပၼ် လုၵ်ႈလၢင်းၽႂ်မၼ်း ၵႂႃႇ ႁဵတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ လႆႈၸၢင်ႈၵူၼ်းသူႇသမ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၵႂႃႇတၢင်တႅၼ်း 1 ၵေႃႉလႂ် လႆႈပၼ် 50 သႅၼ်ပျႃး။
တႄႇဢဝ် ၵၢင်လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် 2024 ၼႆႉမႃး ယူႇတီႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းႁူမ်ႈတင်း ၵၢင်ႉၵႄႉ ႁူပ်ႉ ဢုပ်ႇၵၼ် တီႈလုမ်းၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယွင်း ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ဢုပ်ႇလွင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းပႃးသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ တႃႇတေၵႂႃႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း တီႈဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ (ပျိၼ်း မၼႃး) ႁိုင် 3 လိူၼ် 6 လိူၼ်ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်း ႁႂ်ႈပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵမ်ႈၼမ် မႆႈၸႂ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ် လုၵ်ႈလၢင်းၵႂႃႇ ၵူဝ်လႆႈၵႂႃႇတၢႆတၢင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းယွင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၼႂ်းပွၵ်ႈႁဝ်းၼႆႉ ၸူၵ်းဝႂ်မႄးသေ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ 3 ၵေႃႉ တၵ်းတေလႆႈၵႂႃႇၼႆဢေႃႈ။ ႁဝ်းလၢတ်ႈဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆးႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈသူ လႆႈ။ ၶဝ်သမ်ႉဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈ ၵႂႃႇၵေႃႈ ႁႃတူဝ်တႅၼ်းပၼ်လႆႈယူႇ ပေႃးဢႃယုမၼ်းၶဝ်ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆလႆႈ ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တိုၼ်းတေလႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းယွင်း မၢႆၾၢင်မၼ်းၵေႃႈ တေလႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယွင်း။ ဢဝ် ၵူၼ်းတၢင်ႇတီႈမႃးတႅၼ်းဢမ်ႇလႆႈ။ ႁဝ်းၶႃႈ ႁႃလႆႈမႃးၶီႈယႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ပေႃးၶီႈယႃႈၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၸႅတ်ႈ ပၢႆးယူႇလီ မၼ်းမႃးယဝ်ႉတႄႉ တေလႆႈၸၢင်ႈမၼ်း 50 သႅၼ်ပျႃးဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
သင်ႁိူၼ်းလႂ် ၽႂ်ဢမ်ႇၸွမ်းပိူင် ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် တမ်းမႃးၼႆႉၸိုင် တၵ်းတေဢဝ်လိူင်ႈ သေဢမ်ႇၵႃး တေမႃးလၢၵ်ႈၸၼ်ထိုင်တီႈႁိူၼ်း။ တီႈမိူင်းယွင်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ယွၼ်ႉပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆးလႄႈ သင်ႁဵတ်းသိုၵ်းၵေႃႈ တေပၼ်ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၼႂ်းသိုၵ်းတႆးၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇ ၼိမ်သဝ်းလႄႈ တေလႆႈၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မိူၼ်တၢင်းၵႂႃႇတၢႆတၢင်ၶဝ်ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
“ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၶဝ်လၢတ်ႈ တေဢဝ်လိူင်ႈ၊ တေမႃးတဵၵ်းတဵင်ဢဝ်ၼႆဝႃႇ။ ႁဝ်းဝႃႈ မႃးဢဝ် လႄႈ ပေႃးသူမႃးႁဝ်းတေၸႂ်ႉလုၵ်ႈႁဝ်းပၢႆႈ။ ၶႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်ပဵၼ်ငၢၼ်းသင် ၵုမ်ႇပႂ်ႉလၢတ်ႈၶႄ ပၼ် လုၵ်ႈလၢင်းၵူၺ်းယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ၶဝ်ၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်းပၼ်တီႈဝဵင်းႁဝ်းသေ ၶိုၼ်းၸႂ်ႉႁၢပ်ႇၵၢၼ် ပၼ်ၶိုၼ်းတီႈႁဝ်းတႄႉ လီဢိူဝ်ႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ တေသူင်ႇၵႂႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆ ၽႂ်တေၽွမ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇတႃႉ ၵႂႃႇ ႁဵတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တႃႉၶဝ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်းတႆးဢေႃႈ လုၵ်ႈလၢင်းႁဝ်း ပဵၼ်တႆးလူး။ ဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉသၵ်ႉ တၢၼ်ႇၼႆႉ မိူၼ်တၢင်း သူင်ႇလုၵ်ႈႁဝ်း ၵႂႃႇတၢႆတၢင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ”- ၵူၼ်းမိူင်းယွင်း သိုပ်ႇ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဝႃႈ တေၸႅတ်ႈပၢႆးယူႇလီ ၵူၼ်းသူႇသမ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၸိူဝ်းတေၵိၼ် ၸၢင်ႈၵႂႃႇႁၢပ်ႇ ၵၢၼ်သိုၵ်း တႅၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းၼႄၼႃႈတိူဝ်ႈမၼ်းၵူၺ်း။ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်း မီးတိၼ်မီးမိုဝ်းတဵမ်ထူၼ်ႈယူႇတႄႉ တိုၼ်းဢဝ်ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် လႆႈၵူႈၵေႃႉယဝ်ႉ – ၵူၼ်း ၵဵင်းတုင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“ပူၼ်ႉမႃး 20 ပီၼၼ်ႉၵေႃႈ ယၢမ်ႈပဵၼ်ၼႆမႃးယဝ်ႉ ၵမ်းၼိုင်ႈ။ ပေႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵဵပ်းဢမ်ႇလႆႈၵေႃႈ ၸႂ်ႉပူႇၵၢင်ႉပူႇၵႄႇ ၼႂ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇ ၵဵပ်းထိုင်ႁိူၼ်း။ ပေႃးၽႂ်ဢမ်ႇၵႂႃႇလႆႈၵေႃႈ လႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းသေ ၸၢင်ႈ တူဝ်တႅၼ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းမႃးတူၵ်းလွၵ်းၸိူင်ႉၼႆထႅင်ႈယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ ဢႃယု 18 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ် ဢွၼ်ၵၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇၵၼ်သေ ႁႃလွၵ်း လၢႆးငိူင်ႉဝႄႈၽႂ်မၼ်း ၵူဝ်လႆႈၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ။
မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ပွတ်းႁွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသမ့် မၢင်ၸိူဝ်း ပၢႆႈၸူးတပ်ႉသိုၵ်းတႆး ၵမ်ႈၽွင်ႈ ႁႃတၢင်းပၢႆႈဢွၵ်ႇမိူင်းတႃႇႁႃႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ တၢင်းမိူင်းထႆး ၊ မိူင်းၶႄႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈ ၽွင်ႈ ၵႂႃႇၺႃးတီႉၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်းၵေႃႈမီး။
ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူင်းၵဵပ်းသိုၵ်းၼႆႉ ထိုင်ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းသူႈ၊ မိူင်းၵိုင်၊ လၢႆးၶႃႈ၊ ပၢင်လူင်၊ လွႆလႅမ်၊ ၼမ်ႉၸၢင်၊ ၵုၼ်ႁဵင်၊ ၵႃလီႉ၊ ၶူဝ်လမ်၊ လၢင်းၶိူဝ်း ပႃးထိုင် မိူင်းၼၢႆး မွၵ်ႇမႆႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းၽျၢၵ်ႈ၊ တႃႈလိူဝ်ႇ၊ မိူင်းလဵၼ်း၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ မိူင်း ၶၢၵ်ႇ၊ မိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းယွင်း၊ မိူင်းတူၼ်၊ မိူင်းသၢတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လၢႆ ၸႄႈဝဵင်းၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵိၼ်းၸႂ် ယွၼ်ႉၸုမ်းဢူၺ်းလီ ၶိုင်ၵၢၼ်ဢွၵ်ႇပိူင်ၽွင်းငမ်း ၵဵပ်းၶွၼ်ႇဢၼ် ၼိုင်ႈယဝ်ႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ