ၸုမ်းပၵ်းတႃၵၢၼ်ၸႂ်ႉမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ် Landmine Monitor ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းတႃႇ 2023 ဝႃႈ မိူင်းဢၼ် ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ဝႆႉယူႇ မိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းယူႇၶရဵၼ်း၊ မိူင်းရတ်ႉသျႃးလႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ ဢိၵ်ႇပႃးတင်းထႅင်ႈ 5 မိူင်း ၼႆႉၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ်ၼမ်သုတ်း ၵူၼ်းမိူင်းတၢႆယွၼ်ႉမၢၵ်ႇမႅင်းၼမ် တီႈၶၢဝ်ႇ VOA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉပႃးဝႆႉဝႃႈ မိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ မီးၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်လွင်ႈသၢၼ်ၶတ်း ၵၢၼ်ၸႂ်ႉမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ်ယူႇသေတႃႉၵေႃႈ လွင်ႈၸႂ်ႉမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလူတ်းယွမ်း။
ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃး ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပႃးၸဵမ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိင်ႈၶႅၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း မၢၵ်ႇမႅင်း ႁၢင်ႈၵၢင်တေႃႇၵၼ်လႂ်၊ ပွႆႇသႂ်ႇသဝ်လၵ်းၽူင်း၊ တီႈၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈ၊ တီႈႁူင်းႁွင်ႈၵၢၼ် ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၵမ် ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းၼမ် ပႃးဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းပီ 2023 ၼႆႉ မၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ်၊ မၢၵ်ႇမႅင်းဢၼ်ႁဵတ်းဢဝ်ႁင်းၵူၺ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵ ၼ်ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇလွၼ်ႉလွၼ်ႉလႄႈ ယင်းလႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်း တင်ႈၸႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း မၢတ်ႈၸဵပ်းလူႉတၢႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆ ၸုမ်းပၵ်းတႃလွင်ႈၽေးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ် ၵဵပ်းလႆႈဝႆႉတႄႉ ၼႂ်းပီ 2022-2023 ၼႆႉ တီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပတ်းပိုၼ်ႉၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းသေ လူႉတၢႆမီး 500 ပၢႆ ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ