ၽူႈၸၢႆးသွင်ၵေႃႉ ႁွင်ႉၸဝ်ႈၶွင်ရူတ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃးၶၢႆႉပၼ်ၵႃး ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉၶၢင်ႈတၢင်းၼၼ်ႉသေ ဢဝ်မိတ်ႈငႃၸဝ်ႈၶွင်ရူတ်ႉယဝ်ႉ ၸူၼ်ဢဝ်ၵႃး ႁေႃႈလဵၼ်ႈပၢႆႈၵမ်ႈသိုဝ်ႈ။
ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 1/5/2023 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်မွၵ်ႈ 6 မူင်း မီးၽူႈၸၢႆးသွင်ၵေႃႉ ၶဝ်ႈႁွင်ႉ ၸဝ်ႈၶွင်ရူတ်ႉ တီႈၼႂ်းႁိူၼ်းသေ ဝႃႈႁႂ်ႈၶၢႆႉပၼ်ၵႃး ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ တီႈၶၢင်ႈတၢင်းၼၼ်ႉပၼ်ၽွင်ႈၼႆသေ ၽိူဝ်ႇၸဝ်ႈၶွင်ရူတ်ႉ ၼႅတ်ႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵႂႃႇ ၶၢႆႉပၼ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇၽူႈၸၢႆးသွင်ၵေႃႉၼႆႉ ဢဝ်မိတ်ႈငႃသေ ၸၼ်ဢဝ်ၵၢၵ်ႇသေႃးၵႃးယဝ်ႉ ႁေႃႈလဵၼ်ႈပၢႆႈ တီႈၵွင်းလွႆ 45 ပွၵ်ႉၼိူဝ် ဝဵင်းမူႇ ၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၵူၼ်းႁၢႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈၸၢႆးတင်းသွင် တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ပႂ်ႉဝႆႉတၢင်း ၼွၵ်ႈႁိူၼ်း၊ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်းသေ ႁွင်ႉၸဝ်ႈၶွင်ရူတ်ႉ ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၶၢႆႉၵႃးပၼ်။ ၽိူဝ်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈၶွင်ရူတ်ႉ ယိပ်းသေႃးၵႃး ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းမႃး တေဢၢင်ႈၶၢႆႉပၼ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇၵူၼ်းႁၢႆႉသွင်ၵေႃႉၼႆႉ ၸူၵ်းမိတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးငႃမၼ်းၼၢင်းသေ ၸၼ်ဢဝ်ၵၢၵ်ႇသေႃးၵႃးယဝ်ႉ ႁေႃႈလဵၼ်ႈပၢႆႈ ၵမ်းလဵဝ်။ လၢႆးႁဵတ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လၢႆးႁဵတ်း ၸူၼ်လိပ်းၸူၼ်လႅင်ၵမ်းသိုဝ်ႈ ၶႃႈယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵႃးၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ထုၵ်ႇၺႃးၸူၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ တေပဵၼ်ၵႃး သႅၼ်း (Crown) ၵႃႈၶၼ် ဢမ်ႇယွမ်း 70 သႅၼ်ပျႃး ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊလၢတ်ႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 2/5/2023 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11 မူင်းပၢႆ မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ တီႈပွၵ်ႉၵွင်းမူးတူင်ႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ လုၵ်ႈၼိုင်ႈ ၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တူၵ်းၸႂ် တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈၵၼ် ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သဵင်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၼႆႉ ႁႅင်းတႄႉႁႅင်းဝႃႈၶႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႈ ၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းၸႂ် တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ သဵင်တႅၵ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉ လင်မႃးတၢင်း (မြို့ပတ်လမ်း) ၼႂ်းၵႄႈ ဝၢၼ်ႈႁူဝ် ၼႃး – ၵွင်းမူး ၼၼ်ႉၶႃႈ။ ပဵၼ်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇႁႃႉ ပဵၼ်သင်တႅၵ်ႇတႄႉတႄႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽႂ်ပႆႇလႆႈႁူတႅတ်ႈတေႃးလီ။ ၵူၼ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉဝႃႈ ပဵၼ်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၼႆၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၼႆႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇမီးၽႂ်ယိုၼ်ယၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်သင်တႅၵ်ႇ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈသင်လႄႈတႅၵ်ႇ ၼႆၸိူဝ်း ၼႆႉ။ ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီပၢႆ ၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈသင်။ ၵႆႉမီးလွင်ႈပိုတ်း ယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်ၵၼ်တၢႆလႄႈ ပွႆႇမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ ၸိူင်ႉၼႆမႃး ၶိူဝ်းယႂ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 27/4/2023 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11 မူင်းပၢႆ မီးၵူၼ်းၶဝ်ႈႁိူၼ်းၸဝ်ႈၶွင် ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶဝ်ႈမၼ်းၵႆႇ/ ၶဝ်ႈသွႆး (ႁၢၼ်ႉၵမ်ႇ ပေႃးၸဝၼ်း) တီႈပွၵ်ႉၵၢတ်ႇ ဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႅၼ်လိၼ်တႆး – ၶႄႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူၼ်ဢဝ်ၵႂႃႇ တိူၵ်ႈၵဵပ်း ငိုၼ်းလုၵ်ႈၼိုင်ႈ။
ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 8 မူင်းၶိုင်ႈ မီးၽူႈၸၢႆးဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈယိုဝ်း ႁူဝ်ၼႃႈ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉလူင်ထၢင် တၢႆထင်တီႈ ၼႂ်းႁၢၼ်ႉၶၢႆၼမ်ႉၼဵင်ႈၸဵမ်း (မင်းထိပ်ခေါင်) တီႈပွၵ်ႉပၢႆးၸၢၵ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ