Tuesday, November 29, 2022

ၸႄႈမိူင်း တိုၼ်းမီးသုၼ်ႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၽႂ်မၼ်း

Must read

ၸၵၸၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၼ်ဢဝ်UPDJC ၸုမ်းၵၢၼ်မိူင်းတႂ်ႈမိုဝ်းၶဝ်ၼၼ်ႉသေ ဢၢင်ႈႁူမ်ႈꨁၶိုင်ၵၢၼ် ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၸႄႈမိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵူၺ်းပဵၼ်ၵၢၼ်မူၼ်ႉမႄးလၵ်းမိူင်း 2008 ၵွႆးၼႆ လႆႈပၢႆးၼႄၵၼ်မႃးၼႂ်းဝူင်ပူၼ်ႉၼၼ်ႉဢိတ်းဢီႈယဝ်ႉၶႃႈၼေႃႈ။ ၵွပ်ႈသင်လႄႈဝႃႈၸိူင်ႉၼႆၶႃႈလႃႇ- ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လၢႆးႁၼ်လႄႈ လၢႆးဝႆႉဝၢင်းၸႂ် လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပႆႇလႅၵ်ႈပႆႇလၢႆႈတိုၵ်ႉမိူၼ်ၵဝ်ႇယူႇ မႅၵ်းမႅၵ်းၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ ။

ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းတႆး

ယူႇတီႈတပ့်သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁပ်ႉႁၼ်ဝႃႈလွင်ႈၵိူတ်ႇမီးမႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉတိုၼ်းမီးဝႆႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သုၼ်ၵၢင်ၼၼ်ႉ ၸဵမ်ပိုင်း။တႄႇမီးမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇသမ်ႉတေမီးမႃးပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း 1947 ။လၵ်းမိူင်း 1947 လႄႈ လၵ်းမိူင်း2008 ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈယိုၼ်ယၼ်သႂ်ႇပႃးဝႆႉၸိုဝ်ႈသဵင် ၸႄႈမိူင်းယူႇသေတႃႉဢမ်ႇပၼ်ဝႆႉဢႃႇၼႃႇသုၼ်ႇပွင်တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ။

လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတႄႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉဢမ်ႇပႃးဝႆႉ သုၼ်ႇတႅမ်ႈပၵ်းပိူင် လၵ်းမိူင်းၸႄႈမိူင်းၼႆ တေလႆႈဝႆႉၾၢင်ႉၵၼ် ၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃယူႇၶႃႈ ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် ၾၢႆႇတပ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေဢွၵ်ႇသူပ်းၵႂၢမ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈလၵ်းမိူင်း မႃးဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ်ႁပ်ႉႁၼ်ဝႃႈ ၸႄႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉတိုၼ်းမီးသုၼ်ႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈလႄႈပွႆႇႁႂ်ႈႁဵတ်းၼႆဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသုၼ်ၵၢင်ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်လူတ်းၶႂၢင်းပၼ်လႄႈ ၸင်ႇမီးသုၼ်ႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈၵူၺ်း ၶႂ်ႈဝႃႈၼင်ႇၼႆၶႃႈ ၼႃ။

ၶႂ်ႈႁႂ်ႈတၢင်းလၢႆမၢႆထိုင်ဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးၸေႇတၼႃႇၵၢင်ၸႂ်လီတေႃႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလူတ်းယွၼ်ႇပၼ်ၵူၺ်းၼႆ တီႈပွင်ႇတႄႉ တေလႆႈၵဵပ်းၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈ။

ယူႇၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈ ႁပ်ႉႁၼ်တႄႉ သမ်ႉပိၼ်ႈၽူၼ်ၵၼ်တင်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ လုမ်းလုမ်း၊ ပဵၼ်ၼႃႈလႄႈလင်ၵၼ်ဝႆႉလုမ်းလုမ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ၸိူဝ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁပ်ႉႁၼ်ဝႃႈ ၼႃႈလိၼ်ၸႄႈမိူင်းၼႆႉ တင်ႈသဝ်းမီးမႃး လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ဢွၼ်တၢင်း ယဝ်ႉၸင်ႇႁူမ်ႈလႆႈၸႂ်ၵၼ်သေ ႁွမ်းၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႃး  ။

ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးယိုတ်းသိမ်းၵုမ်းလႆႈ ၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတဵမ်တီႈၼႆ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးမႃးသေပွၵ်ႈသေပၢၼ်။မိူဝ်ႈယၢမ်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈယိုတ်းမိူင်းၵေႃႈ ၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းပိူင်ၾၢင်လၢႆးတၢင်း ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်းပွတ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉသေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းတေႃႇ မိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်မႃးပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈၽႂ်မၼ်းၵွႆး။ၵွပ်ႈၼႆဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶွၼ်ႈပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တေႉတေႉၼႆႉၵူၺ်းပဵၼ်ၶေႃႈ တူၵ်းလူင်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ပိူင်လဵဝ်ၵွႆး။

ၸိူဝ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶႂ်ႈၸဵဝ်းလႆႈ လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃႈ ၸင်ႇတူၵ်းလူင်း တႃႇႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်တင်းမိူင်းမၢၼ်ႈမႃး။မၢႆထိုင်ဝႃႈ မိူင်းႁူမ်တုမ်ၼႆႉပဵၼ်ၽွၼ်းၵၢၼ်ၵိူတ်ႇမီးမႃး လူၺ်ႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၽွမ်ႉၸႂ်ၼႂ်းၵႄႈၵူၼ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းပိူင်ႇငမ်းသုၼ်ႇပၢၼ်ႇပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼင်ႇၵၼ် လႆႈၸႂ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်မႃးၵွႆးၶႃႈၼေႃႈ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်မႃးတေႁူႉၵၼ်ယူႇတေတွင်းၵၼ်ယူႇ။ပွင်ႇဝႃႈတႄႉၶဝ်တိုၼ်းမီးၵၢင်ၸႂ်တႃႇယူႇသၢင်ႈသဝ်းႁင်းၶေႃၼၼ်ႉၶႃႈၼႃ။ၼင်ႇၼၼ်ယင်းတေလႆႈထၢမ်ပႃးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။ ၶဝ်လူးၸွင်ႇသမ်ႉမီးၵၢင်ၸႂ်တႃႇ ႁူမ်ႈႁွမ်းပွင်းလေႃးၵၼ်တင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁိုဝ် တၵ်းတေလႆႈထၢမ်ယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။

ဢိင်ၼိူဝ်တၢင်းႁပ်ႉႁၼ်ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼႆႉသေတေလႆႈလၢတ်ႈဝႃႈၸိူဝ်းၸႄႈမိူင်းၼႆႉတိုၼ်းမီးသုၼ်ႇလႆႈတႃႇၶဵၼ်တႅမ်ႈပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၸႄႈမိူင်းၽႂ်မၼ်းယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈသုၼ်ႇလႆႈဢၼ်ၼႆႉဢမ်ႇမီးၸႄႈမိူင်းလႂ်လႆႈဢူၼ်းလႆႈဢၢပ်ႈလႆႈပၼ်တီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇၼေႃႈ။

ၸင်ႇဝႃႈၶေႃႈမုၼ်းၸိူဝ်းပၼ်ပၢႆးၼႄၵၼ်မႃးၼႆႉမၼ်းပဵၼ်သၢႆလႅင်းဢၼ်ပိူင်းထွင်ႇပၼ် ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈပၼ်ႁႃ ၼႂ်းၵႄႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သုၼ်ၵၢင် ဢမ်ႇၼၼ် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈတင်းၸႄႈမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် တေလႆႈႁူမ်ႈပၵ်းၸႂ်ႁူမ်ႈၵႄႈလိတ်ႈႁူဝ်တီးႁူဝ်လၢင်း ၵွၼ်ႇပႆႇဢုပ်ႇၵုမ် တႃႇၸႅၵ်ႇမႅင်ႇ ဢႃႇၼႃႇသုၼ်ႇပွင်ၵၼ်ၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ပေႃးတင်းဝႃႈ တၢင်းႁပ်ႉႁၼ်သွင်ယၢင်ႇၼႆႉ ပႆႇပႃႈတူၵ်းမႅၼ်ႈႁွႆႈလဵဝ်ၵၼ်လႆႈ ၼႆၸိုင်ႈ ၶိုင်ပဵၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈလူင် လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၶႃႇသေ ၸႅၵ်ႇမႅင်ႇၵၼ် ၽွင်းငမ်းလၢႆပိုၼ်ႉလၢႆပွၵ်ႈၵေႃႈယဝ်ႉ တေဢမ်ႇထိုင်တီႈ ပူၵ်းပွင်ပၼ်ပဵၼ်လႆႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ယူႇသၢင်ႈႁူမ်ႈသဝ်းၸွမ်းၵၼ်ၵႂႃႇလႆႈ ၵတ်းယဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼင်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉၼႆ ယွၼ်းပၢႆးၼႄမွၵ်ႈၼႆ့သေ ႁႂ်ႈလႆႈၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းတီႈၼႆၵွၼ်ႇၶႃႈ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

- SHAN's Apps -spot_img

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း