ၸွမ်ၸိၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ထိုင်ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ဢုပ်ႇၵုမ်တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈႁေႃ

245

ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ႁွတ်ႈထိုင်ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵႂႃႇတူၺ်းလွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈႁေႃလူင် ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းသႅၼ်ဝီ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။

Photo: ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ/ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ႁွတ်ႈထိုင်ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ တူၺ်းလွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ႁေႃသႅၼ်ဝီ 9/4/2022

ဝၼ်းတီႈ 9/4/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ မႃးသူႇၸႂ်း တူၺ်း လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈႁေႃလူင် ၸဝ်ႈၾႃႉ ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း တီႈပွၵ်ႉ 3 ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊  ၼႅတ်ႈထိုင်သေ ၼႅတ်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ  ပိုၼ်ႉတီႈ  ဢမ်ႇတၼ်းႁူႉ ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းၼုမ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ပဵၼ်ၶိင်း မဢလ  မႃးၶႃႈ။ မၼ်းမႃးၼႆႉ ၸဵမ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်း ၼႆႉ ၽႂ်ဢမ်ႇတၼ်းႁူႉ။ တေႃႈၼင်ႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းႁေႃၼၼ်ႉ ယင်းဢမ်ႇႁူႉၶႃႈၼႃႇ။ ပေႃးဢမ်ႇႁၼ်ၺႃး ၶႅပ်းႁၢင်ႈ တၢင်ႇၼိူဝ်ၽဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ မၼ်းမႃးသႅၼ်ဝီၵွၼ်ႇၶႃႈဢေႃႈ။ တဵတ်ႇတဵတ်ႇမႃး သေႁိပ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းၵမ်းလဵဝ်။ ၶဝ်ၵွင်ႉၵၼ်တင်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးသေ မႃးၵူၺ်းၶႃႈ။ ၵူၼ်းၼႂ်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၵေႃႈႁၼ်ပႃးၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ႁေႃလူင်ၸဝ်ႈၾႃႉ ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်းၼႆႉ တႄႇၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းၶိုၼ်း   တီႈၼႂ်းဝၢင်းႁေႃၵဝ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၵွၼ်ႇသိုၵ်း မၢၼ်ႈ ပႆႇယိုတ်းဢႃႇၼႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ  မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ  ႁွတ်ႈထိုင်ဝဵင်းသႅၼ်ဝီသေ ၵမ်ႉထႅမ်ငိုၼ်းတႃႇသၢင်ႈႁေႃဝႆႉ 3 ႁဵင် သႅၼ်ပျႃး ၵူၼ်းသႅၼ်ဝီလၢတ်ႈ။  

ၵူၼ်းသႅၼ်ဝီ ဢႃယု 40 ပၢႆၼၼ်ႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပူၼ်ႉမႃးမွၵ်ႈ 2-3 ပီၼႆႉ မၼ်းမႃးထိုင်သႅၼ်ဝီသေ မႃးလူႇ ငိုၼ်းတႃႇသၢင်ႈႁေႃဝႆႉ 3 ႁဵင်သႅၼ်ပျႃး၊ တီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး သႅၼ်ဝီၼႆႉၶႃႈ။ တႃႇသၢင်ႈ ႁေႃၼႆႉ ငဝ်ႈ တေႃႇပၢႆ မၼ်းဢဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဝႆႉမူတ်းဝႃႈၼႆဢေႃႈ။ ၸဵမ်ငိုၼ်းတွင်း၊ ၸဵမ်ၵူၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈႁေႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ  ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း  မူတ်း။ ႁေႃၼႆႉ ပေႃးႁဵတ်းယဝ်ႉ တေဢၢပ်ႈပၼ် ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၼႆၶႃႈဝႃႇ လႆႈငိၼ်းဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ”- ဝႃႈၼႆ။

ႁေႃလူင် ၸဝ်ႈၾႃႉ တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ လႆႈဝႃႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၼမ်ယဝ်ႉ၊ ၵိုတ်းဢၼ်မုင်းလႄႈ တႃႇၵင်ႈၽႃမၼ်းၵူၺ်း ၵူၼ်း ပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈသိုပ်ႇၼင်ႇၼႆ။

“ႁေႃၼႆႉ ၶဝ်ႁဵတ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇသိမ်းဢႃႇၼႃႇ။ ယၢမ်းလဵဝ်တေလႆႈဝႃႈ ယဝ်ႉတူဝ်ႈ မွၵ်ႈ 90 % ယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ တႄႉ တိူင်းသိုၵ်းလႃႈသဵဝ်ႈ ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဵတ်းမူတ်း။  ၶႂ်ႈဝႃႈယဝ်ႉတူဝ်ႈမူတ်းယဝ်ႉလႄႈ  ၶဝ်တေဢၢပ်ႈပၼ် ၵေႃလိၵ်ႈ လၢႆး ပီၼႆႉႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼႃႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈႁိုဝ်  မွၵ်ႈၼၢၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်ႇမၼ်းယင်းဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ငိုၼ်းဢၼ်ၶဝ်မႃးလူႇတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈႁေႃၼႆႉ ပဵၼ်ငိုၼ်းဢၼ်ၶဝ်လူႇၶၢမ်ႇမႃးတီႈ  ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ပွတ်းႁွင်ႇပွတ်းၸၢၼ်း တီႈဢိတ်းတီႈဢွတ်း ၼႆလူးၵွၼ်ႇဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းမိူင်းသႅၼ်ဝီ တႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ ႁေႃလူင် ၸဝ်ႈၾႃႉသႅၼ်ဝီ ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းၼႆႉ ၽိူဝ်ႇၸႂ်ယႂ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ သင်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၸဵမ်ငိုၼ်းတွင်းၸဵမ်ႁႅင်းၵူၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈ ၶိုင်ပွင်ၵႂႃႇႁင်းၵူၺ်းတႄႉလီသေပိူၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ၽွင်း  မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ မႃးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈဝႆႉၵူႈတီႈၵူႈတၢင်းၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်လၢႆးမိူၵ်ႈမႂ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းသေ ၶႃႈႁႅမ်တီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းသၢၼ်ၶတ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်၊ ဢမ်ႇပၼ်သုၼ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵူၼ်းမိူင်းသေဢမ်ႇၵႃး ပႃးၸဵမ်ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယမ်ႉ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆ ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇသုင်၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇ။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၼႂ်းမိူင်းၵူႈတီႈ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်း၊ မီးတိုဝ်ႉတၢင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်မႃးၵေႃႈ ဝၵ်ႉၵမ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းသေသၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇၵူႈလွၵ်းလၢႆး။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ