ၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈႁွင်ႇ ႁွင်ႈလိုၵ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း 140 ပၢႆ ႁူမ်ႈၵၼ်တုၵ်းယွၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁႂ်ႈပၼ်ၶိုၼ်း လိၼ် သူၼ်ႁႆႈၼႃး ဢၼ်တပ်ႉယိုတ်းဝႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1998-99 ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈႁဵတ်းၵိၼ်ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။

တီႈလိၼ်ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁုပ်ႈယိုတ်းဝႆႉ လိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဝၢၼ်ႈႁွင်ႇ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 20 ပီၼၼ်ႉ တင်း မူတ်း 601 ဢေႊၶိူဝ်ႊ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်း တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈလႆႈႁဵတ်းၵိၼ်ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။

ၽူႈၸၢႆးဢႃယု 70 ပၢႆ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁွင်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁုပ်ႈယိုတ်းလိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃး ႁဝ်းသေဢမ်ႇၵႃး သမ်ႉၶိုၼ်းဢဝ်ပၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊႁူင်ပင်းၶဝ် တႃႇ 100 ဢေႊၶိူဝ်ႊ။ ႁူင်ပင်းၶဝ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႉမွၵ်ႈၶိုင်ႈၼိုင်ႈၵူၺ်း တေၵိုတ်းဝႆႉယူႇ တႃႇမွၵ်ႈ 60-70 ဢေႊၶိူဝ်ႊၼႆႉ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃးႁဝ်းၶႃႈတင်းမူတ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပွႆႇပၼ် ႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းမူတ်းမူတ်းသေၵမ်း” ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3/12/2018 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆးၵေႃႈဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ မွပ်ႈပၼ်သူၸဝ်ႈယဝ်ႉ တီႈဢၼ်ပႆႇထူမ် ပႆႇႁဵတ်းသင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ သူၸဝ်ႈသိုပ်ႇႁဵတ်းၵိၼ်ၵႂႃႇ ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းဝႂ်ပၼ် ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢၼ်တီႈ ထူမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ၶိုၼ်းၼႆသေ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် လူင်းမႃးတႅၵ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵႃႈသၢႆႈ တႅၼ်းတႄႉ ပႆႇလႆႈသင်။ တႃႇတီႈလိၼ် 100 ဢေႊၶိူဝ်ႊၼၼ်ႉ ႁူင်ပင်းတေသိုပ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ဢမ်ႇၽွမ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

တီႈလိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁွင်ႇ ဢိူင်ႇႁွင်ႈလိုၵ်ႉ ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁုပ်ႈယိုတ်းသေ တေဢဝ် ႁဵတ်း ႁူင်းၸၢၵ်ႈ (စက်မှူဇုန်) 601 ဢေႊၶိူဝ်ႊ တင်ႈဢဝ် မိူဝ်ႈပီ 2012 မႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁွင်ႇ ဢိူင်ႇႁွင်ႈလိုၵ်ႉ တၢင်ႇလိၵ်ႈ ယွၼ်းၶိုၼ်းတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃးလၢႆလၢႆၵမ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးၵျူင်း ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇႁွင်ႈလိုၵ်ႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ဢၼ်ၶဝ်ဢဝ်တီႈလိၼ်သေ ႁဵတ်းႁူင်းၸၢၵ်ႈ (စက်မှူဇုန်) ၵႂႃႇၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 180 ဢေႊၶိူဝ်ႊၼႆႉ ဢၼ်တီႈလိူဝ် 317 ဢေႊၶိူဝ်ႊၼၼ်ႉ ပႆႇလႆႈႁဵတ်းသင် တိုၵ်ႉပဵၼ်သူၼ် ပဵၼ်ၼႃးယူႇ။ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈမႃးဝႃႈ တေသူင်ႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း။ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 3 လိူၼ်ပၢႆ ၼၼ်ႉ ၶႃႈႁဝ်း၊ ၵူၼ်းလူင်လႄႈ တင်းၾၢႆႇတႅၵ်ႈၼႃႈလိၼ်ၶဝ် လူင်းၵႂႃႇတႅၵ်ႈပၼ် ၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် ပဵၼ်ၶွင်ၽႂ် သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႆႉ ဢၢႆႈယီႈ၊ ဢၢႆႈသၢမ် ဝႆႉၸိူဝ်းၼႆႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ဢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တႅၵ်ႈဝႆႉၵူၺ်း ၶဝ်ယင်းပႆႇဢွၵ်ႇလိၵ်ႈမႃးဝႃႈ သူင်ႇတႄႉတႄႉ ၼႆၶႃႈဢေႃႈ” ဝႃႈၼႆ။

ဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃး ၸဝ်ႈၼႃးၸဝ်ႈသူၼ် ၵႂႃႇတီႈလုမ်းၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းသေ တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတေသၢႆႈတႅၼ်းပၼ် 1 ဢေႊၶိူဝ်ႊ 150 သႅၼ်ပျႃး။ လွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်။ ၸဝ်ႈၼႃးၶႂ်ႈလႆႈၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်း ၼိုင်ႈဢေႊၶိူဝ်ႊ 2 လၢၼ်ႉဝၢတ်ႇငိုၼ်းထႆး။ ယၢမ်းလဵဝ် ၾၢႆႇၸႄႈတွၼ်ႈတေႁွင်ႉၸဝ်ႈၼႃး၊ ၶွမ်ႊပၼီႊႁူင်ပင်းလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်လွင်ႈငိုၼ်းၵႃႈသၢႆႈ တႅၼ်း ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတီႈလိၼ်ၼႆႉ တေႃႈလဵဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁွင်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်တုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ “ ဢၼ်ၶဝ်ဝႃႈ တေပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၶိုၼ်း ၼၼ်ႉ လူဝ်ႇႁဵတ်းပၼ်ဝႆးဝႆးဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တူၺ်းသေလႄႈ သၢႆႈတႅၼ်း ပၼ်ဝႆးဢိတ်း ၼိုင်ႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တႃႇ 100 ဢေႊၶိူဝ်ႊ ဢၼ်ႁူင်ပင်းတေဢဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇယွမ်းပၼ် ယွၼ်းႁႂ်ႈလႆႈႁဵတ်းႁႆႈ ၼႃးၵႂႃႇ ပၼ်ၶိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇၶိုၼ်း”ဝႃႈၼႆ။