ငဝ်းလၢႆးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ယဵၼ်ၵႂႃႇယင်းပႆႇႁိုင် ၸဝ်ႈၵႃးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးယိုဝ်း တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼွင် ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ဝၼ်းတီႈ 8/9/2019 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ မွၵ်ႈ 7 မူင်းၶိုင်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵႃး ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ဢႃးတီ ဢႃယု 42 ပီ ၺႃး ယိုဝ်း တိူဝ်ႉၺႃးတီႈမိုဝ်းၾၢႆႇၶႂႃ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼွင် ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ဢႃးတီ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ ၶဝ်ႁႄႉရူတ်ႉၶႃႈၵိုတ်း။ ၶႃႈ တိုၵ်ႉတေ ၵိုတ်း ၵႃး ယူႇၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းသႂ်ႇတီႈၵႃးၶဝ် 4-5 ၵမ်း။ တိူဝ်ႉသႂ်ႇတီႈမိုဝ်းလႄႈ မၢၼ်ႇ ၵႃး။ ၶွၵ်ႇမၢၵ်ႇၵွင်ႈတူၵ်း ဝႆႉၼႂ်းၵႃးပေႃးမၢၵ်ႇပေႃးမိူဝ်”ဝႃႈၼႆ။
Photo by Lashio Youth- ႁွႆးမၢၵ်ႇၵွင်ႈတီႈလူတ်ႉၵႃးဢႃးတီ ၺႃးသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယိုဝ်း
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8/9/2019 ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပိၵ်ႉၶူဝ်ၼမ်ႉၶၢႆ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ။ ဢမ်ႇပၼ်ရူတ်ႉၵႃးၶၢမ်ႈ။ ထိုင် ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈမွၵ်ႈ 7 မူင်း ၸင်ႇပွႆႇပၼ်ရူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇမႃး။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ရူတ်ႉၵႃးဢႃးတီ ၵေႃႈပႃး။ ပဵၼ်လမ်းဢၼ်ယူႇလင်ပိူၼ်ႈသေ ဢွၵ်ႇလိုၼ်းသုတ်း ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းၵႃးဢႃးတီယဝ်ႉ ၸႂ်ႈဢႃးတီ ၼွၼ်းဢူပ်ႇပူပ်ႇ လူင်းတီႈလိၼ်သေ သိုၵ်း မၢၼ်ႈၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း ၼႂ်းၵႃးမၼ်းၸၢႆး ဝႃႈၼႆ။
ဢႃးတီ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၶႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃးၵူၺ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းႁၢႆႉ ၵူၼ်းၸူၼ်။ ၶႃႈထၢမ်ဝႃႈ မၢၵ်ႇၵွင်ႈတိူဝ်ႉ မိုဝ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ ၶႃႈတေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ၼႆ ၶဝ်ဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႉမေႃယႃ။ ဢမ်ႇမီးယႃႈယႃ။ ၽိူဝ်ႇႁွတ်ႈ ၵူတ်ႉၶၢႆယဝ်ႉ ၶႃႈၸင်ႇလႆႈၵႂႃႇ ယူတ်းယႃ ” ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းၺႃးၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉဢမ်ႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းယူတ်းယႃပၼ်သေဢမ်ႇၵႃး ဢမ်ႇပၼ်ၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်း သေဢိတ်း။
Photo by Lashio Youth- ႁွႆးမၢၵ်ႇၵွင်ႈတီႈလူတ်ႉၵႃးဢႃးတီ ၺႃးသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယိုဝ်း
“ မိူဝ်ႈၽွင်းၶႃႈႁဝ်း ၵႂႃႇသႂ်ႇယႃႈယႃတီႈႁူင်းယႃၵူတ်ႉၶၢႆၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸွမ်းမႃးတင်းလင်သေမႃးယွၼ်းၼွမ်းတွင်းပၢၼ်ႇ ၶႃႈႁဝ်း လွင်ႈဢၼ်ၶဝ်ယိုဝ်းၺႃးၼၼ်ႉ။ၶဝ်ဝႃႈႁင်းၶႃႈ ယႃႇဝႆႉၼမ်ႉၵႃႈၼႂ်းၸႂ်ၵႃႈၼွၵ်ႈ။ ႁႂ်ႈပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်ႉပၼ်ၶဝ်ၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵႃႈယူတ်းယႃတႄႉၶဝ်ဢမ်ႇၸွႆႈပၼ်သေဢိတ်း။ ၵႃႈသၢႆတႅၼ်းသင်ၵေႃႈဢမ်ႇပၼ်” – ဢႃးတီ ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃး ဢၼ်ၺႃးယိုဝ်းၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇ။
ၸၢႆးဝၼ်းလႅင်းၶမ်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 3 ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇလီပဵၼ် ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ပဝ်ႉမၢႆၶဝ်သေယိုဝ်း။ ပေႃးမၼ်းဢမ်ႇတႅတ်ႈတေႃး ဢမ်ႇသၢင်း လၢင်းၸိုင် ယႃႇပေၼႅတ်ႈယိုဝ်း။ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းလီလီၵွၼ်ႇ။ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉ တွင်ႉပေႃးယၢပ်ႇၼႃႇယဝ်ႉ။ သမ်ႉၺႃးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ မိပ်ႇငႅၼ်းထႅင်ႈ ။ ၸိူဝ်းၼႆႉဢမ်ႇလီပဵၼ်သေဢိတ်းယဝ်ႉၶႃႈ။ ” ဝႃႈၼႆ။
မၼ်းၸၢႆးလၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးယိုဝ်းတိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်း ၊ တႃႇၵူၼ်းမိူင်းတေၵႂႃႇတၢင်ႇလၢတ်ႈၵေႃႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇယၢပ်ႇယဵၼ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈထုၵ်ႇလီၶိုၼ်းထတ်းသၢင်ၵူၼ်းၶဝ်ၶိုၼ်းလီလီငၢမ်းငၢမ်း -ဝႃႈၼႆ။
ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵႃး ဢႃးတီ ၺႃးယိုဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈရူတ်ႉၵႃးၵူၼ်းမိူင်း ၺႃးၽဝ် 7 လမ်းမိူဝ်ႈႁၢင်ႈလိူၼ်ဢေႃးၵတ်ႉသ်ပူၼ်ႉမႃး။ ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႉ သိုၵ်းဢူၺ်းလီ 3 ၸုမ်း တင်း တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၵႆႉၵႆႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4/9/2019 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UN ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ“ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းမိူင်းပေႃးတေ လႆႈလွတ်ႈၽေး မီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တၵ်းလႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵႅတ်ႈၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်” ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ