ပိူင်ပိုင်းၸႄႈမိူင်းလႄႈလၵ်းမိူင်း 2008

ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း
Photo by – SHAN/ ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း

တွၼ်ႈတႃႇဝူင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဢဝ်ႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ဝႃႈ ပိူင်ပိုင်းၸႄႈမိူင်းလႄႈလၵ်းမိူင်း 2008 ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ မႃးဢုပ်ႇၸွမ်းၵႂႃႇ ဢိတ်းၼိုင်ႈ။

ၼႂ်းၶၢဝ်းၶိဝ်းဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉ မီးၵူၼ်းၸုမ်းသွင်ၸုမ်းဢွၼ်ၵၼ်တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈပၢင်ၵုမ် UPDJC ၸုမ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်တႅပ်းတတ်းမႃးဝႃႈ ၵူႈၸႄႈမိူင်းၽႂ်မၼ်းၼႆႉ မီးသုၼ်ႇတႃႇတေ ၶႅၼ်ႇတႅမ်ႈပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း မိူင်းၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉၼႆသေ ႁွင်ႉႁူပ်ႉပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈငိၼ်းမႃး။

တီႈတႄႉမႃးပိူင်ပိုင်းၸႄႈမိူင်းၼႆႉ မီးသုၼ်ႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈယဝ်ႉႁႃႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်းလီငၢမ်းၼႆ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတိုၼ်းပႆႇမီးသုၼ်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇတေၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁူႉၸႅင်ႈလႅင်းယူႇ။ ႁဵတ်းႁိုဝ်လႄႈႁဝ်းဝႃႈလႆႈၸိူင်ႉၼၼ် လႃႇၼႆ ယူႇတီႈၸုမ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်း UPDJC မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်မေႊပူၼ်ႉမႃးတင်းလိူၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးပၢင်ၵုမ်ၵၼ် ဢမ်ႇပဵၼ်ပၢင်ၵုမ် ၵၼ်မႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈယူႇတီႈ EAO ဢၼ်ဝႃႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် မႃးႁူမ်ႈတုမ်ၵၼ်ၼၼ်ႉလႄႈသင် သမ်ႉပႃးတင်း NRPC ဢၼ်တၢင်တူဝ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ ဢိၵ်ႇပႃးတင်းတပ်ႉမတေႃႇမႃးႁူမ်ႈၵၼ်သေ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၼွၵ်ႈလႅၵ်ႈၵၼ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဝႃႈပၢင်ၵုမ်ဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။ ပၢင်ၵုမ်ဢၼ်ယူႇတၢင်းၼွၵ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼွၵ်ႈလႅၵ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉသေ မီးလွင်ႈတူၵ်း လူင်းၵၼ်မႃးၵေႃႈမီးယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈႁႂ်ႈပေႃးထိုင်တီႈၸၼ်ႉဢၼ်ဝႃႈ မီးသုၼ်ႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပိူင်ပိုင်းၸႄႈမိူင်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇထိုင်ၶၵ်ႉ ၼၼ်ႉမႃး။

တီႈၼႆႈႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁူႉဝႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ ၵူၺ်းၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈၼႆႉတႄႉ တိုၼ်းမီးၶေႃႈဢၢင်ႈ ဢမ်ႇၵႃးမီးၶေႃႈ တႅပ်းတတ်းဝႆႉဝႃႈ- “ပေႃးတင်းဢမ်ႇႁပ်ႉလႆႈလွင်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေပွၵ်ႈ၊ လွင်ႈဝႃႈတေဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်တႅၵ်ႇယၢႆႈသေပွၵ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တၵ်းတေလႆႈႁပ်ႉ၊ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇႁပ်ႉဢၼ်ၼၼ်ႉ ပိူဝ်ႈတႃႇတေပၼ်သုၼ်ႇႁႂ်ႈၸုမ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႂ် တီႈမိူင်းလႂ် ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ” ၶဝ်တႄႉဢမ်ႇဝႃႈထိုင်ၸၼ်ႉၼၼ်ႉ။ သင် ၸိူဝ်ႉဝႃႈ သူၶႂ်ႈလႆႈသုၼ်ႇၸတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ႁင်းၵူၺ်းၼႆၸိုင် တၵ်းတေလႆႈယွမ်းႁပ်ႉ လွင်ႈဝႃႈဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈ တုမ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶဝ်မီးၶေႃႈၼွင်ႇဝႆႉၵမ်းသိုဝ်ႈယဝ်ႉ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ပေႃးပဵၼ်တပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ ၶဝ်တိုၼ်းဝႃႈ ပေႃးမႃးဢုပ်ႇၵုမ်ပိူဝ်ႈတႃႇတေႁဵတ်းထႅင်ႈ ပၢင်ၵုမ်လွင်ႈ ငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၼႆၸိုင် ယူႇတီႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ- 1) တေလႆႈယွမ်းႁပ်ႉ DDR ၊ 2) တေလႆႈယွမ်း ႁပ်ႉမီးတပ်ႉမတေႃႇလုၵ်ႈလဵဝ်၊ 3)တေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ။ 3 ၶေႃႈၼႆႉတိုၼ်းဝႆႉပဵၼ်ပိူင်လူင်သေ ဢုပ်ႇယူႇတႃႇသေႇဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁူႉၸွမ်းယူႇ။

ၵမ်းၼႆႉၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈသမ်ႉ ယူႇတီႈၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ သမ်ႉမီးၶေႃႈဢၢင်ႈၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ်ၼႆ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းၼူၵ်ႉယုင်းၼႆႉ တိုၼ်းမီးၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈၼႂ်းပီ 2018 ၼႆႉႁႂ်ႈတၼ်းယဝ်ႉပိူင်ပိုင်းၾႅတ်ႊတရႄႊ ႁႂ်ႈၶဵၼ်ႇ တႅမ်ႈယဝ်ႉ 2019 မႃးဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ 5 ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ဝႃႈၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ၵၢၼ်မိူင်း၊ လွင်ႈၵူၼ်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉမီး 5 ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉ။ ႁႂ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈယုၵ်းယၢင်ႇမၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် 2019 ဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉၸိုင် 2020 မႃးတေ မူၼ်ႉမႄးပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းသေယဝ်ႉ တေလိူၵ်ႈတင်ႈ။ လုၵ်ႉတီႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ သေယဝ်ႉ ၸုမ်းဢၼ်ဢွင်ႇပေႉၵၢၼ်လိူၵ်ႈ တင်ႈၼၼ်ႉ တေလႆႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းမႂ်ႇမႂ်ႇၵႂႃႇၼႆ ၾၢႆႇၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းတႄႉ မီးၶေႃႈဢၢင်ႈဝႆႉ ၸိူင်ႉၼၼ်။

ၵူၺ်းၼႂ်းၼၼ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇပႃးဝႆႉ လွင်ႈဝႃႈတေပၼ်သုၼ်ႇလႆႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်မီးသုၼ်ႇၸတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ႁင်းၶေႃ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉၸႅင်ႈလႅင်း၊ ဢမ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၸႅင်ႈလႅင်းသင်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တီႈၼႆႈပေႃးမႃးႁုပ်ႈသေတူၺ်းတႄႉ ယူႇတီႈတပ်ႉမတေႃႇလႄႈသင်၊ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈသင်၊ ပိူဝ်ႈတႃႇတေပၼ်သုၼ်ႇၸတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်လႆႈႁင်းၶေႃ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေပၼ်သုၼ်ႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပိူင်ပိုင်း ၶွင်ၸႄႈမိူင်းၽႂ်မၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တိုၼ်းပႆႇမီးၽူႈလႂ်ၽႂ်တႅပ်းတတ်းၵၼ် တူၵ်းလူင်းၵၼ်ပၼ်ၶႂၢင်ႉၵၼ်သေဢိတ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁူႉၸႅင်ႈယူႇ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းသေဢၼ်ဢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼႂ်းၸုမ်းတႆးႁဝ်းသေၸုမ်းၸုမ်း သမ်ႉတေၵႂႃႇ ယွင်ႇမဝ်းၸွမ်းဢၼ်ပိူၼ်ႈၽၢဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ႁဝ်းမီးသုၼ်ႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပိူင်ပိုင်းၸႄႈမိူင်းယဝ်ႉလႄႈသင် ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈႁဝ်းမီးသုၼ်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇၸတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ႁင်းၵူၺ်းၶေႃယဝ်ႉလႄႈသင်၊ ၼင်ႇဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈမႃးဢုပ်ႇၵၼ်ၵမ်းၼိုင်ႈၼႆ ပေႃးတေလႅၼ်ႁွင်ႉၵၼ်၊ တေမၢပ်ႇႁွင်ႉၵၼ် ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉပွင်ႇၸႅင်ႈ လႅင်းလီသေလႄႈ ႁဝ်းတေယွင်ႇမဝ်းၸွမ်းၵၢၼ် မိူင်း ၼင်ႇပိူၼ်ႈၶဵၼ်ႇတမ်းပၼ်ႁဝ်းၵူၺ်းၼၼ်ႉၸိုင် ႁဝ်းၶႃႈတေတူၵ်းသုမ်းထႅင်ႈၼမ်သေၼႆႉယူႇၼႆ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈထတ်းႁၼ်ၸိူင်ႉ ၼၼ်။

ပေႃးတေယူႇတႂ်ႈ 2008 ၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ တေၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈၵႂႃႇပိူင်ပိုင်းၸႄႈမိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းတိုၼ်း တေဢမ်ႇပဵၼ်ပိူင် ပိုင်းဢၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းႁွႆႈၾႅတ်ႊၻရႄႊ ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်တႄႉတႄႉၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ယူႇၼႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၾႅတ်ႊၻ ရႄႊၼႆႉ မႃးယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသင်၊ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼူၵ်ႉယုင်းလႄႈသင်၊ ဢမ်ႇပႆႇမီးဝႆႉၶေႃႈတႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈ ႁင်းၶဝ်ႁင်းၵူၺ်း။ ဢိင်ၼိူဝ်ႁဝ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ်သေယဝ်ႉ ၶဝ်ၵူၺ်းတေပၼ်ၶေႃႈၵႄႈမၼ်းၵႂႃႇၵူၺ်းၼႆ ထတ်းႁၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။

သင်ၸိူဝ်ႉႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈသုၼ်ႇၸတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ႁင်းၶေႃလႄႈသင်၊ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈမီးသုၼ်ႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပိူင်ပိုင်းၸႄႈမိူင်းၽႂ်မၼ်း ၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ပေႃးၶႂ်ႈလႆႈတႄႉတႄႉ ၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈလီႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉတႄႉ တပ်ႉသိုၵ်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လူဝ်ႇပဵၼ်လၢႆး ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ သုၼ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၸတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈမုင်ႈမွင်း ဢၢင်ႈဢၢၼ်း ၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈတၵ်းတေလႆႈမီးလွင်ႈပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇမၼ်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်သေယဝ်ႉ တၢင်းလိုၵ်ႉတၢင်းတိုၼ်ႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈတၢ င်းယၢဝ်းမၼ်း မီးၵႃႈႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တၵ်းတေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉ။

တႄႇဢဝ်ဝေႃးႁၢရ် ၶေႃႈၵွင်ႉမၼ်းလႄႈ တႄႇဢဝ်ၶေႃႈပိုတ်ႇတီႈၵႂၢင်ႈမၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉ ၽႂ် မၼ်းယူႇ။ ၵူၺ်းပဵၼ်ႁိုဝ်မီးႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မီးသုၼ်ႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပိူင်ပိုင်းၸႄႈမိူင်းယဝ်ႉ ဢၼ် ဝႃႈၼၼ်ႉ တိုၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလႃးလႃး။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈပဵၼ်ယူႇမီးယူႇၼႆၵေႃႈ မၼ်းၵူၺ်းတေပဵၼ်ၶၢဝ်ႇၽၢင်း၊ ၵၢၼ်ဢၼ်ႁဝ်း မၢပ်ႇၵၼ် ၽၢင်းၵၼ် ပဵၼ်ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၽိတ်းဢၼ်ပိူင်ႈၵူၺ်းၼႆ ယူႇတီႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ယူႇတီႈၸုမ်း ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ တၵ်းလႆႈပွင်ႇထိုင်ၵၼ်ပိုတ်ႇႁူပိုတ်ႇတႃပၼ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေဢမ်ႇထၢင်ႇၽိတ်းထၢင်ႇပိူင်ႈ ႁၼ်ၽိတ်းႁၼ်ပိူင်ႈၼၼ်ႉ။ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈယွၼ်းပၼ်ၶေႃႈယၼ်ႇၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆသေ ပိူဝ်ႈ တႃႇဝူင်ႈၼႆႉတႄႉၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းဝႆႉတီႈၼႆႈ။

ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း
ၶေႃႈမုလ်း – ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 006 July, 2018

ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ

SHARE