ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ငဝ်းလၢႆးမၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ဝႆႉ

သူၼ်ယႃႈၾိၼ်ႇ
Phot by – SHAN/ သူၼ်ယႃႈၾိၼ်ႇ

လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 26 ၵူႈပီ ပဵၼ်ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ (International Day Against Drug Abuse and Illicit Trafficking) ။ ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းၼႆႉ ၸိုင်ႈမိူင်းလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ၊ မူႇၸုမ်းလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ ၸိူဝ်းသၢၼ်ၶတ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းပၢင်ၸုတ်ႇၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်တီႉၺွပ်းလႆႈမႃးလႄႈသင်၊ ဢၼ်လႆႈတူင်ႉၼိုင်ၶတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် တီႇၽဵဝ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင် ၼႄၵူၼ်းမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17 လိူၼ်မေႊ 2018 ၸုမ်းသိုဝ်ႇ မျၢၼ်ႇမႃႇထၢႆႊမ်ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ- ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၾၢႆႇၼႂ်းမိူင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ ဝၢင်းၽႅၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ၽုၵ်ႇၾိၼ်ႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းလူတ်းယွမ်းၵႂႃႇ 25% -ၼႆယဝ်ႉ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ယူႇတီႈၸုမ်း ၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈရႃၸဝတ်ႈၶွင် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNODC) ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇမိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 06/12/2017 ။ လၢတ်ႈဝႃႈမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ လူတ်းယွမ်းၵႂႃႇ 37% ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းလူတ်း 29% ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇလႄႈမိူင်းၶၢင်တႄႉ ဢမ်ႇပေႃးယွမ်းၼမ်၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇလူတ်းယွမ်း 3% ၊ မိူင်းၶၢင်သမ်ႉလူတ်းယွမ်းၵႂႃႇ 7% -ၼႆယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၾၢႆႇပၵ်းတႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိုင်ႈတႆး (Shan Drug Watch) ၸီႉၸမ်ႈဝႃႈ- “လွင်ႈယႃႈၾိၼ်ႇလူတ်း ယွမ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉ တၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပၼ်ႁႃလွၵ်းၵၢတ်ႇ ၵၢၼ် သိုဝ်ႉၶၢႆ။ ပေႃးဢမ်ႇမီးလွၵ်းၵၢတ်ႇၶၢႆမၼ်း၊ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းသိုဝ်ႉ မၼ်းၵေႃႈၶၼ်မၼ်းတူၵ်း၊ ပေႃးၶၼ်မၼ်းတူၵ်းၵေႃႈ ၵူၼ်းၽုၵ်ႇ ၵေႃႈဢမ်ႇၵုမ်ႉ၊ ပေႃးဢမ်ႇၵုမ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ယႃႈၾိၼ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၸင်ႇ လူတ်းယွမ်း လူင်း-ဝႃႈၼင်ႇၼႆ။

တီႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းယႃႈမဝ်းၵမ်တီႈသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 13-15/05/2018 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ် ဢမ်ႇ ယွမ်းႁပ်ႉ လွင်ႈဝႃႈယႃႈၾိၼ်ႇလူတ်းယွမ်း 25% ။ ယူႇတီႈၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၶဝ်ဝႃႈ မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ ယႃႇဝႃႈယွမ်း ယင်း လိူဝ်မႃးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ၊ ဢၼ်ယွမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း။ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လူတ်းယွမ်းလူင်းၼၼ်ႉ 1.ၵူၼ်းသိုဝ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးမီး။ 2.ၶၼ်ယႃႈတူၵ်း။ 3.ၶၼ်ယႃႈတူၵ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉယႃႈဢမ်ႇၶႅမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ သပ်းၸႅင်ႈၼႄပႃးဝႃႈ- မိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ၵႃႈၶၼ်ယႃႈၼိုင်ႈၸွႆႉ 7 သႅၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်လူတ်းလူင်းထိုင် 3 သႅၼ်ၵေႃႈ ယင်းၶၢႆယၢပ်ႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ တႃႇၵူၼ်းတေၽုၵ်ႇထႅင်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၵုမ်ႉ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၶိူင်ႈသူႇသမ်းယႃႈမဝ်းၵမ်
Photo by – SHAN/ ၶိူင်ႈမိုဝ်းတႃႇၵဵပ်းယႃႈၾိၼ်ႇလမ်

လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းထတ်းသၢင် UNODC တီႈၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းဝႃႈ- “မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉ ဝႃႈၽုၵ်ႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇဢိတ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶၼ်မၼ်းတူၵ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ဢၼ်ယႃႈၶႅမ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ပဵၼ်တီႈလွႆၶီႈလဵၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ်။ တၢင်ႇတီႈ 5-6 ၸွႆႉၸင်ႇလႆႈယႃႈၽိူၵ်ႇ 1 ၵီႊလူဝ်ႊ၊ လွႆၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ 3 ၸွႆႉၵူၺ်းၵေႃႈ လႆႈယႃႈၽိူၵ်ႇ 1 ၵီႊ လူဝ်ႊ။ ၵူႈပီၶဝ်လႆႈၶၢႆၼိုင်ႈၸွႆႉ ၵႃႈၶၼ်ထိုင်မွၵ်ႈ 4 မိုၼ်ႇဝၢတ်ႇငိုၼ်းထႆး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်တူၵ်းမႃးထိုင်မွၵ်ႈ 2 မိုၼ်ႇႁႃႈ ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၶၼ်ယႃႈတူၵ်းၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵႂႃႇတီႇၽဵဝ်ႈၵႂႃႇတႅပ်း၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ် တႃႇတေမႃးၵမ်ႉၸွႆႈၵူၼ်းၽုၵ်ႇယႃႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶဝ်ၽုၵ်ႇယႃႈဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉမၼ်းဢမ်ႇၵုမ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈႁဵတ်းသူၼ်ယႃႈၾိၼ်ႇၼႆႉ ၸုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ယၢမ်ႈထၢမ်ၵူၼ်းၽုၵ်ႇယႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈဝႃႈ ၵွပ်ႈသင်လႄႈၽုၵ်ႇယႃႈ?။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းတွပ်ႇပၼ်ၼႆႉ လီတွင်းမၢႆသႂ်ႇၸႂ်တႄႉတႄႉ။ “ပေႃးၵဝ်ၶႃႈဢဝ်သဵမ်ဝဵၵ်ႉ ၶဝ်ႈလိၼ်မိူင်း 4 ၵမ်းၼႆႉ- ၵမ်းထီႉၼိုင်ႈ တႃႇ လဵင်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ ၵမ်းထီႉသွင် တႃႇလဵင်ႉပီႇတုၸိတ်ႉ။ ၵမ်းထီႉသၢမ် တႃႇလဵင်ႉသိုၵ်းတၢင်ႇၸုမ်း။ ၵမ်းထီႉသီႇ တႃႇၵမ်ႉၸွႆႈဝတ်ႉ ဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ ၵၢၼ်ၵိၼ်လူႇလူႉတၢႆ ဢိၵ်ႇၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ်။ ၵမ်းထီႉႁႃႈ ၸင်ႇပဵၼ်တႃႇလဵင်ႉတွင်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ လဵင်ႉၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်းၵဝ်ၶႃႈ”-ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈယႃႈၾိၼ်ႇၶၼ်တူၵ်းၵႂႃႇၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၾၢႆႇပၵ်းတႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိုင်ႈတႆး သပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ- “ၵႃႈပူၼ်ႉမႃးယႃႈမဝ်း ၵမ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇပွတ်းတွၼ်ႈသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်းၼႆႉ တေႃႉသူင်ႇၶၢႆဢွၵ်ႇၸူးၼွၵ်ႈမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇယူႊရူပ်ႊ၊ ဢမေႊရိၵႃႊၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵၢတ်ႇယႃႈလူင်မိူင်းသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်းၼႆႉ တိုၼ်းပဵၼ်ဢမေႊရိၵႃႊ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝၢႆးမႃး တၢင်ႇမိူင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼမ်သေ မႃးႁိမ်လွၵ်း ၵၢတ်ႇမၼ်း။ ပဵၼ်ၼၼ်သေတႃႉ ၵႃႈပဵၼ်ယႃႈၾိၼ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈမိူင်းတႆး သၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈမိူင်းၶႄႇ၊ ထိုင်တီႈ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၸၢဝ်းၾရင်ႇသဵတ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈပေႃးဝႃႈ မိူင်းၶႄႇၼႆႉပဵၼ်ႁူးလမ် (Black Hole) ၶွင်ယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ”-ၼႆယဝ်ႉ။

မိူင်းၶႄႇၼႆႉ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၼ်မိူင်းၵိၼ်ယႃႈတႄႉတႄႉ၊ ၶဝ်ဢမ်ႇသိုဝ်ႉယႃႈတီႈမိူင်းတႆး ၶဝ်သမ်ႉၵိၼ်ယႃႈဢီႈသင်ၼႆႉ ႁဝ်းလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းတႄႉတႄႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶဝ်မီးဢၼ်တႅၼ်းမၼ်းယဝ်ႉလႄႈ ၶဝ်ၸင်ႇဢမ်ႇသိုဝ်ႉႁိုဝ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ်မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ၶဝ်ႁဵတ်း ဢွၵ်ႇလႆႈ Opioids ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ထၢတ်ႈဢၼ်မိူၼ်ၾိၼ်ႇမႃး။ (ယႃႈဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၾိၼ်ႇမႃးၼႆႉ ပိူၼ်ႈႁွင်ႉ Opiates) မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ယႃႈမႃႉဢဝ်တူၼ်ႈမႃႇႁူင်ႇသူႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ သေမႃးႁဵတ်း၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢဝ်ထၢတ်ႈ Ephedrine ဢၼ်မိူၼ်မႃႇႁူင်ႇသူႇ သေမႃးႁဵတ်း။ မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ထၢတ်ႈဢၼ်မိူၼ်ၾိၼ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈတင်းၼမ်။ လိူဝ်သေဢမ်ႇသိုဝ်ႉယဝ်ႉ ယင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶၢႆလူးၵွၼ်ႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မိူင်းၶႄႇယင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈထႅင်ႈ Fentanyl ဢၼ်ပဵၼ်ၶိူဝ်း Opioids သေ ႁႅင်းလိူဝ် ယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ 50-100 ပုၼ်ႈ။ မိူဝ်ႈသွင်ပီပူၼ်ႉမႃး သူင်ႇၶၢႆထိုင်ယူႊရူပ်ႊ၊ ဢမေႊရိၵႃႊၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇၾိၼ်ႇၼႆႉ လုၵ်ႉမိူင်းၶႄႇၶဝ်ႈမႃးတၢင်းမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းတႆး မိူဝ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 19 ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်။ ထိုင်ပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ မႃးႁဵတ်းၶုၼ်ၼၼ်ႉ ၼႃႈလိၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈၾိၼ်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႃႉၶၢႆ မီးၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ 60% ၊ ၼႃႈလိၼ်ၵူဝ်းၵၢင်ႉ 30% လႄႈ လွႆမေႃႇ 10% ။ ယႃႈဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶၢႆတေႃႇ ၶွမ်ႊပၼီႊ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတင်ႈဝႆႉၵူၺ်း၊ တၢင်ႇတီႈၵေႃႈၽုၵ်ႇဢိတ်းဢွတ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၸႂ်ႉပဵၼ်ယႃႈယႃ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇပေႃးၵႃႉပေႃးၶၢႆ။

မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈႁဵတ်းၶုၼ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆး မီးတပ်ႉဢိင်းၵလဵတ်ႈမႃးပၵ်းယူႇ 2 တပ်ႉၵွင် (မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ 1 တပ်ႉၵွင်၊ မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ/ၸၢၼ်းလႄႈ မိူင်းယၢင်းလႅင် 1 တပ်ႉၵွင်)။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ်ဝႃႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵေႃႈၵတ်းယဵၼ်ႁိၼ်ႉ ၼွၼ်း လီ၊ ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵႂႃႇၵေႃႈဢမ်ႇၶတ်းသေႃးၽၵ်းတူဝႆႉၵေႃႈ ၶူဝ်းဢမ်ႇႁၢႆ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈၶုၼ်မိူင်းၽွင်းငမ်းၸွမ်းမၢႆမီႈ ဢၼ်တမ်းမၵ်းဝႆႉ-ဝႃႈၼႆ။

ဝၢႆးသိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈသွင်၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမိူင်းသၼ်လွႆ တႆးတင်းမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃမႃးယဝ်ႉ ထိုင်မႃးပၢၼ် မၢၼ်ႈႁဵတ်းၶုၼ်ၼႆႉ ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃး ၽႃႇမိုဝ်းပဵၼ်လင်မိုဝ်း။ မိူင်းတႆးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃး ပၵ်းယူႇဝႆႉပဵၼ် 150 တပ်ႉၵွင်၊ ပႆႇၼပ်ႉသွၼ်ႇပႃးတပ်ႉၵမ်ႉၸွႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇတပ်ႉတေႃႉသူင်ႇ၊ တပ်ႉၾၢႆႇယူတ်းယႃ၊ တပ်ႉၵွင်ႈလူင်၊ တပ်ႉၵႃးၵၢပ်ႇလဵၵ်း (armored) ၸဵမ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢၼ်ႈမိူင်းယင်းဢမ်ႇၵတ်းယဵၼ်၊ ႁိူၼ်းယေးၶတ်းသေႃးဝႆႉၵေႃႈ ၶူဝ်းယင်းႁၢႆယူႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈၶုၼ်မိူင်းဝႆႉသိုၵ်းၼမ် ၵေႃႈ တူဝ်ၵဝ်ႇသမ်ႉ ဢမ်ႇလဵင်ႉလႆႈ-ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈလဵင်ႉ။

ယႃႈမဝ်းၵမ်တီႈမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၽုၵ်ႇၾိၼ်ႇၼႆၵေႃႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်တီႈမိူင်းတႆးၼႆႉ မၼ်းတေႁၢႆလၢႆၵႂႃႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ မၼ်းမီးယႃႈ မႃႉယူႇ။ တီႈမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ပၼ်ႁႃယႂ်ႇပဵၼ်ယႃႈမႃႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈမိူင်းၶၢင်သမ်ႉ ပဵၼ်ယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ။ ယႃႈမဝ်းၵမ် ပုၼ်ႈတႃႇမိူင်း ႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းလုၵ်ႉတီႈၵၢၼ်မိူင်းမႃး။ ပေႃးဝႃႈမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ၵတ်းယဵၼ်ႁိၼ်ႉၼွၼ်းၸိုင် တႃႇတေဢဝ်မၢႆမီႈၵုမ်းၵေႃႈဢမ်ႇယၢပ်ႇ သင်။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၵွပ်ႈမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈ မိူင်းတႆးၵုမ်းလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ်။ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ တင်းၽူႈၼမ်းတႆးၼႆႉ တူၵ်း လူင်းၵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၸိူင်ႉၼၼ်၊ ၸင်ႇဝႃႈဝၢၼ်ႈမိူင်းငမ်းယဵၼ်-ၾၢႆႇပၵ်းတႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိုင်ႈတႆး လၢတ်ႈ။

ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ မိူင်းဢၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈၾိၼ်ႇ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈ ပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းယႃႈယႃ မီး 19 မိူင်း။ 1.ဢေႃႊသတြေႊလီႊယိူဝ်ႊ၊ 2.ဢွတ်ႊသထရီႊယိူဝ်ႊ၊ 3.မိူင်းၶႄႇ၊ 4.ၶျဵၵ်ႉ၊ 5.ဢႄႊသၻူဝ်ႊၼီႊယိူဝ်ႊ၊ 6.ၾရင်ႊသဵတ်ႈ၊ 7.ၵျိူဝ်ႊမၼီႊ၊ 8.ႁင်ႊၵိူဝ်ႊရီႊ၊ 9.ၵျပၢၼ်ႇ၊ 10.ဢိၼ်ႊၻီႊယိူဝ်ႊ၊ 11.ၼေႊထိူဝ်ႊလႅၼ်ႊ၊ 12.ၽူဝ်ႊလႅၼ်ႊ၊ 13.ရူဝ်ႊမေႊၼီႊယိူဝ်ႊ၊ 14.သလူဝ်ႊဝႃႊၵီႊယိူဝ်ႊ၊ 15.ၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း၊ 16.သပဵၼ်ႊ၊ 17.မႃႊသေႊၻူဝ်ႊၼီႊယိူဝ်ႊ၊ 18.တူႊရၵီႊ၊ 19.ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ
ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 005 June, 2018

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

ၶပ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈလတ်းၼႃႈၵၼ်ၼႆသေ ၽူႈၸၢႆး 2 ၵေႃႉထုပ်ႉတီႈၵူၼ်းသူင်ႇတၢင်းၵိၼ် တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ

0
ဝၼ်းတီႈ 7/3/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10 မူင်း ၸၢႆးၼုမ်ႇၶပ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးၼႄးဝႃႈၶပ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈပၢတ်ႇၼႃႈၼႆသေ ၸၢႆးၼုမ်ႇၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈမႃးမိူၼ်ၵၼ် 2 ၵေႃႉလူင်းမႃးထုပ်ႉပေႃႉထိုင်တီႈၵူၼ်းသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်လိုမ်းတူဝ်ႁိမ်းၶၢင်ႈတၢင်း တီႈတၢင်းၶွႆႈ ၾႆးၶဵဝ်လႅင်မႄႈႁႄႉ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ၵဵင်းမႂ်ႇ။ ၽွင်းၽူႈၸၢႆး 2 ၵေႃႉထုပ်ႉပေႃႉၵူၼ်းသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်ယူႇၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ မႃးထၢႆႇႁၢင်ႈတူင်ႉဝီႊတီႊဢူဝ်ႊသေတၢင်ႇၶိုၼ်ႈတၢင်းၾဵတ်ႉသ်ပုၵ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵေႃႉထုၵ်ႇပေႃႉထုပ်ႉၼၼ်ႉသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႅင်ႈပလိၵ်ႈ။ ၶလိပ်ႉဝီႊတီႊဢူဝ်ႊၵေႃႈၽႄႈလၢမ်းၵႂႃႇတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁၼ်တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ ၸၢႆးၵေႃႉသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉတႄႉမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းထိုင်တီႈလႆႈႁၢမ်သူင်ႇႁူင်းယႃ။ ထိုင်မႃးယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 1 မူင်းၶိုင်ႈ ၵူၼ်းၸၢႆး...
Heng Kayong

တိုၵ်းသိုၵ်းၼႆႉပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ​​ ၵူၺ်း – ပေႃးဢမ်ႇ​​ပေႉသိုၵ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇ

“ ႁဝ်းတိုၵ်းသိုၵ်းၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းယဝ်ႉ၊ ပေႃးဢမ်ႇတိုၵ်း​​ပေႉၶဝ်​​ႁေ ၵႂႃႇဢုပ်ႇသမ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ၵႆႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ယွၼ်ႉသုမ်းၵွတ်းၸင်ႇ ၵႂႃႇႁႃသွၼ်ႈတႂ်ႈၶဝ်ၼႆလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈသိုၵ်း​​ၵေႃႈလူဝ်ႇတိုၵ်း၊ ၵၢၼ်မိူင်း​​ၵေႃႈလူဝ်ႇၾိုၵ်းယဝ်ႉ ” ၼႆ ယၢမ်ႈငိၼ်းၸွမ်သိုၵ်းၵုၼ်ႇ​​မေႃႇ လၢတ်ႈၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယူႇ။  မိူဝ်ႈ 5/2/2026 ဝၼ်း မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ထၢမ်ဝႆႉတၢင်း​​ၼေႇပျီႇ​​တေႃႇယဝ်ႉ ၸွင်ႇၶႂ်ႈဢုပ်ႇၸွမ်း NUG ၼႆၼၼ်ႉ ​​တေတွင်း ၵၼ်ယူႇ။...

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ လူဝ်ႇတၢင်းၵမ်ႉၸွႆႈတၢင်းၵိၼ်ယႅမ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းလႆႈငိူင်ႉပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယူႇဝႆႉၼႂ်းထိူၼ်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁီး ဢိူင်ႇၵိူၼ်ႇတူလူင် ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လီ ၶၢတ်ႇဢႃႇႁႃႇရႃႉ လူဝ်ႇတၢင်း ၸွႆႈထႅမ်ဝႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ ။ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်း PNLA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်တၢင်းဝၢၼ်ႈပၢင်မၢၵ်ႇၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မွၵ်ႈ 5 ဝၢၼ်ႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼိုင်ႈႁဵင်ၵေႃႉပၢႆ လႆႈငိူင်ႉပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယူႇ ၼႆယဝ်ႉ...

ၽူႈၼမ်းသိုၵ်းတႆးသွင်ၸုမ်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်

ႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 ၼႆႉ ၽူႈၼမ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) လႄႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ် ႁဵင်တီႈၼိုင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းယုမ်ႇယမ်ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ဝၼ်းတီႈ 2 ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸွမ်သိုၵ်းလူင်...

ၵႃႈၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်ႁႅင်း ထိုင်ၵႂႃႇ ၼိုင်ႈလိတ်ႉ 1 မိုၼ်ႇပျႃး

တႄႇႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 ၼႆႉမႃး ၵူၼ်းမိူင်းတႆး လႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈထုင်ႉပဵင်း လႆႈႁူပ်ႉပၼ်ႁႃ ၼမ်ႉမၼ်း ၸၢၵ်ႈ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ၊ မၢင်တီႈ ႁၢၼ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈဢိုတ်း ဢမ်ႇ ပိုတ်ႇၶၢႆပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ႁၢၼ်ႉမၢင်တီႈပိုတ်ႇၶၢႆပၼ်ၼမ်ႉမၼ်းယူႇသေတႃႉ တၢင်ႇၵႃႈၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၼမ်ႁႅင်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၶဝ်ႈထႅဝ်ၵၼ် ပႂ်ႉသိုဝ်ႉၼမ်ႉမၼ်း ႁိုင်ၼပ်ႉဢၢၼ်ႇလၢႆၸူဝ်ႈမူင်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းယူႇၸပ်းလႅၼ်လိၼ်...