ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ငဝ်းလၢႆးမၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ဝႆႉ

သူၼ်ယႃႈၾိၼ်ႇ
Phot by – SHAN/ သူၼ်ယႃႈၾိၼ်ႇ

လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 26 ၵူႈပီ ပဵၼ်ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ (International Day Against Drug Abuse and Illicit Trafficking) ။ ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းၼႆႉ ၸိုင်ႈမိူင်းလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ၊ မူႇၸုမ်းလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ ၸိူဝ်းသၢၼ်ၶတ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းပၢင်ၸုတ်ႇၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်တီႉၺွပ်းလႆႈမႃးလႄႈသင်၊ ဢၼ်လႆႈတူင်ႉၼိုင်ၶတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် တီႇၽဵဝ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင် ၼႄၵူၼ်းမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17 လိူၼ်မေႊ 2018 ၸုမ်းသိုဝ်ႇ မျၢၼ်ႇမႃႇထၢႆႊမ်ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ- ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၾၢႆႇၼႂ်းမိူင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ ဝၢင်းၽႅၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ၽုၵ်ႇၾိၼ်ႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းလူတ်းယွမ်းၵႂႃႇ 25% -ၼႆယဝ်ႉ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ယူႇတီႈၸုမ်း ၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈရႃၸဝတ်ႈၶွင် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNODC) ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇမိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 06/12/2017 ။ လၢတ်ႈဝႃႈမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ လူတ်းယွမ်းၵႂႃႇ 37% ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းလူတ်း 29% ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇလႄႈမိူင်းၶၢင်တႄႉ ဢမ်ႇပေႃးယွမ်းၼမ်၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇလူတ်းယွမ်း 3% ၊ မိူင်းၶၢင်သမ်ႉလူတ်းယွမ်းၵႂႃႇ 7% -ၼႆယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၾၢႆႇပၵ်းတႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိုင်ႈတႆး (Shan Drug Watch) ၸီႉၸမ်ႈဝႃႈ- “လွင်ႈယႃႈၾိၼ်ႇလူတ်း ယွမ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉ တၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပၼ်ႁႃလွၵ်းၵၢတ်ႇ ၵၢၼ် သိုဝ်ႉၶၢႆ။ ပေႃးဢမ်ႇမီးလွၵ်းၵၢတ်ႇၶၢႆမၼ်း၊ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းသိုဝ်ႉ မၼ်းၵေႃႈၶၼ်မၼ်းတူၵ်း၊ ပေႃးၶၼ်မၼ်းတူၵ်းၵေႃႈ ၵူၼ်းၽုၵ်ႇ ၵေႃႈဢမ်ႇၵုမ်ႉ၊ ပေႃးဢမ်ႇၵုမ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ယႃႈၾိၼ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၸင်ႇ လူတ်းယွမ်း လူင်း-ဝႃႈၼင်ႇၼႆ။

တီႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းယႃႈမဝ်းၵမ်တီႈသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 13-15/05/2018 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ် ဢမ်ႇ ယွမ်းႁပ်ႉ လွင်ႈဝႃႈယႃႈၾိၼ်ႇလူတ်းယွမ်း 25% ။ ယူႇတီႈၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၶဝ်ဝႃႈ မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ ယႃႇဝႃႈယွမ်း ယင်း လိူဝ်မႃးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ၊ ဢၼ်ယွမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း။ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လူတ်းယွမ်းလူင်းၼၼ်ႉ 1.ၵူၼ်းသိုဝ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးမီး။ 2.ၶၼ်ယႃႈတူၵ်း။ 3.ၶၼ်ယႃႈတူၵ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉယႃႈဢမ်ႇၶႅမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ သပ်းၸႅင်ႈၼႄပႃးဝႃႈ- မိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ၵႃႈၶၼ်ယႃႈၼိုင်ႈၸွႆႉ 7 သႅၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်လူတ်းလူင်းထိုင် 3 သႅၼ်ၵေႃႈ ယင်းၶၢႆယၢပ်ႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ တႃႇၵူၼ်းတေၽုၵ်ႇထႅင်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၵုမ်ႉ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၶိူင်ႈသူႇသမ်းယႃႈမဝ်းၵမ်
Photo by – SHAN/ ၶိူင်ႈမိုဝ်းတႃႇၵဵပ်းယႃႈၾိၼ်ႇလမ်

လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းထတ်းသၢင် UNODC တီႈၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းဝႃႈ- “မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉ ဝႃႈၽုၵ်ႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇဢိတ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶၼ်မၼ်းတူၵ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ဢၼ်ယႃႈၶႅမ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ပဵၼ်တီႈလွႆၶီႈလဵၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ်။ တၢင်ႇတီႈ 5-6 ၸွႆႉၸင်ႇလႆႈယႃႈၽိူၵ်ႇ 1 ၵီႊလူဝ်ႊ၊ လွႆၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ 3 ၸွႆႉၵူၺ်းၵေႃႈ လႆႈယႃႈၽိူၵ်ႇ 1 ၵီႊ လူဝ်ႊ။ ၵူႈပီၶဝ်လႆႈၶၢႆၼိုင်ႈၸွႆႉ ၵႃႈၶၼ်ထိုင်မွၵ်ႈ 4 မိုၼ်ႇဝၢတ်ႇငိုၼ်းထႆး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်တူၵ်းမႃးထိုင်မွၵ်ႈ 2 မိုၼ်ႇႁႃႈ ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၶၼ်ယႃႈတူၵ်းၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵႂႃႇတီႇၽဵဝ်ႈၵႂႃႇတႅပ်း၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ် တႃႇတေမႃးၵမ်ႉၸွႆႈၵူၼ်းၽုၵ်ႇယႃႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶဝ်ၽုၵ်ႇယႃႈဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉမၼ်းဢမ်ႇၵုမ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈႁဵတ်းသူၼ်ယႃႈၾိၼ်ႇၼႆႉ ၸုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ယၢမ်ႈထၢမ်ၵူၼ်းၽုၵ်ႇယႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈဝႃႈ ၵွပ်ႈသင်လႄႈၽုၵ်ႇယႃႈ?။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းတွပ်ႇပၼ်ၼႆႉ လီတွင်းမၢႆသႂ်ႇၸႂ်တႄႉတႄႉ။ “ပေႃးၵဝ်ၶႃႈဢဝ်သဵမ်ဝဵၵ်ႉ ၶဝ်ႈလိၼ်မိူင်း 4 ၵမ်းၼႆႉ- ၵမ်းထီႉၼိုင်ႈ တႃႇ လဵင်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ ၵမ်းထီႉသွင် တႃႇလဵင်ႉပီႇတုၸိတ်ႉ။ ၵမ်းထီႉသၢမ် တႃႇလဵင်ႉသိုၵ်းတၢင်ႇၸုမ်း။ ၵမ်းထီႉသီႇ တႃႇၵမ်ႉၸွႆႈဝတ်ႉ ဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ ၵၢၼ်ၵိၼ်လူႇလူႉတၢႆ ဢိၵ်ႇၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ်။ ၵမ်းထီႉႁႃႈ ၸင်ႇပဵၼ်တႃႇလဵင်ႉတွင်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ လဵင်ႉၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်းၵဝ်ၶႃႈ”-ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈယႃႈၾိၼ်ႇၶၼ်တူၵ်းၵႂႃႇၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၾၢႆႇပၵ်းတႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိုင်ႈတႆး သပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ- “ၵႃႈပူၼ်ႉမႃးယႃႈမဝ်း ၵမ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇပွတ်းတွၼ်ႈသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်းၼႆႉ တေႃႉသူင်ႇၶၢႆဢွၵ်ႇၸူးၼွၵ်ႈမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇယူႊရူပ်ႊ၊ ဢမေႊရိၵႃႊၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵၢတ်ႇယႃႈလူင်မိူင်းသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်းၼႆႉ တိုၼ်းပဵၼ်ဢမေႊရိၵႃႊ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝၢႆးမႃး တၢင်ႇမိူင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼမ်သေ မႃးႁိမ်လွၵ်း ၵၢတ်ႇမၼ်း။ ပဵၼ်ၼၼ်သေတႃႉ ၵႃႈပဵၼ်ယႃႈၾိၼ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈမိူင်းတႆး သၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈမိူင်းၶႄႇ၊ ထိုင်တီႈ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၸၢဝ်းၾရင်ႇသဵတ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈပေႃးဝႃႈ မိူင်းၶႄႇၼႆႉပဵၼ်ႁူးလမ် (Black Hole) ၶွင်ယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ”-ၼႆယဝ်ႉ။

မိူင်းၶႄႇၼႆႉ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၼ်မိူင်းၵိၼ်ယႃႈတႄႉတႄႉ၊ ၶဝ်ဢမ်ႇသိုဝ်ႉယႃႈတီႈမိူင်းတႆး ၶဝ်သမ်ႉၵိၼ်ယႃႈဢီႈသင်ၼႆႉ ႁဝ်းလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းတႄႉတႄႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶဝ်မီးဢၼ်တႅၼ်းမၼ်းယဝ်ႉလႄႈ ၶဝ်ၸင်ႇဢမ်ႇသိုဝ်ႉႁိုဝ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ်မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ၶဝ်ႁဵတ်း ဢွၵ်ႇလႆႈ Opioids ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ထၢတ်ႈဢၼ်မိူၼ်ၾိၼ်ႇမႃး။ (ယႃႈဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၾိၼ်ႇမႃးၼႆႉ ပိူၼ်ႈႁွင်ႉ Opiates) မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ယႃႈမႃႉဢဝ်တူၼ်ႈမႃႇႁူင်ႇသူႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ သေမႃးႁဵတ်း၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢဝ်ထၢတ်ႈ Ephedrine ဢၼ်မိူၼ်မႃႇႁူင်ႇသူႇ သေမႃးႁဵတ်း။ မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ထၢတ်ႈဢၼ်မိူၼ်ၾိၼ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈတင်းၼမ်။ လိူဝ်သေဢမ်ႇသိုဝ်ႉယဝ်ႉ ယင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶၢႆလူးၵွၼ်ႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မိူင်းၶႄႇယင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈထႅင်ႈ Fentanyl ဢၼ်ပဵၼ်ၶိူဝ်း Opioids သေ ႁႅင်းလိူဝ် ယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ 50-100 ပုၼ်ႈ။ မိူဝ်ႈသွင်ပီပူၼ်ႉမႃး သူင်ႇၶၢႆထိုင်ယူႊရူပ်ႊ၊ ဢမေႊရိၵႃႊၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇၾိၼ်ႇၼႆႉ လုၵ်ႉမိူင်းၶႄႇၶဝ်ႈမႃးတၢင်းမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းတႆး မိူဝ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 19 ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်။ ထိုင်ပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ မႃးႁဵတ်းၶုၼ်ၼၼ်ႉ ၼႃႈလိၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈၾိၼ်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႃႉၶၢႆ မီးၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ 60% ၊ ၼႃႈလိၼ်ၵူဝ်းၵၢင်ႉ 30% လႄႈ လွႆမေႃႇ 10% ။ ယႃႈဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶၢႆတေႃႇ ၶွမ်ႊပၼီႊ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတင်ႈဝႆႉၵူၺ်း၊ တၢင်ႇတီႈၵေႃႈၽုၵ်ႇဢိတ်းဢွတ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၸႂ်ႉပဵၼ်ယႃႈယႃ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇပေႃးၵႃႉပေႃးၶၢႆ။

မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈႁဵတ်းၶုၼ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆး မီးတပ်ႉဢိင်းၵလဵတ်ႈမႃးပၵ်းယူႇ 2 တပ်ႉၵွင် (မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ 1 တပ်ႉၵွင်၊ မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ/ၸၢၼ်းလႄႈ မိူင်းယၢင်းလႅင် 1 တပ်ႉၵွင်)။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ်ဝႃႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵေႃႈၵတ်းယဵၼ်ႁိၼ်ႉ ၼွၼ်း လီ၊ ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵႂႃႇၵေႃႈဢမ်ႇၶတ်းသေႃးၽၵ်းတူဝႆႉၵေႃႈ ၶူဝ်းဢမ်ႇႁၢႆ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈၶုၼ်မိူင်းၽွင်းငမ်းၸွမ်းမၢႆမီႈ ဢၼ်တမ်းမၵ်းဝႆႉ-ဝႃႈၼႆ။

ဝၢႆးသိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈသွင်၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမိူင်းသၼ်လွႆ တႆးတင်းမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃမႃးယဝ်ႉ ထိုင်မႃးပၢၼ် မၢၼ်ႈႁဵတ်းၶုၼ်ၼႆႉ ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃး ၽႃႇမိုဝ်းပဵၼ်လင်မိုဝ်း။ မိူင်းတႆးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃး ပၵ်းယူႇဝႆႉပဵၼ် 150 တပ်ႉၵွင်၊ ပႆႇၼပ်ႉသွၼ်ႇပႃးတပ်ႉၵမ်ႉၸွႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇတပ်ႉတေႃႉသူင်ႇ၊ တပ်ႉၾၢႆႇယူတ်းယႃ၊ တပ်ႉၵွင်ႈလူင်၊ တပ်ႉၵႃးၵၢပ်ႇလဵၵ်း (armored) ၸဵမ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢၼ်ႈမိူင်းယင်းဢမ်ႇၵတ်းယဵၼ်၊ ႁိူၼ်းယေးၶတ်းသေႃးဝႆႉၵေႃႈ ၶူဝ်းယင်းႁၢႆယူႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈၶုၼ်မိူင်းဝႆႉသိုၵ်းၼမ် ၵေႃႈ တူဝ်ၵဝ်ႇသမ်ႉ ဢမ်ႇလဵင်ႉလႆႈ-ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈလဵင်ႉ။

ယႃႈမဝ်းၵမ်တီႈမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၽုၵ်ႇၾိၼ်ႇၼႆၵေႃႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်တီႈမိူင်းတႆးၼႆႉ မၼ်းတေႁၢႆလၢႆၵႂႃႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ မၼ်းမီးယႃႈ မႃႉယူႇ။ တီႈမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ပၼ်ႁႃယႂ်ႇပဵၼ်ယႃႈမႃႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈမိူင်းၶၢင်သမ်ႉ ပဵၼ်ယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ။ ယႃႈမဝ်းၵမ် ပုၼ်ႈတႃႇမိူင်း ႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းလုၵ်ႉတီႈၵၢၼ်မိူင်းမႃး။ ပေႃးဝႃႈမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ၵတ်းယဵၼ်ႁိၼ်ႉၼွၼ်းၸိုင် တႃႇတေဢဝ်မၢႆမီႈၵုမ်းၵေႃႈဢမ်ႇယၢပ်ႇ သင်။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၵွပ်ႈမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈ မိူင်းတႆးၵုမ်းလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ်။ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ တင်းၽူႈၼမ်းတႆးၼႆႉ တူၵ်း လူင်းၵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၸိူင်ႉၼၼ်၊ ၸင်ႇဝႃႈဝၢၼ်ႈမိူင်းငမ်းယဵၼ်-ၾၢႆႇပၵ်းတႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိုင်ႈတႆး လၢတ်ႈ။

ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ မိူင်းဢၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈၾိၼ်ႇ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈ ပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းယႃႈယႃ မီး 19 မိူင်း။ 1.ဢေႃႊသတြေႊလီႊယိူဝ်ႊ၊ 2.ဢွတ်ႊသထရီႊယိူဝ်ႊ၊ 3.မိူင်းၶႄႇ၊ 4.ၶျဵၵ်ႉ၊ 5.ဢႄႊသၻူဝ်ႊၼီႊယိူဝ်ႊ၊ 6.ၾရင်ႊသဵတ်ႈ၊ 7.ၵျိူဝ်ႊမၼီႊ၊ 8.ႁင်ႊၵိူဝ်ႊရီႊ၊ 9.ၵျပၢၼ်ႇ၊ 10.ဢိၼ်ႊၻီႊယိူဝ်ႊ၊ 11.ၼေႊထိူဝ်ႊလႅၼ်ႊ၊ 12.ၽူဝ်ႊလႅၼ်ႊ၊ 13.ရူဝ်ႊမေႊၼီႊယိူဝ်ႊ၊ 14.သလူဝ်ႊဝႃႊၵီႊယိူဝ်ႊ၊ 15.ၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း၊ 16.သပဵၼ်ႊ၊ 17.မႃႊသေႊၻူဝ်ႊၼီႊယိူဝ်ႊ၊ 18.တူႊရၵီႊ၊ 19.ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ
ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 005 June, 2018

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ ယွၼ်းၵႃႈထုတ်ႇတူဝ်ၶိုၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းသႅၼ်ပျႃး

သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈၵႂႃႇပၵ်းတပ်ႉတီႈဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉငႅၵ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈငႂ်ႈ (ယႂႃႇငၢၼ်ႇ) ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းယဝ်ႉ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 5 ၵေႃႉ။ ယွၼ်းငိုၼ်း ၵႃႈထုတ်ႇတူဝ်တီႈၵူၼ်းမိူင်း ၼိုင်ႈၵေႃႉလႂ်ၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းသႅၼ်ပျႃးယဝ်ႉ ၸင်ႇပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ ။ တႄႇၼႂ်းလိူၼ်မတ်ႉၶျ် ဝၼ်းတီႈ 8 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉငႅၵ်ႉ(ကျောက်ငှက်) 5 ၵေႃႉ ၽွင်းၵႂႃႇလႄႇႁိူၼ်းပီႈၼွင်ႉ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းၵႂႃႇ ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ဝၢၼ်ႈဢူၵ်ႉတုၼ်း (အုတ်တွင်း)...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႇယႃႉလႅဝ်ႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆ တီႈၵၢင်ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး

တႃႇၶိုၼ်းမႄးၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းလဵၼ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းႁႂ်ႈၶႅမ်ႉလိူဝ်ၵဝ်ႇ ၊ တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၢင်ႇလဵၼ်ႈၼမ်ႉၼႆသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈ လိုပ်ႈႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်း 200 ႁွင်ႈႁႂ်ႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇသေ တႄႇၵူၼ်ႇယႃႉႁွင်ႈႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆ ဢၼ်မီးၵၢင်ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဝႃႈၼႆ ။ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းတီႈ 16/3/2026 တႄႇယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႇယႃႉ ႁွင်ႉႁၢၼ်ႉဢၼ်မီးႁိမ်းႁွမ်းသူၼ်မွၵ်ႇပူဝ်ႇၶျူၵ်ႈဢွင်ႇသၢၼ်း ( ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ) တီႈပၢင်ႇလဵၼ်ႈဢဵၼ် ႁႅင်းၵၢင်ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၵႂႃႇ...

သိုၵ်းတဢၢင်းၸီႉသင်ႇ ႁႂ်ႈၵူၼ်းယူႇၼႂ်းပွၵ်ႉၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇ

သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၸီႉသင်ႇ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၵူၼ်းၵိၼ်ငိုၼ်းလိူၼ်ပိၼ်ႇသိၼ်ႇ ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇငိူင်ႉ ဢွၵ်ႇပၢႆႈၼႆယဝ်ႉ ။ တႄႇႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉမႃး ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းငၢမ်းသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၸီႉသင်ႇ ႁႂ်ႈၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၵဝ်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းယူႇတီႈၼႂ်းပွၵ်ႉ တတလ 4 ၼၼ်ႉၶၢႆႉဢွၵ်ႇပၼ် ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် လင်ႁိူၼ်း မွၵ်ႈ...

မိူင်းတႆး ငၢႆးမိူၼ်မွၵ်ႇၵီႈၼႂ်းၵႄႈမုၵ်ႉၾႆး

ၸုမ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်းၵမ်ႈၼမ် ၵႆႉလႄႇလၢတ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းတႃႇၵူၼ်းမိူင်း ႁဵတ်းတႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆလွၼ်ႉလွၼ်ႉ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈႁပ်ႉႁၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်သေ ၵၢၼ်ၸိူဝ်းၶဝ်ႁဵတ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇၵိၼ်းလိူဝ်ၵဝ်ႇ ။ ပေႃးတူၺ်းမိူင်းတႆးသမ်ႉၶႅၼ်းယုင်ႈ ၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈဝႃႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်းၼၼ်ႉၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈၼႆသေ ႁဵတ်းၽႂ်ႁဵတ်းမၼ်း တိုၵ်းၽႂ်တိုၵ်းမၼ်း ၽႅၼ်ၽႂ်ၽႅၼ်မၼ်း ။ ပေႃးသိုၵ်းၸုမ်းၼိုင်ႈတင်းၸုမ်းၼိုင်ႈ မီးလွင်ႈတွၵ်ႉတႅၵ်ႉၵၼ်မႃး ၵူၼ်းမိူင်းယိင်ႈ ယူႇယၢပ်ႇ ။ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵေႃႈလႆႈပၼ် ၵဵပ်းၵူၼ်းၵေႃႈလႆႈပၼ်...

MNDAA လၢတ်ႈႁႂ်ႈ KIA ယႃႉၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ ၼိူဝ်တၢင်းလူင် ၵူတ်ႉၶၢႆ-မူႇၸေႊ

ဝၢႆးလင်သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA တိုၵ်းလိုပ်ႈသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ဢွၵ်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆယဝ်ႉ ဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ၵူၼ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ယူႇသဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ထုင်ႉ ၼမ်ႉၽၵ်းၵႃ ၸီႉသင်ႇ လၢတ်ႈႁႂ်ႈသိုၵ်းၶၢင် KIA ပူတ်းယႃႉပႅတ်ႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ ဢၼ်တင်ႈဝႆႉၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း လူင်ႁၢႆးဝေး ၵူတ်ႉၶၢႆ - မူႇၸေႊ ဝႃႈၼႆ။ လိူင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႉၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း သိုၵ်းၶၢင် KIA လၢတ်ႈဝႃႈ...