ၵႂၢမ်းၼမ်း
ပွႆးၶၢမ်ႇသၢင်ႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းၾိင်ႈတႆးႁဝ်း ႁွင်ႉဝႃႈ- ပွႆးသၢင်ႇလွင်း။ ပွႆးသၢင်ႇလွင်းၼႆႉ တၢင်းပွတ်း ဢွၵ်ႇၶူင်းႁွင်ႉ- ပွႆးပူၸ်ႇလုၵ်ႈၵႅဝ်ႈ၊ လုၵ်ႈၵႅဝ်ႈတင်းသၢင်ႇလွင်း ပွင်ႇဝႃႈ-ၼေႃႇၸဝ်ႈသႃမၼေရ (ၽူႈဢၼ်မီးဢႃယု 10 ၶူပ်ႇ ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်လႄႈတူဝ်ႈတၼ်းတႃႇၶၢမ်ႇသၢင်ႇ ဢၼ်ႇၼၼ် ပူၸ်ႇ ၼဵၼ်း)ၸိူင်ႉၼႆ။ မိူၼ်ၵၼ် ၽူႈဢၼ်မီးဢႃယု 20 ပီၶိုၼ်ႈၼိူဝ်လႄႈတူဝ်ႈတၼ်းတႃႇၶၢမ်ႇ ၸၢင်း ဢမ်ႇၼၼ် ပူၸ်ႇတု(ပိၵ်ႉတု)ၵေႃႈ ႁွင်ႉဝႃႈ- ၸၢင်းလွင်း၊ ၼၢၵ်ႈၵႅဝ်ႈ။

ၾိင်ႈထုင်းသၢင်ႇလွင်း
ၸွမ်းၾိင်ႈထုင်းတႆး သၢင်ႇလွင်းတေၸႅၵ်ႇဝႆႉ (2) လၵ်းၵၢၼ်။ လၵ်းၵၢၼ်ႁႅၵ်ႈ- ၶၢမ်ႇမဵတ်ႈ (တူဝ်ႈတၼ်းမိူဝ်ႈလႂ် ပေႃႈမႄႈပီၼွင်ႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၵေႃႉႁပ်ႉပဵၼ်ပေႃႈဢွၵ်ႇမႄႈဢွၵ်ႇ ဢွၼ် ၵႂႃႇၸူးမုၼ်ၸဝ်ႈတီႈဝတ်ႉသေ ႁႂ်ႈမုၼ် ၸဝ်ႈၼုင်ႈၽႃႈလိူင်ပၼ်ၸွမ်းလၵ်းပိူင်သႃသၼႃ၊ ၼႆႉႁွင်ႉၵၼ်ဝႃႈ- ၶၢမ်ႇမဵတ်ႈ)။ လၵ်းၵၢၼ်တီႈသွင်- ၶၢမ်ႇ လွင်း၊ ပွႆးသၢင်ႇလွင်း (ပေႃႈမႄႈ ဢၼ်ႇၼၼ် ပီႈၼွင်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈႁပ်ႉပဵၼ်ပေႃႈမႄႈဢွၵ်ႇ ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၼပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်လိူၼ်၊ ႁူဝ်ပီယဝ်ႉ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇတင်းၶႅၵ်ႇၵႅဝ်ႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁဵတ်းတၢင်းလူႇၸွမ်းသေ ၶၢမ်ႇသၢင်ႇ ၸွမ်း လၢႆးၵၢၼ်သၢင်ႇလွင်း၊ ၼႆႉႁွင်ႉဝႃႈ- ၶၢမ်ႇလွင်း)။

ၵုသူလ်ၼမ်ၼႄႇ ဢၵုသူလ်ၼမ်
ပွႆးသၢင်ႇလွင်း၊ ပွႆးပူၸ်ႇလုၵ်ႈၵႅဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵုသူလ် ၼႂ်းၾိင်ႈထုင်းပုတ်ႉထသႃသၼႃ ၼၼ်ႉယိူင်ႈၼိုင်ႈ။ ၼၼ်ႉၵွႆးပႆႇၸႂ်ႈ ယင်းပဵၼ်တင်းၵၢၼ်သိုပ်ႇသၢႆၸႂ်ပုတ်ႉထသႃသၼႃထႅင်ႈ လႄႈ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်လီဢၼ် လမ်ႇလွင်ႈပုၼ်ႈတႃႇပုတ်ႉထသႃသၼႃတႄႉတႄႉၼႆၼၼ်ႉၽႂ် ဢမ်ႇထဵင်လႆႈ။ ၼၼ်ၵေႃႈယႃႇလႄႈမႃးၼႂ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လႆႈႁၼ်တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းလႄႈ လၢႆးႁဵတ်းမၼ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈတင်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ (လၢႆးႁဵတ်းမိူၼ်- တၢင်းဢၢၼ်းပိူင်ႈ၊ ၾိင်ႈမိူၼ်ၵဝ်ႇ- တၢင်းဢၢၼ်းမႂ်ႇ) ၸိူင်ႉၼႆ။

ၾိင်ႈမိူၼ်ၵဝ်ႇ- ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လၢႆးဢဝ်သၢင်ႇလွင်း၊ လၢႆးႁႄႇသၢင်ႇလွင်း၊ လၢႆးပူၸ်ႇသၢင်ႇလွင်း ဢမ်ႇပႅၵ်ႇ ပိူင်ႈတင်းမိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉပဵၼ်ႁိုဝ်ႈမိူဝ်ၼႆႉမိူၼ်ၼၼ်။ ၵွႆးဢၼ် ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းဢၢၼ်း ပေႃႈမႄႈသၢင်ႇလွင်း။ ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းဢၢၼ်းပေႃႈမႄႈဢွၵ်ႇ (ၽူႈႁပ်ႉပဵၼ်တၵ်ႃႇ)သၢင်ႇလွင်း။

ပွႆးသၢင်ႇလွင်းၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လႆႈႁၼ်ပဵၼ်ပွႆးဢၼ်ၶႄႉ ၶဵင်ႇၵၼ်လူႇတၢၼ်း(ၵဝ်လူႇၼမ် မႂ်းလူႇဢေႇ)။ ပဵၼ်ပွႆးလူႇဢၼ် ဢမ်ႇပႃးၸေတၼႃ(လွင်ႈ တင်ႈၸႂ်)။ လူႇတၢၼ်းပုၼ်ႈၼိုင်ႈ ႁႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်းၼမ်ႉ တွၼ်းမၼ်း သွင်ပုၼ်ႈသၢမ်ပုၼ်ႈၸိူင်ႉ ၼႆ။ ၸင်ႇလႆႈႁၼ်ၵိူတ်ႇမီးၸုမ်းႁပ်ႉႁဵတ်းပၼ်ပွႆးသၢင်ႇလွင်းၼႆၵၼ်မႃးၵူႈတီႈတီႈ မိူၼ်ႁၼ် ၵၼ်ႁူႉၵၼ်ယူႇ။ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵုသူလ်သေၵေႃႈယႃႇ ၵွပ်ႈယူႇတီႈပိုၼ်ႉထၢၼ်ၸႂ်လူဝ်းၽ ၸႂ်မႃၼ ၸႂ် တိတ်ႉထိသေႁဵတ်းလႄႈ တေလႆႈၵုသူလ်မၼ်းဢေႇ၊ တေၸၢင်ႈလႆႈဢၵုသူလ်မၼ်းၼမ်။ လွင်ႈၼႆႉ မုၼ် ၸဝ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈသင်ၸွမ်း၊ ႁဵတ်းမုၼ်ၸဝ်ႈဝၸီႇပဵၵ်ႉၵၼ်ယူႇၵမ်ႈ ၼမ်ၵွႆးၵဵဝ်ႇလွင်ႈၼႆႉ။

မင်ၵလႃထမ်း
ပွႆးသၢင်ႇလွင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်လူႇတၢၼ်းတင်းၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်လုၵ်ႈလၢင်း။ ပေႃးဢဝ်ၸွမ်းထမ်း မင်ၵလႃ(38) ဝႃႈ- ပဵၼ်ပုတ်ႉတသင်ၵႁမင်ၵလႃ(မင်ၵလႃၶေႃႈတီႈ 12) လႄႈ တႃၼမင်ၵ လ(မင်ၵလႃၶေႃႈတီႈ 15)။ ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်လုၵ်ႈလၢင်း(ၼႂ်းမင်ၵလႃၶေႃႈ 12) – ပဵၼ်ၵၢၼ် သင်ႇသွၼ်ႁႂ်ႈလုၵ်ႈလၢင်းပဵၼ်ၵူၼ်းလီ။ ပၼ် ႁႅင်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈလၢင်းႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ၺႃတၢင်း မေႃ/တၢင်းၸၢင်ႈ။ ၸွႆႈပၼ်တိုၼ်း/ၼႄပၼ်ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉၸီး ဝိတ်ႈ။ ၸွႆႈပၼ်တႃႇတႄႇ တင်ႈၼႃႈႁိူၼ်းၽိူၼ်တၢင်ႇ- ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

တႃၼ- ၼႆႉပဵၼ်ၵၢၼ်လူႇတၢၼ်းပၼ် ၶူဝ်းၶွင်တီႈ ယူႇတၼ်းသဝ်း(ႁူမ်ႈတင်းငိုၼ်းတွင်း)လႄႈတၢင်းၵိၼ်ဢႃႁႃရဢီႈယႃယိူင်ႈၼိုင်ႈ။ ထႅင်ႈယိူင်ႈ ၼိုင်ႈသမ်ႉ လူႇတၢၼ်းလိၵ်ႈထမ်း၊ သွၼ်ပၼ်ထမ်းပိူၼ်ႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈမီးသီလ သမႃထိ ပၺ်ႇၺႃ ဢၼ်ပဵၼ်လၵ်း ပိူင်ၽူႈၵူၼ်းလီ- ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပွႆးသၢင်ႇလွင်းၵေႃႈ ၼပ်ႉၶဝ်ႈၼႂ်းတႃၼမင်ၵလႃ လႄႈပုတ်ႉတသင်ၵႁမင်ၵလႃ ယဝ်ႉပဵၼ်မင်ၵလႃထမ်း ဢၼ်ပၼ်ၽွၼ်းလီၵုသူလ်တင်းသွင် ယိူင်ႈမိူၼ်မိူၼ်ၵၼ်။

ယႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၵုသူလ်
ပွႆးသၢင်ႇလွင်းတႆးႁဝ်းၼိုင်ႈပၢင် ႁဵတ်းႁိူၼ်းတိုၵ်းလႆႈပဵၼ်လၢႆလင်။ ၼႆႉပဵၼ်ၵႂၢမ်းၽၢႆဢၼ် ၵူၼ်းႁူႉပၼ် တိတတႆးႁဝ်းလၢတ်ႈၵၼ်ၵဵဝ်ႇတင်းလွင်ႈပွႆးသၢင်ႇလွင်းပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်။ ၸဝ်ႈတႆး ၸဝ်ႈၼိုင်ႈဢဝ်မႃးသိုပ်ႇ လၢတ်ႈၼႂ်းၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊလိၵ်ႈလူင်ပွၵ်ႈၵမ်း (3) တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇၼႂ်းပီ 2016 ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ။

ပေႃးၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆႈထွမ်ႇယိၼ်းတႄႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈမႄႈ၊ ဢမ်ႇ ၼၼ် ပေႃႈမႄႈဢွၵ်ႇသၢင်ႇလွင်း ႁိုဝ်ၵေႃႈ ၸဝ်ႈပွႆးသၢင်ႇလွင်းၶဝ် တေၶႂ်ႈၸႂ်လမ်သေၶၢင်းဝႃႈ- ၸွင်ႇႁဝ်းဢဝ်ငိုၼ်းၽႂ်မႃးႁဵတ်းႁိုဝ်၊ ငိုၼ်းယႃႇငိုၼ်းႁဝ်း ႁဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်းၵႂႃႉၼႆလူၺ်ႈ ၸႂ်ဢၵုသူလ်ၵၼ်ယူႇ။ ပေႃးၶိုၼ်းဝူၼ်ႉၼိုၵ်ႉလီလီၸိုင် ဢမ်ႇလီႁႂ်ႈပဵၼ် ၸႂ်ဢၵုသူလၸိူင်ႉ ဝႃႈသေ လီဢဝ်ပဵၼ်ၼႅဝ်းတၢင်းသွၼ်ၸႂ်ယူႇၽူႈတႅမ်ႈႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။

လူၺ်ႈတၢင်းႁူႉတူဝ် ဢမ်ႇႁူႉတူဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၸႂ်ၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ်လူႇတၢၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸႂ် ၵုသူလ်၊ ပဵၼ် ၸႂ်မႃၼတင်းၸႂ်(သၵ်ႉၵႃယ)တိတ်ႉထိၵွႆး။ သမ်ႉယိူင်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈလႆႈၼမ်ႉတွၼ်း (ၵမ်ႇႁႆး)သေ ႁဵတ်းတၢင်းလူႇ ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၸႂ်လူဝ်းၽ၊ ၸႂ်(သၵ်ႉၵႃယ)တိတ်ႉထိ ဢၼ် ပဵၼ်ၸႂ်ဢၵုသူလ်ၵွႆးၼႆၼၼ်ႉ ယႃႇပေလိုမ်းၵၼ် (ၵွပ်ႈဢမ်ႇပႃးၸႂ်ၸေတၼႃ)။ ဢၼ်ႁၢင်ႈ ႁၢႆႉလိူဝ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈဢႃယုလုၵ်ႈထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းပဵၼ်သၢင်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇ ၾိင်ႈထုင်းမီးလႄႈ ဢမ်ႇ မီးငိုၼ်းၵေႃႈ (ၵူဝ်လီဢၢႆၼႃႈပိူၼ်ႈသေ)ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵႂႃႇပွင်ႇပိူၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၵူႈယိမ် ပိူၼ်ႈမႃးႁဵတ်းပွႆးသၢင်ႇလွင်း၊ မႃးလူႇမႃးတၢၼ်းဢဝ်ၼႃႈမိူင်းၵူၼ်း။ ၼႆႉၵွပ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းလူႇ တၢင်းတၢၼ်းဢၼ်တင်ႈၸႂ်(ၸႂ်ၸေတၼႃ)၊ ပဵၼ်တၢင်းလူႇဢၼ်လႆႈသရေႇၼႃႈတႃမိူင်း ၵူၼ်းၵွႆးလႄႈ ၶဝ်ႈ ၸိုဝ်ႈဝႃႈၵၢၼ်ၵုသူလ်ယူႇသေၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵုသူလ်ဢၼ်ပဵၼ်ၵမ်မသ်ႉသ ၵတႃဢၼ် ပၼ်ၽွၼ်းလီၸူဝ်ႈ ၼႆႉလႄႈၸၢတ်ႈၼႃႈ။ ၵွပ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ၵုသူလ် ဢၼ်ပဵၼ်ၼီႈ ပဵၼ်ၶွတ်ႇပိူၼ်ႈထႅင်ႈလႄႈ ပၼ်တၢင်းမႆႈၸႂ်၊ ပၼ်တၢင်းတုၵ်ႉၸႂ်ဝၢႆးလိုၼ်း ဢမ်ႇပဵၼ်ၽွၼ်း ပၢင်ႈတၢင်းလီသင်တႃႇတူဝ်ၽူႈလူႇတၢၼ်း၊ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၵုသူလ်။ မုၼ်ၸဝ်ႈလႆႈၽွၼ်းလီ၊ ၵူၼ်းမႃးႁပ်ႉတၢင်းလူႇတၢင်းတၢၼ်းလႆႈၽွၼ်းလီ (ပဵၼ်ၸႂ်ၵုသူလ်) သေၵေႃႈ တူဝ်ႁဝ်းသမ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၽွၼ်းလီၵွႆးဢမ်ႇၵႃး လႆႈတၢင်းမႆႈၸႂ်၊ တုၵ်ႉၶၸႂ်(ၵွပ်ႈသဵင်ႈငိုၼ်းၼမ်၊ ၵွပ်ႈပဵၼ် ၼီႈပိူၼ်ႈ)လႄႈပဵၼ်ၸႂ်ဢၵုသူလ်။

ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ၵုသူလ်
ၶၢမ်ႇမဵတ်ႈၵေႃႈယဝ်ႉ ၶၢမ်ႇလွင်းၵေႃႈယႃႇ- ဢမ်ႇလႆႈၵုသူလ်ၵေႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ၼီႈပဵၼ်ၶွတ်ႇ ဝၢႆးလိုၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်လီတႃႇတူဝ်ႁဝ်း(ၽူႈလူႇတၢၼ်း)။ ၵွပ်ႈပဵၼ်ၾိင်ႈထုင်းယိူင်ႈၼိုင်ႈ လႄႈ ဢဝ်ဝႃႈပဵၼ်ဝတ်ႉတြႃး ပေႃႈမႄႈၼႆသေ တူဝ်ႈတၼ်းဢမ်ႇတူဝ်ႈတၼ်းၵေႃႈ ႁႃၵူႈ ႁႃယိမ်ပိူၼ်ႈမႃးႁဵတ်းပၼ်လုၵ်ႈလၢင်း ပိူဝ်ႈတႃႇ ဢဝ်ႁႂ်ႈပဵၼ်မုၼ်မိူင်းၾႃႉ – ၼႃႈမိူင်းၵူၼ်းၵွႆး ၼႆႉႁဵတ်းၵၢၼ်ၵုသူလ်သေတႃႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢမ်ႇသိူဝ်းသႃႇၸႂ် ဝၢႆးလိုၼ်းလႄႈ ဢမ်ႇလႆႈၵုသူလ် ဢၼ်ပဵၼ်ၵမ်(ဢမ်ႇပဵၼ်ၵုသူလ်ၸေတၼႃ)။

ႁႂ်ႈလႆႈၵုသူလ်ၼင်ႇၸႂ်ၼႆႉ လီႁဵတ်းၸွမ်းလၢႆးဢၼ်ပုတ်ႉထၶမ်းၸဝ်ႈသွၼ်ဝႆႉ။ ၸိူင်ႉၼင်ႇ- တူဝ်ၵဝ်ႇၽွမ်ႉ (တူဝ်ႈတၼ်း)တင်းငိုၼ်းတွင်းလႄႈၶူဝ်းၶွင် ဢိၵ်ႇတင်းၸႂ်ၵေႃႈသိူဝ်းမူၼ်ႈ(ဢွၵ်ႇ ၸႂ်ၶႂ်ႈလူႇၶႂ်ႈတၢၼ်း)။ လုၵ်ႈ ၸၢႆးႁဝ်းၵေႃႈတူဝ်ႈတၼ်း(ဢမ်ႇလူဝ်ႇဢဝ်ဢႃယုဝႃႈ)၊ ဢမ်ႇၼၼ် လုၵ်ႈပိူၼ်ႈဢၼ်ႁဝ်းတေႁပ်ႉ ဢဝ်မႃး ပဵၼ်လုၵ်ႈၵႅဝ်ႈ(သၢင်ႇလွင်း)ၼၼ်ႉၵေႃႈတူဝ်ႈတၼ်း။

ပေႃးသွင်လွင်ႈၼႆႉတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈႁဵတ်းၼႆ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵု သူလ်ဢၼ်ၶဝ်ႈပိူင်ထမ်းမင်ၵလႃ။ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵုသူလ်ၶဝ်ႈလၵ်းၸေတၼႃၵမ်ယဝ်ႈ။ ပဵၼ်ၵၢၼ် လူႇတၢၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇသဵင်ႈငိုၼ်း တွင်းၼမ်သေ လႆႈၵုသူလ်ၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ- ပွႆးသၢင်ႇလွင်းၸုမ်း (ၸုပွင်း သၢင်ႇလွင်း) ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းတီႈဝတ်ႉ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈဢၢၼ်ႇႁူဝ်ပၢၵ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ် ၵုသူလ်ဢၼ်သဵင်ႈငိုၼ်းဢေႇ လႆႈမုၼ်ၼမ်ၼၼ်ႉမိူၼ်ၵၼ်။ ဢမ်ႇသုၵ်ႉယုင်ႈသင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈပဵၼ်ၼီႈ ပဵၼ်ၶွၼ်ႇၽႂ်၊ ၸႂ်ၵေႃႈသိူဝ်းမူၼ်ႈ(ဢမ်ႇပႃးလဝ်ႈပႃးပႅင်ႈသင်လႄႈ) ဢမ်ႇပဵၼ် ဢၵုသူလ်၊ မီးၵႃႈၵုသူလ် ၵုသူလ်လွၼ်ႉလွၼ်ႉ။

လူပ်းလင်ၵႂၢမ်း
ၾိင်ႈထုင်းသႃသၼႃၼိုင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇႁႂ်ႈၵိူတ်ႇမီးၸႂ်လူဝ်းၽ ၸႂ်တူဝ်းသ ၸႂ်မႃၼ ၸႂ် (သၵ်ႉၵႃယ) တိတ်ႉထိၼမ်းၼႃႈသေႁဵတ်းၸင်ႇၶဝ်ႈလၵ်းၵၢၼ်ထမ်မ။ ၼႆႉပဵၼ် လၢႆးႁဵတ်းၵုသူလ် ဢၼ်လႆႈ ၽွၼ်းပၢင်ႈၼႃးမုၼ်ၼမ်။ ပဵၼ်ၾိင်ႈဢၼ်လႆႈႁဵတ်းၸွမ်းၶၢဝ်း ယၢမ်းမၼ်းသေၵေႃႈယႃႇ ဝၢႆးႁဵတ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇ မႃးပၼ်တၢင်းတုၵ်ႉၶၸႂ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵုသူလ်ဢၼ် လီတွၼ်းပိူၼ်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ မုၼ်ၸဝ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢၼ်ယႂ်ႇလူင် ပိူဝ်ႈတႃႇတၵႃႇ သတ်ႉထႃးၶဝ် တေႁူႉပွင်ႇလႄႈႁပ်ႉႁဵတ်းၸွမ်းၾိင်ႈထုင်းပုတ်ႉထသႃသၼႃ ဢၼ်ယူႇၼႂ်း လၵ်းပိူင်သမ်မႃတိတ်ႉထိၼၼ်ႉ။ မႃးၼႂ်းပၢၼ်ထဵၵ်ႉၼိၵ်ႉၶိူလ်ႊဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၾိင်ႈလူႇတၢၼ်း လႄႈၾိင်ႈသၢင်ႇလွင်းၸၢဝ်းပုတ်ႉထတႆးႁဝ်း လီပိၼ်ႇပႅင်လႅၵ်ႈလၢႆႈႁႂ်ႈၶိုတ်းတၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ယဝ်ႉၼႆၼၼ်ႉ မုၼ်ၸဝ်ႈတႆးႁဝ်းလီဢဝ်ၸႂ်သႂ်ႇလွင်ႈၼႆႉၵၼ်တႄႉတႄႉ။ ၾိင်ႈထုင်းသင် ၵေႃႈယဝ်ႉလႄႈ ပေႃးဢမ်ႇမႅၼ်ႈ ၸွမ်းလၵ်းၵၢၼ်ထမ်မ၊ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းလၵ်းပိူင်ထမ်မ ဢၼ် ပဵၼ်- သီလ သမႃထိ ပၺ်ၺႃ ၼႆႉထုၵ်ႇလီထွၼ် ပႅတ်ႈ၊ ဝႄႈပႅတ်ႈ၊ မူၼ်ႉမႄးႁႂ်ႈၶဝ်ႈလၵ်းပိူင် ထမ်မၵၼ်ယူႇႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။ တိူၼ်ႇၼွၼ်းၵၼ်လႆႈယဝ်ႉ တင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်းႁဝ်းၸၢဝ်း ပုတ်ႉထ ! ။

ၸၢႆးပိုၼ်ၶမ်း (ၽယၵ်ႉဝူင်း)