မၢႆတွင်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဢူဝ်း ၶွပ်ႈတဵမ် 77 ပီ ၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ်သီႇမူၼ်းၼႆႉ ၼႆသေ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းပဢူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ႁဵတ်းပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်း လႄႈ ပၢင်ပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင်။
ပၢင်ပိုတ်ႇ ပၢင်မၢႆတွင်း တႄႇဝၼ်းတီႈ 1/3/2026။ ပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်းၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇတီႈဝဵင်းပၢင်လူင် ႁူဝ်ပူင်း တူၼ်ႈတီး ၼွင်ႈတယႃး သီႇသႅင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဝၢႆးဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃႁူမ်ႈမၢၼ်ႈတူင်ႈပဵင်း တေႃႇပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ ပွႆႇၽႃႈဢႃႇၼႃႇ – မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိုင်ႈတႆးမီး 34 ၸႄႈမိူင်း၊ ပဢူဝ်း 2 ၸႄႈမိူင်း၊ ထၼူႉ 7 ၸႄႈမိူင်း၊ ပလွင်ႈ (တဢၢင်း) 1 ၸႄႈမိူင်း၊ ဝႃႉ ဢၼ်ၽွင်းငမ်းလူၺ်ႈ ၸဝ်ႈၾႃႉဢွၼ်ႇလၢႆလၢႆၸဝ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ 1 ၸႄႈမိူင်း၊ ၶႄႇၵူဝ်းၵၢင်ႉ 1 ၸႄႈမိူင်း၊ တႆးသမ်ႈ 22 ၸႄႈမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ယူႇသဝ်းမႃး။
ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဢူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ တႄႇမၵ်းမၼ်ႈ ၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် မိူဝ်ႈပီ 1949 ။ မၢႆဢဝ်ဝၼ်း ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း သူႇရိယၸၼ်ႇတႃႇ ၽွင်းငမ်းမိူင်းသထူင်ႇ ၵိူတ်ႇဝၼ်းလိူၼ်သီႇမူၼ်း ၼၼ်ႉ သေမၵ်းမၼ်ႈမႃး။
ၽွင်းၼၼ်ႉ ၸၢဝ်းပဢူဝ်းႁူမ်ႈၵၼ်ၼႄၵၢင်ၸႂ် တုၵ်းယွၼ်း 3 ၶေႃႈ။ 1- ယႃႇႁႂ်ႈႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ “တွင်ႇသူႇ” ႁႂ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ “ပဢူဝ်း” ။ 2- ၽူႈတၢၼ်း ၽရထၢတ်ႈ သူၺ်ႇၸႃႇယၢၼ်ႇ သထူင်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း သူႇရိယ ၸၼ်ႇတႃႇ ဢၼ်ဝႃႈပဵၼ်ၶုၼ်ပဢူဝ်း။ 3- ဢဝ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း သူႇရိယၸၼ်ႇတႃႇၵိူတ်ႇ ဝၼ်းလိူၼ်သီႇမူၼ်းၼၼ်ႉ မၢႆပဵၼ်ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဢူဝ်း။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢၼ်ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ၽွင်းပီ 2014 ၼၼ်ႉတႄႉ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းပဢူဝ်းမီး 2 လၢၼ်ႉပၢႆ။ ၼႂ်း 2 လၢၼ်ႉပၢႆၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵူၺ်းႁူဝ်ၼပ်ႉ ၸၢဝ်းပဢူဝ်းမီးယူႇ 5 သႅၼ်ပၢႆဝႃႈၼႆဝႆႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉႁင်းၵူၺ်းၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈ ဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ဝဵင်းပၢင်လွင်း 3 ဝဵင်း ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၸၢဝ်းပဢူဝ်း ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ