တႄႇႁၢင်ပီ  2025 မႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတေႃႉတၢင်ႇ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇမိူင်းထႆး – မိူင်းၶႄႇၶိုၼ်ႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး – တင်ႈၵဵတ်ႉ/လၢၼ်ႇ တီႈမိူင်းပွၼ် ၊ သင်ၸိူဝ်ႉဢမ်ႇမီးဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းတၢင်ႇ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၸိုင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢဝ်မူတ်း ဝႃႈၼႆ။

ၸဝ်ႈၵႃးလႅၼ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း ပၢင်လူင် – တူၼ်ႈတီးလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“တီႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ မိူင်းပွၼ်ၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်ၶူဝ်းမိူင်းၶႄႇ- မိူင်းထႆးၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈၶႃႈ ၊ ပေႃးပႃးထူင်ႇၶူဝ်း ပႃးသိူဝ်ႈ သွင်သၢမ်ၽိုၼ်ၵူၺ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶႃႈ ၊ ပေႃးၶဝ်ႁၼ်ၼႆ ၶဝ်ဢမ်ႇပၼ်လတ်းၶၢမ်ႈၵႂႃႇၶႃႈ ၊ မၢင်ပွၵ်ႈ ၼႆႉ ယိုတ်းဢဝ်ပႃးရူတ်ႉၵႃးလူးၵွၼ်ႇ ”-ဝႃႈၼႆ ။

လိူဝ်သေ ၵူတ်ႇထတ်းႁႄႉႁၢမ်ႈ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ မိူင်းထႆး – မိူင်းၶႄႇ ယဝ်ႉ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇၸွၵ်း ၊ ၶဝ်ႈသၢၼ် ဢၼ်တေႃႉမႃးတၢင်း ၼမ်ႉၸၢင် ၊ ႁူဝ်ပူင်း ၊ မိူင်းၵိုင် ၊ လၢင်းၶိူဝ်း ၊ မိူင်းၼၢႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ တီႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ မိူင်းပွၼ် လႄႈ ၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ 4 လၵ်း တင်းၶဝ်ႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼၼ်ႉထၢမ်ပႃးဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်း (တီႈ ဢၼ်ၶဝ်ႁႂ်ႈယွၼ်း တႃႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇမဵဝ်းလႂ်မဵဝ်းၼၼ်ႉ) ။ သင်ဝႃႈဢမ်ႇၼႄလႆႈၼႆ တိုၼ်းဢမ်ႇပၼ်လတ်း ။

ၸဝ်ႈၵႃးလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ၶႂ်ႈဝႃႈၵုၼ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းယဝ်ႉ ဢၼ်လႆႈယွၼ်းဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းတေႃႉတၢင်ႇၼႆႉ၊ လႆႈၵႂႃႇယွၼ်းဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ဢေႃႈ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇၸွၵ်းၼႆႉလႆႈၵႂႃႇယွၼ်းတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၊ ၶဝ်ႈသၢၼ်ၼႆ ၵႂႃႇယွၼ်းတီႈ ၵၢင်ႉၵႄႇၼႂ်းပွၵ်ႉ ၊ ပေႃးဢမ်ႇပႃးဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းၼႆႉ ၶဝ်ၵဝ်းၼႃႇၶႃႈ”-ဝႃႈၼႆ ။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႇၵမ်ၵိၼ်းလွင်ႈတေႃႉတၢင်ႇၵုၼ်ႇမိူင်းထႆး- မိူင်းတႆးၼႆႉ တႄႇမႃးၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ပီ 2025 ၼႆႉမႃး ။

ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်ႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ ပႂ်ႉတီႉၺွပ်းဢဝ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇမိူင်းထႆး၊ မိူင်းၶႄႇလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၵူၼ်းၵႃႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ႁူပ်ႉ တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။

ၸဝ်ႈၵႃးၵႂႃႇမႃးလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တေႃႈလဵဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈတၢင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇလႄႈ ပေႃးၵူၼ်းဢမ်ႇတဵမ်ၵေႃႈ ၵႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈၸၢင်ႈလူင်း ၊ ၵႃႈၵႃးၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈၼမ် သမ်ႉလႆႈပၼ်တီႈဢိတ်းတီႈဢွတ်း တီႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇထႅင်ႈ ၊ တွၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈၵႃး ဢမ်ႇၵိုတ်းသင်ၶႃႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉဢေႃႈ ”- ဝႃႈၼႆ ။ 

မိူဝ်ႈၼႂ်းၵၢင်လိူၼ် ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ၼၼ်ႉ ၽွင်းၸဝ်ႈၵႃး ဢၼ်လႅၼ်ႈသၢႆ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ(မၼ်းလေး)  တၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လတ်းၶၢမ်ႈတီႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ မိူင်းပွၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉပႃးၶိူဝ်းမိူင်းၶႄႇ ၼႆသေ ယိုတ်းဢဝ်ၵႃးဝႆႉတီႈမိူင်းပွၼ် ထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပႆႇလႆႈၶိုၼ်း – ၸဝ်ႈၵႃးလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ ။

ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵူၼ်းမိူင်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ တဵၵ်းယွၼ်းငိုၼ်းၵႃႈဢမ်ႇလႆႈဢမ်ႇၸူးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း ၊ ယႃႈယႃ ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇမၢင်ဢၼ် လႆႈႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ။   

ပႃႈၼၢင်း ၵူၼ်းယူႇဝဵင်းတူၼ်ႈတီးလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ မိူၼ်ၼင်ႇယႃႈယႃ Diamicron ယႃႈယႃယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼႆ မိူဝ်ႈပီ 2024 ၼၼ်ႉၼိုင်ႈတဝ်ႈႁဝ်းလႆႈသိုဝ်ႉ 26400 ပျႃးၵူၺ်း။ ထိုင်မႃးပီ 2025 ၼႆႉပဵၼ်ၵႂႃႇ 44000 ပျႃးယဝ်ႉ။ ပီၼႆႉသမ်ႉၵူတ်ႇၵူတ်ႇထတ်းထတ်းႁၢမ်ႈႁၢမ်ႈႁႄႉႁႄႉၸိူင်ႉၼႆ လႅပ်ႈတေၶိုၼ်ႈထႅင်ႈဢမ်ႇႁၢင်ႉ ပႆႇလႆႈၵႂႃႇသိုဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းထႆးမႃးမိူၼ်ၼင်ႇ သပ်ႉပျႃႇသၵ်ႉၶူဝ်းဝႃႇ  ယႃႈသၢႆႇႁူဝ်ဝႃႇ ၽွင်ဝၢၼ် ၵေႃႇၾီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉတႃႇႁဝ်းၸႂ်ႉ/ၵိၼ်တီႈႁိူၼ်းၼႆႉလႆႈသင်ႇဢဝ်တီႈပီႈၼွင်ႉႁဝ်း တၢင်းမိူင်းပၼ်ႇမိူင်းတူၼ် သိုဝ်ႉမႃးပၼ်ဢဝ်ဢိူဝ်ႈ။ ၶဝ်ၵေႃႈ မူၵ်းမူၵ်းသိူင်ႇသိူင်ႇမႃးပၼ်ၼၼ်ႉၼႃႇ ။ တုမ်ႉတိူဝ်ႉယၢပ်ႇၽိုတ်ႇမူတ်းယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ ”- ဝႃႈၼႆ။

မိူၼ်ၼင်ႇၼႆ တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႄႉၵူတ်ႇထတ်း ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢၼ်တေႃႉဢဝ်တၢင်းမိူင်းထႆး မႃးမိူၼ်ၵၼ်။

ၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇၸိူဝ်းမီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၶူဝ်းၵုၼ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း- ၵဵင်းတုင်-ၵႃလိ- တူၼ်ႈတီး၊ မူႇၸေႊ (ၽၵ်းတူလႅၼ်လိၼ်) ၊ ဝဵင်းလႃႈ သဵဝ်ႈ- သီႇပေႃႉ- ဝဵင်းလိူဝ်ႇ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ-မိူင်းယႆ- မိူင်းၼွင်- လၢႆးၶႃႈ-ပၢင်လူင်-မိူင်းပွၼ်- တူၼ်ႈတီး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။