Wednesday, June 19, 2024

ပၢင်တိုၵ်း တီႈဢိူင်ႇၸေႊလၢၼ်ႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ႁိူၼ်းယေး မၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉၵွႆၼမ်

Must read

ပၢင်တိုၵ်း တီႈဢိူင်ႇၸေႊလၢၼ်ႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်း လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်းလၢႆၵေႃႉ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းသႂ်ႇႁိူၼ်းယေး၊ ဝတ်ႉၵျွင်း မုၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉလူႉၵွႆၸွမ်းထႅင်ႈလၢႆလင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ။

မၢၼ်ႈၸေႊလၢၼ်ႉ
Photo by – SHAN/ ပၢႆႉမၢၼ်ႈၸေႊလၢၼ်ႉ

တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 28/8/2023 ၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃး ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇၸေႊလၢၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႅၼ်လိၼ်တႆး – ၶႄႇ မၢၵ်ႇလူင် တူၵ်းသႂ်ႇၵူၼ်းမိူင်း မၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း 2 ၵေႃႉ၊ ႁိူၼ်းယေး၊ ဝတ်ႉမုၼ်ၸဝ်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၾႆးမႆႈ လူႉၵွႆမွၵ်ႈ 7 လင်။

- Subscription -

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢိူင်ႇၸေႊလၢၼ်ႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸူဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းၼႆႉမႃး ၵူၼ်းမိူင်း 2 ၵေႃႉ လႆႈတိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်း ။လုင်းဢွင်ႇမျႃႉ ဢႃယု 70 လႄႈ လုင်းဢၢႆႈပုၼ်ႉ ဢႃယုမွၵ်ႈ 56 ပီ ပဵၼ်ၵူၼ်းၽၢႆမႂ်ႇတင်း ပွၵ်ႉၼိူဝ်ၵၢတ်ႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈလုမ်းလႃးယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈႁူင်းယႃ မူႇၸေႊတင်း မၼ်းတလေး။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇၾႆးမႆႈ  လႄႈ လူႉၵွႆယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၶဝ်ၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ – ၽၢႆႇမႂ်ႇ 3 လင် ၊ ပွၵ်ႉၼိူဝ်ၵၢတ်ႇ၊ ဝတ်ႉ/ ၵျွင်းႁွင်ႇ (ၵျွင်းသုင်းသွမ်း)၊ ႁူင်း ႁဵၼ်း သိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ၊ ဝတ်ႉမုၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ တီႈလွႆတေးမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉတိူဝ်ႉႁိူၼ်းယေးတေမီးမွၵ်ႈ 7-8 လင်ၼႆႉ။ ႁိူၼ်းယေး ဢၼ်တိူဝ်ႉၺႃး မၢၵ်ႇၵွင်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးထႅင်ႈတင်းၼမ်”- ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈၽွင်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ မွၵ်ႇလူင် တူၵ်းတႅၵ်ႇၼႂ်းဢိူင်ႇၸေႊလၢၼ်ႉ ပဵၼ်လၢႆလုၵ်ႈသေ ဝၢႆးပၢင်တိုၵ်းၼႆႉယဝ်ႉ ၵူၼ်း ၼုမ်ႇၸေႊလၢၼ်ႉ လႆႈလူင်းၵူတ်ႇထတ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ထူပ်းႁၼ် မၢၵ်ႇပႆႇတႅၵ်ႇ 3 လုၵ်ႈ။

ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢိူင်ႇၸေႊလၢၼ်ႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 2 ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ လူင်းၵူတ်ႇထတ်းသေ ႁၼ်မၢၵ်ႇလူင် ပႆႇတႅၵ်ႇ တီႈၼႂ်းၵၢတ်ႇၸေႊလၢၼ်ႉ 2 ႁူၺ်ႇ တင်းမူတ်း ၶဝ်ယိုဝ်းမႃး 4 ႁူၺ်ႇ တႅၵ်ႇ 2 ႁူၺ်ႇ။ တီႈၵျွင်းႁွင်ႇသမ်ႉ 1 ႁူၺ်ႇ။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် မၢၵ်ႇၼႆႉ ပႆႇႁၼ်ၸုမ်းလႂ်မႃးၽဵဝ်ႈ။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇမႃးၽဵဝ်ႈပၼ်ၸိုင် ပေႃးထိုင်ဝၼ်းၵၢတ်ႇမႃး ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇပိုတ်ႇၵၢတ်ႇၵၼ်ၶႃႈယဝ်ႉ။ တီႈၸေႊလၢၼ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈမီး သိုၵ်းလွႆၵေႃႈမီး ၶဝ်သွင်ၸုမ်းၼႆႉ ယူႇၸမ်ၵၼ်ဝႆႉ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ၶဝ်တေပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈမိူဝ်ႈလႂ်”- ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းသမ်ႉ ပၵ်းယူႇဝႆႉ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸေႊလၢၼ်ႉ သိုၵ်းတဢၢင်းသမ်ႉ တူင်ႉၼိုင်ယူႇဝႆႉ ၸွမ်းၼႂ်းမူႇ ဝၢၼ်ႈ၊ ဝတ်ႉ/ ၵျွင်းၸဝ်ႈမွၼ်းလႃႈ ပွၵ်ႉၵၢင်ဝႆႉ။ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 3-4/9/2023 ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်းမႃး ၼႆႉ သဵင်ၵွင်ႈလူင် ၼႂ်း ဢိူင်ႇၸေႊလၢၼ်ႉၼႆႉ ယဵၼ်လူင်းဝႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸေႊလၢၼ်ႉလၢတ်ႈ။

ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၼႆႉသေ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇၸေႊလၢၼ်ႉ လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၵႂႃႇသွၼ်ႈယူႇဝႆႉ ၸွမ်းႁိူၼ်းယေး ပီႈၼွင်ႉ ၽႂ် မၼ်းလႄႈ ဝတ်ႉမုၼ်ၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ။

“ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼႆႉ မၢင်ၸိူဝ်းပွၵ်ႈမႃးယဝ်ႉၵေႃႈမီး၊ ပႆႇႁတ်းပွၵ်ႈမႃးၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးလႄႈ ႁူဝ်ႁုပ်ႈတင်းမူတ်းမီးဝႆႉၵႃႈႁိုဝ် ၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ ပႆႇႁူႉတႅတ်ႈတေႃးၶႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁူႉဝႆႉတႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ – မၢၼ်ႈထမ်ႈ၊ မၢၼ်ႈၵၢင်၊ ၼမ်ႉၵတ်း၊ မႆႉသၵ်း (ပၢင်ႁူၵ်း) ပၢႆႈၵႂႃႇသွၼ်ႈဝႆႉ တီႈတိူၵ်ႈၵမ်ႇမထၢၼ်းၸေႊလၢၼ်ႉ၊ ဝတ်ႉႁူဝ်ၼႃးလႄႈ ၵျွင်းၸွၼ်ႊၸူဝ်ႇ ဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢိူင်ႇၸေႊလၢၼ်ႉ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းဢိူင်ႇၸေႊလၢၼ်ႉၼႆႉ မူႇဝၢၼ်ႈတင်းမူတ်းမီး 10 ဝၢၼ်ႈပၢႆ မိူၼ်ၼင်ႇ – ၽၢႆႇႁွင်ႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း၊ ၽၢႆႇတႂ်ႈ၊ ၽၢႆႇမိူင်းပေႃႈ (ၵွင်း ၼွင်)၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း(မၢၼ်ႈထမ်ႈ)၊ တႂ်ႈၵၢတ်ႇ၊ ၼိူဝ်ၵၢတ်ႇ၊ ၽၢႆႇမႂ်ႇ၊ ၽၢႆႇၵၢင်၊ မၢၼ်ႈၼွင်မူဝ်၊ မၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ်၊ မၢၼ်ႈၵၢင်၊ မၢၼ်ႈမႆႉ သၵ်း(ပၢင်ႁူၵ်း )လႄႈ မၢၼ်ႈၼမ်ႉၵတ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ လင်ႁိူၼ်းတင်းမူတ်းမီးမွၵ်ႈ 900 ပၢႆ။

ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇၽၢႆႇၵျွင်း 5 မူႇဝၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမိူၼ်ၵၼ်။ ၼႂ်း 5 မူႇဝၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉ တေပဵၼ် – ၽၢႆႇၵျွင်း၊ ၽၢႆႇၵွင်းၼႃး၊ ၽၢႆႇတူင်ႈ ၽၢႆႇတိၼ်ဝဵင်းလႄႈ ၽၢႆႇၸူဝ်ႈႁူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လင်ႁိူၼ်းတင်းမူတ်း တေမီးမွၵ်ႈ 200 လင်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မူၵ်ႈသွၼ်ႈယူႇဝႆႉ ၸွမ်းၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈထႅင်ႈ။

ပၢင်တိုၵ်း တီႈဢိူင်ႇၸေႊလၢၼ်ႉၼႆႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁွင်ႉဢဝ်တပ်ႉၸုမ်းလၢႆၾၢႆႇ ၸွႆႈတိုၵ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တပ်ႉၶမယ  420 ၊ ၶမယ 417 ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ  မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းသိုၵ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉၼမ်ႉၶမ်းလႄႈ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉတၢင်ႇမူႇတၢင်ႇၸုမ်းၵေႃႈ ႁွင်ႉပႃး။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

- Subscription -
- SHAN's Apps -spot_img

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း