ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ WHO ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် တၢင်းပဵၼ်ၸပ်းငၢႆႈ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ မႃႊပၢၵ်ႊ Marbarg , လၢမ်းၽႄႈတိတ်းၸပ်းၵၼ်တီႈမိူင်း Equatorial Guinea မိူင်းဢႅပ်ႉၾရိၵ မီးၵူၼ်းတၢႆထိုင် 9 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် မႃႊပၢၵ်ႊၼႆႉ တႄႇလၢမ်းၽႄႈမႃးၼႂ်းႁူဝ်ပီၼႆႉၵူၺ်း ။ ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်းၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ်တင်း မႅင်း ဢီႊပူဝ်ႊလႃႊ WHO လၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်တႄႉ -တေပဵၼ်တွင်ႉၵႂႃႇ၊ ဢေႃႉႁၢၵ်ႈ၊ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ ၊ မီးလူမ်းမႆႈလူမ်းၼၢဝ်သုင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉမႃးၸွမ်း ႁိူဝ်ႇ၊ ၼမ်ႉလၢႆး သေ တိတ်းၸပ်းၵၼ်ငၢႆႈ၊ ၽိဝ်ၼင်တိူဝ်ႉၵၼ်၊ ၵိၼ်ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႇလဵဝ်ၵၼ်၊ ၼမ်ႉလၢႆးတိူဝ်ႉၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၵၼ် ၵမ်းသိုဝ်ႈ WHO ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

တၢင်းပဵၼ်မႃႊပၢၵ်ႉၼႆႉ  ယၢမ်ႈၽႄႈလၢမ်းၸပ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း မိူဝ်ႈပီ 2004 ယဝ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၼႂ်းမိူင်း ဢႅင်ႇၵူဝ်ႇလႃႇ ႁိမ်းၸမ် 300 ၵေႃႉၼႆႉ ယႃဢမ်ႇတၼ်းၶိုတ်းသေ တၢႆ 90 ၵႂႃႇပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊ။

ဝၢႆးလင်လႆႈႁပ်ႈယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ယဝ်ႉ တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ၶိုၼ်းပေႃႇမႃး ၵူႈပီပီယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းတၢႆၼမ်မိူၼ်ၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝၢႆးလင်တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉလၢမ်းၽႄႈတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉယဝ်ႉတႄႉ ႁႅင်းၸိူဝ်ႉမႅင်း မႃႊပၢၵ်ႉၼႆႉလႅပ်ႈႁႅင်းၶိုၼ်း။ သင်ဝႃႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉသေ ဢမ်ႇႁႄႉၵင်ႈၶိုတ်းတၼ်းၸိုင် ၵူၼ်းတၢႆထိုင် 80 ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊ ၊ တေဢမ်ႇပေႃးပၢႆႈပိူင်ႈၵၼ်တင်း တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ  WHO ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။