ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ႁိုဝ် ဝၼ်းမိူင်းတႆး ႁိုဝ် ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး ၶွပ်ႈတဵမ် 71 ပီ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးလၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်း ပႃးၸဵမ်ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈၶိုၵ်ႉယႂ်ႇလူင်။
ဝၼ်းတီႈ 07/02/2018 ပဵၼ်ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး (Shan State National Day) ၶွပ်ႈတဵမ် 71 ပီ ၵူၼ်းမိူင်း ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈၶိုၵ်ႉယႂ်ႇလူင် တီႈ ပၢင်ႇၵျွင်းၵွင်းမူးၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ဢူးလၢႆႇၸူဝ်းတၢၼ်ႉ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ လူဢၢၼ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈဢူးထိၼ်ႇ ၵျေႃႇသူင်ႇ မႃးၼၼ်ႉ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃမႃး 70 ပီယဝ်ႉ သေတႃႉ ဢမ်ႇလႆႈၸၢမ်ႇ ပူၺ်ႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ။ ၼႂ်းမိူင်းတိုၵ်ႉမီးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ယွၼ်ႉၼၼ် ၸင်ႇလႆႈ ၵေႃႇ သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်သေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA ယဝ်ႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းသေ တေၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ဢူးတူႇရဵၼ်ႇ ဢၢၼ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸႄႈမိူင်းတႆး တွၵ်ႊတိူဝ်ႊလိၼ်း ထုတ်ႉ သူင်မႃး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈလူဢၢၼ်ႇပိုၼ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၽႃႇသႃႇတႆးလႄႈ ၽႃႇသႃႇမၢၼ်ႈ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီးၵေႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းတႆးသေ ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵႅဝ်ႈတီႈ ဝၢင်းသဝ်ႁိၼ် ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆး မိူၼ်ၼင်ႇ ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း၊ လွႆၵေႃႇဝၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸတ်း ႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈၶိုၵ်ႉယႂ်ႇလူင်။ တီႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၵေႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ ၶိုၵ်ႉယႂ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ၊ ပွတ်းၸၢၼ်းလႄႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၵေႃႈ ၸတ်းႁဵတ်း လၢႆ လၢႆၸႄႈဝဵင်းယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 7/2/1947 ၽူႈတႅၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉ 7 ၸဝ်ႈ၊ တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်း 7 ၵေႃႉ လႆႈၸႂ်ၵၼ်သေၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၶွင်ႇ သီႇၸိုင်ႈတႆး။ ပီ 1947 လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ ဝၼ်းတီႈ 7 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၼမ်ႉသၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆး SSS ၼၼ်ႉ၊ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း မၵ်းမၼ်ႈပၼ် 3 ပိူင် – ဝၼ်းတီႈ 7 လိူၼ်ၾႅပ်ႊ ၿိဝ်ႊရီႊ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းတႆး/ဝၼ်းမိူင်းတႆး၊ တုင်းဢၼ်မီးသီလိူင်ၶဵဝ် လႅင်ၼႂ်းၵၢင်ဝူင်းၶၢဝ် ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တုင်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး(ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ)၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်း ၶိူဝ်းတႆးၶိူဝ်းရႃႇၸႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽဵင်းတၢင်ႇတုင်း ႁိုဝ် ၽဵင်းၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး။
ၶႅပ်းႁၢင်ႈ – ၸုမ်းထုင်ႉႁူၺ်ႈလီ
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ