မၢႆတွင်း ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶွပ်ႈထိုင် 62 ပီ တီႈငဝ်ႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈ SSPP/SSA ပီၼႆႉ ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် လႄႈၵူၼ်းမိူင်း သႂ်ႇၽႃႈ တူမ်းသူပ်းတူမ်းပၢၵ်ႇၵၼ် ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇငဝ်းလၢႆး ၵႅတ်ႇၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်း ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ။
ယူႇတီႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ ဝၼ်းၵိူတ်ႇလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၶွပ်ႈထိုင် 62 ပီ ၊ ဢၼ်ၸတ်း မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 21/5/2020 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 7 မူင်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပီၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇၸတ်းႁဵတ်းယႂ်ႇလူင် မိူၼ်မိူဝ်ႈၵူႈပီ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ – 19 လၢမ်းၽႄႈယူႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးလႅင်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝၢၼ်ႈႁႆး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ပီၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇၸတ်းယႂ်ႇလူင်ၶႃႈ ၸတ်းဢဝ်ပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း ၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ – 19 ၼႆႉသေ ၸဵမ်ၵူၼ်းသိုၵ်း ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼၼ်ႉ သႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်းၵူႈၵေႃႉ ႁႂ်ႈလၢင်ႉမိုဝ်း ႁႂ်ႈၼင်ႈႁၢင်ႇၵၼ် 5 ပေႇ/ထတ်းၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈၼႆႉ မီးၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ 737 ၵေႃႉ။ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် သိူဝ်ထႅၼ်ႈ ၽူႈၼမ်းၼႃႈၼိုင်ႈ SSPP/SSA မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ပိုတ်ႇပၢင်ၵႅဝ်ႈသေ ၶူၼ်ႉၶႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈ လွင်ႈဝၼ်းၵိူတ်ႇလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸိုင်ႈတႆး။ လူႇဢၢၼ်ႇၼႄၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၸွမ်းသိုၵ်းလူင် ပၢင်ႇၾႃႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် SSPP/SSA ယိုၼ်ႈထိုင်ပၢင်ၵႅဝ်ႈ ဝၼ်းၵိူတ်ႇလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶွပ်ႈထိုင် 62 ပီ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁွင်ႉၶေႃႈယၼ်ႇၸႂ် ၽွမ်ႉၵၼ်သေ ၶွတ်ႈယွတ်ႈပၢင်ၵႅဝ်ႈ။
ဝၢႆးဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃ 1948 ယဝ်ႉ ထိုင်မႃး 10 ပီ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ပၢင်လူင် ၊ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းဝႆႉ တင်း ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမိူၼ် ၼင်ႇၵၢင်ၸႂ် ဢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ တႆး ၵူၼ်းမိူင်းတႆးမုင်ႈမွင်း။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸဝ်ႈၾႃႉၵေႃႈ မီးၵၢင်ၸႂ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်၊ ၸုမ်းၼိုင်ႈ ၶႂ်ႈယူႇ ၼႂ်းသၽႃးသေ မူၼ်ႉမႄး ပိူင်ပိုင်းလၵ်းမိူင်း 1947၊ ၸုမ်းၼိုင်ႈသမ်ႉဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇ ယိပ်းၵွင်ႈ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢဝ်ဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် ၸဝ်ႈၾႃႉ ၸုမ်းၵမ်ႉယၼ်ပၼ်ႁႅင်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသေ မိူဝ်ႈပီ 1958 လိူၼ်မေႊ 21 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼွႆႉသေႃးယၼ်ႇတ ဢႃႇယု 31 ပီ – (လုၵ်ႈၸၢႆးၽွင်းမိူင်းလူင် မိူင်းမၢဝ်းလူင် ၸဝ်ၶုၼ်ၵမ်ႇ၊ ၸဝ်ႈၼၢင်းယေႈ ၼၼ်ႉ) လူင်းထိုင်မိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်းသေ သူၼ်းတုမ် ၵူၼ်းမိူင်းပၼ်ႇ 30 ၵေႃႉ သေ ၵေႃႇတင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်း ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် ၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် မိူင်းတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၸၢႆးတေႇဝိင်ႇ ႁိုဝ် ၸဝ်ႈပူဝ်ႇတေဝိင်ႇ သမ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ်သူၼ်းတုမ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ထုင်ႉလႃႈသဵဝ်ႈ၊ မိူင်းယႆ၊ တၢင်းယၢၼ်းသေ ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ပူၵ်းတပ်ႉလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵွပ်ႇၵူႈဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်း။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ