ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်း ယုၵ်ႉဢဝ်ၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသိုၵ်း ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း (ၼတၶ) ဢၼ်ပၵ်းဝဵင်းပတဵင်ႇ ၼၼ်ႉၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈတပ်ႉသိုၵ်း (ၸယၶ) ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/2/2020 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယုၵ်ႉဢဝ် ၸွမ်သိုၵ်း ၸူဝ်းထုတ်ႉ ၸယၶ ၼၼ်ႉၶိုၼ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼႂ်းမိူင်းယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉ ၽူႈၵွၼ်းတိူင်း ၼတၶ ၸွမ်ႁၢၼ် ယႄးဝိၼ်းဢူး ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸယၶ ။

ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၾၢႆႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်း လၢတ်ႈတီႈ ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ – “ ၼႃႈၵၢၼ်တႄႉၵေႃႈမိူၼ်ၼင်ႇၸိုဝ်ႈပုၼ်ႈၽွၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တေလႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ  ၵူၼ်းသိုၵ်း၊ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၾၢႆႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်းတပ်ႉသိုၵ်း၊ ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇလႄႈ ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ” – ဝႃႈၼႆ။

ၽူႈၵွၼ်းတိူင်း ၼတၶ ၸွမ်ႁၢၼ် ယႄးဝိၼ်းဢူးၼႆႉပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၽူႈမီးၸၼ်ႉ OTS ၸုပ်ႈ 77။  တႄႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းတိူင်း ၼတၶ မိူဝ်ႈပီ 2018။

ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်း ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းလၢတ်ႈဝႃႈ – ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈယၢမ်ႈပဵၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း ၶလယ ၊ ၶမယ ။ ယၢမ်ႈပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉမ ၽူႈၵွၼ်းတိူင်း လႄႈၸင်ႇလႆႈမွပ်ႈမၢႆပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းဢၼ်ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ယႃႉပႅတ်ႈ ၸုမ်းၾၢႆႇၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းမိူဝ်ႈပီ 2004 သေ တႃႇတေႁဵတ်းၵၢၼ်ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈၾၢႆႇၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၽွတ်ႈဝႆႉပၼ် ၸုမ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၾၢႆႇသိုၵ်း။  ၵေႃႉဢၼ်လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၸုမ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၾၢႆႇသိုၵ်း ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပဵၼ် ဢူးမျိၼ်ႉသူၺ်ႇ (ဢၼ်ပဵၼ်ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈယူႇယၢမ်းလဵဝ်)။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်း ၵျေႃႇသူၺ်ႇ၊ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် မျႃႉထုၼ်းဢူး (ၾၢႆႇၵုမ်းၵမ်ၵၢၼ်ၼႂ်းၵႄႈတပ်ႉ လိၼ်၊ ၼမ်ႉ၊လူမ်း ယၢမ်းလဵဝ်) လႄႈ ၸွမ်သိုၵ်း ၸူဝ်းထုတ်ႉ (ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼႂ်းမိူင်းယၢမ်းလဵဝ်) ၸိူဝ်းၼႆႉ ယၢမ်ႈႁၢပ်ႇၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်းဢၼ်ၼႆႉမႃး။

ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇဢဝ်မႃးတီႈၶၢဝ်ႇ BBC