ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၵွင်ႈၵၢင်ႇသေၵႄႈပၼ်ႁႃ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈၼႆ လူဝ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ၊ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မၼ်းယဝ်ႉ၊ မၼ်းပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇမႃးဢုပ်ႇၵၼ်။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း လႆႈတွပ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈတွင်ႈထၢမ် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ထၢမ်-ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉသေ ဢၼ်ၶႂ်ႈသင်ႇလၢတ်ႈတီႈၾၢႆႇသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။

တွပ်ႇ-ႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈတူဝ်တႅၼ်းတပ်ႉမတေႃႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၵူၺ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ မၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵူႈၵေႃႉ။ ႁဝ်းၶႂ်ႈဝႃႈၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈလီ တပ်ႉမတေႃႇၵေႃႈလီ၊ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAOs ၵေႃႈလီ လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သုၼ်ႇတူဝ်လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း လွင်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇပိုတ်ႇတၢင်းမၼ်းပၼ်ၵၼ်၊ ႁဝ်းယႃႇပေယိပ်းမူႇဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢမ်ႇဢွင်ႇ၊ ပေႃးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢမ်ႇဢွင်ႇၼႆၵေႃႈ မၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉတင်းမူတ်း။

ႁဝ်းတိုၵ်းၵၼ်မႃး 60 ပီ၊ ၼႂ်း 60 ပီၼႆႉ တပ်ႉမတေႃႇတေၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းမူတ်းမူတ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇယႃႇႁႂ်ႈမီး ၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈ။ ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တေႃႈၶဝ်ၵႂႃႇတိုၵ်းပလွင်ႈၵူၺ်း ၶဝ်ဢဝ်တပ်ႉၸုမ်းလူင် (တပ်ႉမ)ၵႂႃႇလၢႆတပ်ႉ ယင်းဢမ်ႇလႆႈ၊ ပလွင်ႈၼႆႉၶဝ်ယင်းပႆႇမီးငဝ်ႈၸိုင်ႈၵွၼ်ႇ၊ မီးသၼ်လွႆၼမ်ႉသၼ်ႇ သွင်သၢမ်သၼ်ၵူၺ်း ၶဝ်ယင်းဢမ်ႇၵႂႃႇတိုၵ်းလႆႈ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၵွင်ႈၵၢင်ႇသေၵႄႈပၼ်ႁႃၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈၼႆ လူဝ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ၊ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢပ်ႈပၢၼ်မၼ်းယဝ်ႉ၊ မၼ်းပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇမႃးဢုပ်ႇၵၼ်။

တပ်ႉၼႆႉဢမ်ႇလူဝ်ႇမီးႁႃႉ လူဝ်ႇမီးဢိူဝ်ႈ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ မီးတပ်ႉၼႆႉပဵၼ်တႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၸုမ်းၽႂ်ၸုမ်းမၼ်းဝႆႉၵွၼ်ႇ၊ ႁဝ်းလူဝ်ႇဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်းမႃးဢွၵ်ႇၼႃႈ။ ပေႃးဝႃႈတပ်ႉမတေႃႇသမ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းပဵၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇယဝ်ႉလူင် ႁဝ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းဢိူဝ်ႈ၊ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈလွင်ႈၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉတီႈလိၼ်၊ လွင်ႈႁူမ်ႇငမ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေၵႂႃႇတဝ်ယူႇၵူႈတီႈပေႃးၼႆ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်လူတ်းလူင်းတိၵ်းတိၵ်း၊ မၼ်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်။

ပေႃးႁဝ်းသမ်ႉမီးမႃႇၼသိုၵ်း ႁဝ်းၵေႃႈဝႃႈမိူင်းတႆး၊ ဢၼ်သူဝႃႈႁဝ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ်လူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈသူလူး၊ ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းၶၢင် မိူင်းယၢင်းပုၼ်ႉလူး၊ ႁဝ်းယူႇမိူင်းတႆး မိူင်းတႆးၼႆႉႁဝ်းမီးသုၼ်ႇလႆႈယူႇ။ ပေႃးႁဝ်းဝႃႈၼႆ မၼ်းတေဢုပ်ႇၵၼ်လႆႈႁိုဝ်၊ မၼ်းဢမ်ႇဢုပ်ႇၵၼ်လႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇၵိုတ်းၵၢၼ်သိုၵ်းသေ မႃးဢုပ်ႇၵၼ်ၵၢၼ်မိူင်း၊ ဢုပ်ႇၵၼ်ၼိူဝ်ၽိူၼ်၊ ထဵင်ၵၼ်ၵေႃႈထဵင်ၵၼ်ၼိူဝ်ၽိူၼ်၊ ၽိတ်းၵၼ်ၵေႃႈၽိတ်းၵၼ်ၼိူဝ်ၽိူၼ်၊ ပွႆႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႆႈယူႇလီၵိၼ်လီၽွင်ႈ။

မိူၼ်ၼင်ႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တပ်ႉမတေႃႇၸွမ်းၸွပ်ႇဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်း RCSS မီးတီႈလႂ်၊ ႁူင်းယႃ RCSS မီးတီႈလႂ် ၵႂႃႇၸွမ်းယႃႉလႄႈ၊ ၵႂႃႇႁႂ်ႈၶိင်းၵၢင်ႉၶဝ်လူင်းပၼ်လႄႈ RCSS မီးဢမ်ႇမီး၊ ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈ ဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်ၵၼ် ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးတိၵ်းတိၵ်း၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၾၢင်ႁၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် မၼ်းဢမ်ႇဢွၵ်ႇယဝ်ႉ၊ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။

ပေႃးႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမီးတီႈလႂ် ႁဝ်းၵႂႃႇႁႄႉႁၢမ်ႈပႅတ်ႈမူတ်း ၶဝ်ယိုင်ႈၶႅၼ်းၼႃႇဢိူဝ်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇပၼ်သွၼ်ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈသူဢမ်ႇလႆႈသွၼ်ၼႆ ၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈသွၼ် ပေႃးႁဝ်းၶႂ်ႈၽႅၼ်။ ၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈႁဝ်းၵႂႃႇႁၢမ်ႈလႆႈဢိူဝ်ႈ မိူင်းတႆးလူး၊ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈမီးသေတီႈ ႁဝ်းႁၢမ်ႈလႆႈဢိူဝ်ႈ၊ ၶဝ်ၵႂႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၶူးသွၼ်တႃႇသေႇဢမ်ႇၸႂ်ႈလူး။

(ၶႅၼ်းတေႃႇပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းၾၢၵ်ႇၵႂၢမ်းတွၼ်ႈ ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းပီမႂ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ)။