သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇပဵၼ်သဝ်ၸွမ်လူင် လႅမ်ႈတီႈ 4 ဝၢၼ်ႈမိူင်း

SHAN
Photo by – SHAN

ပၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း လုၵ်ႉတီႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်း၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းယဵၼ်း လႅၵ်ႈမႃးပဵၼ် မိူင်းၻီႊမွၵ်ႊၶရေႊသီႊ ၼႆႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ပေႃးသဝ်ၸွမ်လူင် လႅမ်ႈတီႈ 4 ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး သဝ်ၸွမ်လူင် ပူၵ်းတင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင် သဝ်ၸွမ်လူင် ဢၼ်ၵိုတ်း 3 ဢၼ် – ပၢႆးပွင်မၢႆမီႈ ၊ ပၢႆးတႅပ်းတတ်းတြႃး၊ ပၢႆးၽွင်းငမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင်ၸွမ်းလႆႈ – ၶွင်ႊသီႊသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ တူၵ်ႇတၵ်ႉဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ယွၼ်ႉၼၼ် သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်သင်ႉလၵ်းလူင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႄႈ ဝႆႉမဝ်မၢင်ဢမ်ႇလႆႈ။ ၽူႈထတ်းလိၵ်ႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ ႁိုဝ် သၶႁ (လပ်းတႃလိုမ်းမိူင်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈ 15/9/2011) ၼၼ်ႉဝႃႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢၼ်မီးၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇလီၼမ်ၼမ်ၼၼ်ႉ တေၸဵဝ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႆႈ ၼႆဝႆႉ။

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ပၢၼ် ၼဢၽ ၵေႃႈ ယၢမ်ႈတမ်းပိူင် ဢဝ်သိုဝ်ႇတိုၵ်းသိုဝ်ႇၶိုၼ်း ၸဵမ်ၼၼ်ႉ။

ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ႁဝ်းၶႃႈလူး ဝႆႉၵၢၼ်သိုဝ်ႇပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ႁူႉပွင်ႇ ၼိူဝ် လၵ်းၵၢၼ် သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ သူင်မၵ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၸွမ်းလူမ်း၊ ပေႃးလၢတ်ႈႁႂ်ႈမႅၼ်ႈလူမ်းၵေႃႈ သူင်ၵၼ်တူၺ်း။

ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈသင် ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၸွမ်းလိူတ်ႈၶိုၼ်ႈ လိူတ်ႈလူင်းဢမ်ႇလႆႈ၊ တၵ်းတေလႆႈပႂ်ႉပႃး ၶေႃႈတိုဝ်းၵမ်သိုဝ်ႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ ဢမ်ႇၸပ်းၾၢႆႇ ငိူင်ႉဝႄႈၶေႃႈၵႂၢမ်းပႅင်းၸင်းၵၼ်၊ ႁႃတၢင်းလူတ်းယွၼ်ႇ ပၼ်ႁႃ ပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈ ၶိူဝ်းၵူၼ်းတေႃႇၵူၼ်း ၽိတ်းမေႃး ၶႃႈႁႅမ်ၵၼ်။ ၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းမၢၼ်ႈ ပေႃးတူၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ပဵၼ်သင်ႉလၵ်းလူင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း လၵ်းထူၼ်ႈ 5 ၼႆယဝ်ႉ။ သင်ႉလၵ်းမၢႆ 4 ပဵၼ်တူဝ်မႄႈႁႃႉ တူဝ်ၽူႈ ႁဝ်းယင်းပႆႇသႂ်ႇၸႂ်။

သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်သင်ႉလၵ်းထူၼ်ႈသီႇ ၶွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႄႈ တေလႆႈထတ်းသၢင် သင်ႉလၵ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း (ၾၢႆႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမၢႆမီႈ၊ ၾၢႆႇတႅပ်းတတ်းတြႃး၊ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်း) သၢမ်ဢၼ်ၼၼ်ႉၶိုၼ်းလႆႈ လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ။ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမူႇၸုမ်း ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ဢမ်ႇၵႆႉတူၵ်ႇဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ – ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇသႅၼ်းဢၼ် တႃႇမူႇၸုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလီ ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၶေႃႈမုလ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇဢမ်ႇမႅၼ်ႈ ၶေႃႈမုလ်းၽိတ်းၽူၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉ မူႇၸုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇတိၵ်းတိၵ်း၊ ၵူၼ်းဢၼ်ႁၵ်ႉၸုမ်းၼႆႉ ၸင်းၸုမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေႃႈၼင်ႇၼၼ်။

ပိူင်လူင် ၽႂ် ၸုမ်းလႂ် ဝႃႈႁင်းမူႇၸုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇမေႃလႆႈတုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်းၽႂ်းၽႂ်း။ လုမ်ႈၾႃႉၵႂႃႇၸွမ်းပိူင် ဢၼ်ဝႃႈ ၼိုင်ႈမိၼိတ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ 3 မိၼိတ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢၼ်ၼႆႉပိူၼ်ႈတႅမ်ႈလႃႇမူႇၸုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သၢမ်ဝၼ်းယင်းပႆႇတွပ်ႇ။ ပေႃးႁဝ်းတေႃႇႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်သမ်ႉ မင်ႁူဝ်ၵၼ် ၽိတ်းၽႅၵ်ႇၵၼ် ဢမ်ႇလိူၵ်ႈမိုဝ်ႉလိူၵ်ႈယၢမ်း။

ၵၢပ်ႈပၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း Social Media ၊ ပၢၼ် မႃႊတီႊမီႊၻီႊယိူဝ်ႊ ၽႂ်လႅၼ်ၽႂ် ဢမ်ႇလႆႈ၊ ၽႂ်ႁဵတ်းၽိတ်းတိုၼ်းထူမ်ဢမ်ႇလႆႈ ၊ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ တိုၼ်းဢွၵ်ႇမႃး။ ပေႃးၵႆႉလၢတ်ႈၶၢဝ်ႇ ၽိတ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်း၊ ဝႃႈၸုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလီ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵျႃႉယူႇတိၵ်းတိၵ်း ၸိုင် ႁိုင်မႃးၽႂ်ၵေႃႈတေဝႃႈ ၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇယုမ်ႇလႆႈ ။ တူၺ်းၶၢဝ်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းၵူႈပွၵ်ႈလႃႈ – ပၼ်လၢႆ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၶႂ်ႈတူၺ်း။

မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႃႇတေလႆႈၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်၊ တႃႇတေလႆႈတူၺ်းငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်၊ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈတင်းၾူၼ်း၊ ၸႂ်ႉၶွမ်ႊၽိဝ်ႊတိူဝ်ႊပေႃႉလိၵ်ႈ သူင်ႇလိၵ်ႈ သူင်ႇၾႅၵ်ႉ ယၢပ်ႇၸႂ်ယၢပ်ႇၶေႃးတႄႉတႄႉ။

ၵၢပ်ႈပၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း Social Media ၼႆႉ ၽႂ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင် ပွႆႇငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်လႆႈ၊ လၢတ်ႈၶၢဝ်ႇ လၢတ်ႈငၢၼ်းလႆႈ။ ဢမ်ႇမီးၶိူင်ႈထီႊဝီႊၵေႃႈ တူၺ်းၼႂ်းၾူၼ်းလႆႈ။ သိုဝ်ႉသမၢတ်ႉၾူၼ်း သေ တီႉလၢႆႉ ၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈလူင်းလူင်း ၶႂ်ႈလၢတ်ႈသင်လၢတ်ႈ၊ ၶႂ်ႈတႅမ်ႈသင်တႅမ်ႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁူႉပိူင်ၶၢဝ်ႇ ဢမ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶေႃႈတိုဝ်းၵမ်ၶၢဝ်ႇ ဢၼ်လၢတ်ႈပူၼ်ႉလၢတ်ႈလိူဝ် ဢွၵ်ႇၶွပ်ႇ ပိူင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႈၼမ်မႃး။

ၵွပ်ႈပဵၼ်ပၢၼ်ၽႂ်ၶႂ်ႈလၢတ်ႈသင်လၢတ်ႈ ၶႂ်ႈတႅမ်ႈသင်တႅမ်ႈ ၶွပ်ႇပိူင်မၢႆမီႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇၼႅၼ်ႈၼႃ၊ ၽႂ်ၶႂ်ႈတၢႆတၢႆ ၽႂ်ၶႂ်ႈလိပ်းလိပ်း ပေႃးဢမ်ႇတွၵ်းၸိုဝ်ႈၶဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈဢမ်ႇၵႅတ်ႇၵင်ႈပၼ်သင် ။ ပဵၼ်ပၢၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ထုၵ်ႇလီ ႁႃလိူၵ်ႈ ႁႃဢၢၼ်ႇ ႁႃတူၺ်း လိၵ်ႈလၢႆး ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းဢၼ်ပၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇသုၼ်ႇတူဝ်၊ ၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈပေႃးမီးၽွၼ်းလီ။ တၢၼ်ႇယုမ်ႇၸင်ႇယုမ်ႇ ဢမ်ႇတၢၼ်ႇယုမ်ႇယႃႇသိုပ်ႇပိုၼ်ၽႄႈ ၊ တူၺ်းငဝ်ႈႁၢၵ်ႈ ဝႃႈပဵၼ်ၽႂ် ၸုမ်းလႂ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃး ႁႂ်ႈႁူႉႁၢၵ်ႈ ႁူႉတေႃသေ ၸင်ႇယုမ်ႇ ၸင်ႇသိုပ်ႇပိုၼ်ၽႄႈ လီသေပိူၼ်ႈ။

ႁႂ်ႈမေႃၸႂ်ႉသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ပဵၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းသေၵမ်း။

သဵင်ၶဝ်ႇႁွၵ်ႈ

ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉမႅၵ်ႉၵသိၼ်း ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 013, January 2019

ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ

SHARE