တႃလမ်ႇလွင်ႈတႃႇၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ။
တႃဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢင်ႇၵႃႇၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်း ဢၼ်မီးဝႆႉၾၢႆႇၼႃႈလႄႈ ႁပ်ႉႁူႉသႅင်သၢႆလႅင်းတၢင်းၼွၵ်ႈ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁဝ်းႁၼ်သိင်ႇၶွင် ဢၼ်မီးႁိမ်းႁွမ်းႁွပ်ႈႁွပ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ။ တႃပဵၼ်သိုဝ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၢင်ႈ-ယၢင်ႈႁႂ်ႈထုၵ်ႇ၊ မီးတႃႁႂ်ႈမေႃလူ- ၵွပ်ႈၼၼ် တႃဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတေႃႇၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉယဝ်ႉ။

(1) သၢႆတႃဢူၼ်ႈ။
လွင်ႈသၢႆတႃဢူၼ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းႁဝ်းပဵၼ်ၵၼ်ၵမ်ႈၼမ်၊ ပေႃးၶႂ်ႈပဵၼ်မႃး ဢမ်ႇလိူၵ်ႈမိူဝ်ႈလိူၵ်ႈယၢမ်း ပဵၼ်လႆႈၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း။ ၵူၼ်းပဵၼ်သၢႆတႃဢူၼ်ႈၼႆႉ ပေႃးၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းႁူၺ်ႇတႃလီလီၼႆၸိုင် ၵမ်ႈၼမ်ၸၢင်ႈထူပ်းႁၼ် ပဵၼ်ၵွပ်ႈလူၺ်ႈတၢင်းပဵၼ်တႃသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁႅင်းသၢႆတႃဢူၼ်ႈ။ ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈတၢင်းပဵၼ်တႃၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်ယွၼ်ႉ ၵႅဝ်ႈတႃသႂ်မီးႁွႆးၸဵပ်း၊ တႃႈပဵၼ်ၽႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၸိုင် တႅၵ်ႇလႅင်းလီဝႃႈ လုၵ်ႈတႃၸပ်းတိတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ယဝ်ႉ။ ၵိုင်ႇထုၵ်ႇလီလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း/ သႂ်ႇမၢၼ်ႇတႃ (ၵႅဝ်ႈတႃ)ယဝ်ႉ။

(2) သၢႆတႃယၢဝ်း။
သၢႆတႃယၢဝ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ႁႅင်းတူၺ်းၸမ်ဢူၼ်ႈ၊ ၵူၼ်းႁဝ်းၵမ်ႈၼမ်တေႁူႉၵၼ်ဝႃႈ သၢႆတႃယၢဝ်း။ ၵူၼ်းသၢႆတႃယၢဝ်းၼႆႉ ပေႃးတူၺ်းၸမ်ၸမ် ဢမ်ႇပေႃးႁၼ်လီ၊ ဢမ်ႇၸႅင်ႈလီ၊ မူဝ်းမူဝ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ယိုင်ႈဢႃႇယုယႂ်ႇ ယိုင်ႈၶႅၼ်းႁၢႆႉႁႅင်းမႃးလႆႈယဝ်ႉ။

သၢႆတႃယၢဝ်းၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇဢႃႇယုသေ ၸႅၵ်ႇမႅင်ႇလႆႈပဵၼ်ဝႆႉ 2 ၸုမ်း-
1)ၵူၼ်းလူင် သႅၼ်းဢႃႇယု 40 ပီလူင်းတႂ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ်သၢႆတႃယၢဝ်းၼၼ်ႉ ႁပ်ႉႁွင်းမၵ်းမၼ်ႈ တၢင်းပဵၼ်ဝႆႉဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်သၢႆတႃယၢဝ်း (Hyperopia) ။ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆမႃးၸိုင် ၵိုင်ႇလီၸႂ်ႉတိုဝ်း/ သႂ်ႇၵႅဝ်ႈတႃမီးႁႅင်းပႃႊဝႃႊ (Power) မၢႆလေႃး ယဝ်ႉ။
2)ၵူၼ်းလူင် သႅၼ်းဢႃႇယု 40 ပီၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ၸမ်း- ၵႆႉပဵၼ်သၢႆတႃယၢဝ်းယူႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈလူလိၵ်ႈလႄႈ လွင်ႈယဵပ်ႉၶူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေယၢပ်ႇမႃး (ဢမ်ႇၼၼ်) တိုၼ်းဢမ်ႇလူလႆႈဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈႁႅင်းတူၺ်းၸမ်ဢူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်သၽႃႇဝၵူၼ်းႁဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်မႃးၸွမ်းလူၺ်ႈဢႃႇယုၵိူင်ႈၵႄႇမႃး။ လွင်ႈသၢႆတႃယၢဝ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ Presbyopia ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢၼ်ႇတႃလူလိၵ်ႈ ဢၼ်မီးႁႅင်းပႃႊဝႃႊ (Power) မၢႆလေႃး ၼၼ်ႉၵေႃႈၸွႆႈလႆႈယူႇယဝ်ႉ။

(3)သၢႆတႃပွတ်း။
သၢႆတႃပွတ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ႁႅင်းတူၺ်းၵႆဢူၼ်ႈ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းသၢႆတႃပွတ်းၵမ်ႈၼမ် တူၺ်းၵႆဢမ်ႇပေႃးႁၼ်လီ၊ ဢမ်ႇၸႅင်ႈ၊ ၽိူဝ်ႈၽႃႈ မူဝ်းမူဝ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ (တူဝ်ယၢင်ႇမိူၼ်ၼင်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢမ်ႇလူတူဝ်လိၵ်ႈၼိူဝ်ပႅၼ်ႈလမ်/ၶၢဝ် လႆႈ၊ ပေႃးလူပပ်ႉၼႆၵေႃႈ လႆႈဢဝ်ပပ်ႉမႃးၸမ်ၸမ်တႃၸင်ႇလူလႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ)။ ၾၢင်ႁၢင်ႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သၢႆတႃပွတ်း Myopia ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႅဝ်ႈတႃပႃႊဝႃႊမၢႆထွၼ်ၵေႃႈ တေၸွႆႈလႆႈယဝ်ႉ။

(4) ႁႅင်းသၢႆတႃဢူၼ်ႈ မိူဝ်ႈႁူဝ်ၶမ်ႈလႄႈၵၢင်ၶိုၼ်း။
ပေႃးပဵၼ်ႁႅင်းတူၺ်းဢူၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ႁႅင်းသၢႆတႃဢူၼ်ႈ မိူဝ်ႈႁူဝ်ၶမ်ႈလႄႈၵၢင်ၶိုၼ်း၊ တူၺ်းဢမ်ႇႁၼ် မိူဝ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈၶၢတ်ႇထၢတ်ႈဝီႊတႃႊမိၼ်ႊဢေႊ။ ယွၼ်ႉၶၢတ်ႇထၢတ်ႈၼႆႉလႄႈ တႄႇပဵၼ်မႃးယဝ်ႉ။ ၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ “တႃၽၢင်းၵႆႇ” ၼႆယဝ်ႉ။ တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵႆႉပဵၼ်ၼမ်ၼႆသေတႃႉ ၵူၼ်းလူင်ၵေႃႈၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ။ ၵူၼ်းပဵၼ်တႃၽၢင်းၵႆႇၶဝ်ၼႆႉ ပေႃးႁူဝ်ၶမ်ႈမႃးၵူၺ်းၵေႃႈ တႃဢမ်ႇပေႃးႁၼ်လီယဝ်ႉ။

ပေႃးၶၢတ်ႇထၢတ်ႈ ဝီႊတႃႊမိၼ်ႊဢေႊ တႃမိူၼ်ႁိုဝ်။
ပေႃးၶၢတ်ႇထၢတ်ႈဝီႊတႃႊမိၼ်ႊဢေႊၸိုင် ၸၢင်ႈပဵၼ်တႃမွတ်ႇၵၢင်ၶိုၼ်း၊ တႃၽၢင်းၵႆႇ (တႃမွတ်ႇၵႆႇ)၊ ႁွႆးၶၢဝ်မူၼ်ႇၼႂ်းၼိူဝ်ႉတႃၶၢဝ်၊ ၵႅဝ်ႈတႃသႂ်ႁႅင်ႈလႄႈ ၵႅဝ်ႈတႃသႂ်လူႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ယႃႈယႃလႄႈလၢႆးယူတ်းယႃ။
ၼင်ႇႁိုဝ်တေႁႄႉၵင်ႈလႆႈ ၽေးႁၢႆႉလူင်ဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးၸွမ်းလင်သေ လိုၼ်းသုတ်းတႃဢမ်ႇလႆႈမွတ်ႇၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇႁႃမေႃယႃၾၢႆႇတႃသေ ၵူတ်ႇထတ်းထွင်တူၺ်းတၢင်းပဵၼ် ၸဵမ်ၸဝ်ႉၸဵမ်ၸဵဝ်း ပိူဝ်ႈတႃႇယူတ်းယႃ ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းလၢႆးတၢင်း၊ ၵိၼ်ပၼ်ယႃႈယႃ ထၢတ်ႈဝီႊတႃႊမိၼ်ႊဢေႊ ၸွမ်းၼင်ႇမေႃယႃၼႄႉၼမ်းပၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။

တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ထုၵ်ႇလီၵိၼ်။
မၢၵ်ႇဝၢၵ်ႈတၢင်းၵိၼ်၊ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢ င်းၶဵဝ်၊ ၼိူဝ်ႉသတ်း ဢၼ်မီးထၢတ်ႈဝီႊတႃႊမိၼ်ႊဢေႊၼမ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၵိၼ်ပၼ်တႃႇသေႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်းမႂ်ၽၵ်းၶဵဝ်၊ ၽၵ်းၶႅပ်ႉ၊ ၽၵ်းၶူမ်၊ ၽၵ်းႁႃႈ၊ ၽၵ်းၵၢတ်ႇၶၢဝ်၊ မၢၵ်ႇတီႇ။ ၶႆႇ၊ ၼိူဝ်ႉသတ်းလၢႆလၢႆသႅၼ်း၊ ၼမ်ႉမၼ်းတပ်းပႃ၊ တပ်းဝူဝ်း၊ ၶူင်းၼႂ်း။ မၢၵ်ႇမူင်ႈသုၵ်း၊ မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး၊ မၢၵ်ႇပၵ်ႉ၊ ႁူဝ်မၼ်းလႅင်၊ ၶႄႊရွတ်ႉ၊ တႅင်၊ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ၊ တႅင်ၸမ်ႇပူႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၶေႃႈၾၢင်ႉတိူၼ်။
တၢင်းပဵၼ်ၶၢတ်ႇထၢတ်ႈ ဝီႊတႃႊမိၼ်ႊဢေႊၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ယႂ်ႇလူင်၊ ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢမ်ႇယူႇလီ၊ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတႃမွတ်ႇ၊ တွင်ႉၵႂႃႇ၊ ပွတ်ႇၵႂ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလူင် မိူၼ်ၼင်ႇၼၢင်းယိင်း သႅၼ်းပၢၼ်သိုပ်ႇၽၼ်းလႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉလႆႈယဝ်ႉ။

ၸၢႆးၽွၼ်းလီ သၢႆၼမ်ႉမွင်း

ဢိင်ၶေႃႈမုလ်းၼႂ်းပပ်ႉ ပိူင်ၼမ်း လႅၼ်လိၼ်မၢၼ်ႈ 2007 (ၾၢႆႇတႆး) ဢၼ်ၶွမ်ႊမတီႊပၢႆးယူႇလီတႆး ၶပ်းၶိုင်ဢိတ်းဢွၵ်ႇ ဢိၵ်ႇ သိုဝ်ႇထႆး muscle.in.th

ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉမႅၵ်ႉၵသိၼ်း ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 012, December 2018