တူၺ်းၶိုၼ်းၼႃႈတႃ ၶိူဝ်းသိူဝ်

SHAN
Photo by – SHAN

ၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ ဢၼ်ယဝ်ႉမႃး တင်း ၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ်မေႊ ၼႆႉ မီးဝၼ်းယႂ်ႇဝၼ်းလူင် ဝၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်း လၢႆလၢႆဝၼ်း။ ဝၼ်းတီႈ 17 ဢေႊပရိူဝ်ႊ ဝႃႉၵိုတ်းတိုၵ်းဢဝ်ငမ်းယဵၼ် တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးမႃး 30 ပီ။ ဝၼ်းတီႈ 24 သမ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈတဵမ် 55 ပီ။

လိူၼ်မေႊ ဝၼ်းတီႈ 21သမ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းတႆး တႄႇၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃး ၶွပ်ႈတဵမ် 60 ပီ ၊ တင်ႈတႄႇ တႆးယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇမႃး ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၶိူဝ်းတႆး လႆႈသင်။ ဢၼ်လႆႈၼမ်ႉတွၼ်း ၼမ်လိူဝ်ႁိုဝ်၊ ဢၼ်လႆႈလူႉ ၵွႆၵူၼ်ႇပင်းၵႂႃႇ ၼမ်လိူဝ်။

ၽူႈၼမ်းၼႃႈလူင် ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ၸွမ်သိုၵ်းလူင် သိူဝ်ထႅၼ်ႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈ ဝၼ်းၵိူတ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSA ၶွပ်ႈတဵမ် 55 ပီ ၼၼ်ႉဝႃႈ – ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ တေဢွင်ႇပေႉယဝ်ႉတူဝ်ႈမိူဝ်ႈလႂ် ပႆႇၸၢင်ႈဝႃႈ၊ ၸူဝ်ႈပႆႇမီးသုၼ်ႇလႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၼၼ်ႉ ၵႃႈတေလႆႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတေႃႇသူႇၵႂႃႇထႅင်ႈ – ဝႃႈၼႆလႄႈ ၵၢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တေၵႂႃႇထႅင်ႈၶၢဝ်းယၢဝ်းၵႃႈႁိုဝ် ၽႂ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈလၢမ်း။

ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉဝႃႈ ပီ 2020 ၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶွတ်ႇတၵ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈလူပ်းပၢင် ဝႃႈၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸွင်ႇမၼ်းတေပဵၼ်လႆႈ ။

မိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 17/4/2019 တပ်ႉသိုၵ်းဝႃႉ ဢဝ်ငမ်းယဵၼ် ၶွပ်ႈတဵမ် 30 ပီ၊ ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးလူင် ၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၼပ်ႉမိုၼ်ႇ။ ၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈ ႁႅင်းသိုၵ်း ႁႅင်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း၊ မီးၵွင်ႈလူင် သႅၼ်းယိုဝ်းၶိူင်ႈမိၼ်၊ ၵွင်ႈသႅၼ်းယိုဝ်းတတ်း မၢၵ်ႇၵွင်ႈလူင် ဢၼ်ၽူႈၶဵၼ်ပွႆႇမႃး၊ ႁိူဝ်းမိၼ်ပွႆႇမၢၵ်ႇ သႅၼ်းဢမ်ႇပႃးၵူၼ်းႁေႃႈ၊ ၵွင်ႈလူင်မိတ်ႊသၢႆႊ သႅၼ်းယိုဝ်းၵႆ ပၢၼ်ၵၢင် ၵေႃႈၼႄပႃး။ ၵမ်ႈၽွင်ႈယင်းထတ်းသၢင်ဝႃႈ ၼႄၶိုင်ႈၼိုင်ႈၵူၺ်း။ ပႆႇၼႄမူတ်း ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸိုဝ်ႈသဵင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႄႈမိူင်းဝႃႉ ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ၵမ်းသိုဝ်ႈၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်းလႅင်း။ ပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၢမ်းၶွႆ၊ ၶႂ်ႈယိူင်ႈ ၶႂ်ႈပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း မိူၼ်ဝႃႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸုမ်းတိတ်းဢိူမ်ႈမိူင်းၶႄႇ ဢၼ်ဝႃႉဢွၼ် ႁူဝ် 7 ၸုမ်း ၼႆႉ ႁႅင်းသိုၵ်း ၸၢင်ႈယႂ်ႇမႃးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းတႆး ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈ ႁွမ်ႁႅင်းသိုၵ်း တမ်းဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးသေ ၵေႃႇတင်ႈ ၸႄႈမိူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ၶႂ်ႈယူႇတႂ်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇမၢၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ်ၵမ်းသိုဝ်ႈ။

တႆးတႄႇ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 60 ပီ ၊ သမ်ႉဢမ်ႇဢဝ်ၸႂ် ၸိူဝ်းၶဝ်လႆႈ၊ ယင်းပၢႆလေႃႇတိုၵ်း ၾၼ်းတႅင်းၵၼ်ထႅင်ႈလႄႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႂ်းမိူင်းတႆး လူင်းထိုင် မၢႆလူပ်းၵႂႃႇ။ တီႈယူႇတႆးယၢမ်ႈပဵၼ် ပီႈဢၢႆႈ တၢႆႈႁူဝ်မႃးၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ် ၵွပ်ႇၵူႈၶိုၼ်း။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈတႅၵ်ႇငၢၵ်ႈၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းႁွင်ႇၸုမ်းၸၢၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉလူး တေၶွတ်ႇလိူတ်ႈ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် တေပၼ်လွင်ႈဢုၼ်ႇၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႆႈမိူဝ်ႈလႂ်။

ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ် ၽူႈၵွၼ်းလုမ်းပျီႇထွင်ႇၸု ဢိၼ်သတီႇၵျုတ်ႉ (ၾၢႆႇၵမ်ႉၸွႆႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်မၢၼ်ႈ) လၢတ်ႈ ဝႃႈ – တႆးႁဝ်းယၢမ်းလဵဝ် ႁူဝ်ၵူၼ်းဢေႇၼႃႇ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်း၊ တၢင်ႇၶိူဝ်း သမ်ႉပေႃးၼမ်လိူဝ်ႁဝ်းယဝ်ႉ – ဝႃႈၼႆ။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ မိူဝ်းၼႃႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ပေႃးတူၺ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ဢဝ်မိူင်းတႆး လႄႈ ဢူၺ်းလီပဵၼ်လၵ်း၊ ပေႃးတူၺ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး သမ်ႉဢဝ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဵၼ်လၵ်း ဢမ်ႇမီးဢူၺ်းလီသိုၵ်း – ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် သွင်ဢၼ်ၼႆႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ဢဝ်မၢႆးၵၼ်လႆႈ။

ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမုင်ႈမွင်းတႄႉ ဢမ်ႇႁူမ်ႈၵၼ်လႆႈၵေႃႈယဝ်ႉ ယႃႇယိုဝ်းၵၼ်ၵူၺ်းၵေႃႈပေႃးယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢိင်ၼိူဝ် ၵူႈၾၢႆႇတိုၵ်းသူၼ်းသေ သွင်ၾၢႆႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ် ထွၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပၢင်တိုၵ်းဝႆႉလႄႈ သဵင်ၵွင်ႈယဵၼ်ၵႂႃႇၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ။

ၽူႈတႅမ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၶူးမေႃယႃလူင် Dr. ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ ဝၼ်းၵိူတ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်း SSA ဝႃႈ – “ၶဝ်သွင်ၾၢႆႇၵေႃႈ လႆႈမႃးၵႂၢမ်းတွပ်ႇဝႃႈ တေႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆဢိူဝ်ႈၼႆ လႆႈငိၼ်းၵူၺ်းၼႃ တေပဵၼ်တေႉဢမ်ႇပဵၼ်တေႉ တႄႉ လူဝ်ႇပႂ်ႉတူၺ်းၵူၺ်းၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ

မုင်ႈမွင်းသွင်ၾၢႆႇမီးၸႂ်လီ ၼိူဝ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း တင်းသွင်ယၢင်ႇသေ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် မိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ဝၢင်းၽႅၼ်လႆႈ ၼႃႈၵၢၼ်တႃႇၵွပ်ႇၵူႈၶိုၼ်းၼႃႈတႃ ၶိူဝ်းသိူဝ် ဢၼ်ယၢမ်ႈယိုင်ႈယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉသေၵမ်း။

သဵင်ၶဝ်ႇႁွၵ်ႈ

ၶေႃႈမုလ်း – ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 017 May, 2019

ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ

SHARE