ပီမႂ်ႇတႆး ႁဵတ်းႁိုဝ်တင်ႈတႄႇၼပ်ႉဢၢၼ်ႇမႃး

Photo by – SHAN/ ပၢႆႉၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ တီႈပၢင်ပွႆး ႁပ်ႉတွၼ်ႈ ပီမႂ်ႇတႆး 2113 ၼီႈ တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ

မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပီတႆးႁဝ်းႁွတ်ႈထိုင် 2113 ၼီႈယဝ်ႉ။
1) ပီတႆးႁဝ်းတင်ႈတႄႇမႃးမိူဝ်ႈလႂ်။
2) တင်ႈတႄႇမႃးပၢၼ်လႂ်။
3) သမ်ႉပိုင်ႈဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈတၢင်း ၸိူင်ႉႁိုဝ်သေ တင်ႈတႄႇမႃး –

ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵူႈၸဝ်ႈၵူႈတူၼ် ၵူႈၵေႃႉ ၵူႈၵူၼ်း တေဢမ်ႇႁူႉၵၼ် မူတ်းဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၵူၼ်းႁူႉဝႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉၵၼ်တင်းၼမ်ယူႇ။

မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်း မီးဝႆႉၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆး ပီၵဝ်ႇၶၢႆႉၸူးပီမႂ်ႇ(ဢမ်ႇၼၼ်) မိူၼ်ၼင်ႇတၢင်ႇၶိူဝ်းမီးဝႆႉ ပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးလႅင်ႊလၢဝ် ၼၵ်ႈၶၢတ်ႈ လိူၼ်လၢဝ် (Astnology) ၼၼ်ႉ တႆးႁဝ်းၵေႃႈမီးဝႆႉ မၼ်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၵိုမ်း မိူၼ်ပိူၼ်ႈ ယူႇ။ ၼႂ်းပိုၼ်းၶိူဝ်းႁိူၼ်း(ရာဇာဝင်) ဢၼ်ဢူးပသၢၼ်းလႄႈ ဢူးၵလႃး ၶဝ်တႅမ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လွင်ႈဢၼ်တႆးႁဝ်း မီးဝႆႉလၵ်းၼီႈ၊ ပီမိူင်းႁင်းၶေႃ ၸဵမ်ႁိုင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပႃးမီးဝႆႉယူႇ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းဢၼ်ဝႃႈပီတႆးႁဝ်း တင်ႈတႄႇမႃးမိူဝ်ႈလႂ်၊ ပဵၼ်ပၢၼ်လႂ်ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပိူင်ႈလၢၵ်ႇၵၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ပိုင်ႈဢိင် ၼိူဝ်လွင်ႈတၢင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်သေ တႄႇတင်ႈမႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ မီးလွင်ႈပိူင်ႈလၢၵ်ႇၵၼ်ဝႆႉယူႇ။ မိူဝ်ႈပႆႇၶႆႈၼႄၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီလႆႈပွင်ႇၸႂ် ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ “ လၵ်းၼီႈ၊ ပီမိူင်း” ၼႆၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းယူႇ။ လၵ်းၼီႈလႄႈ ပီမိူင်းၼႆႉ ဝႃႈၵိုၵ်းၵၼ်သေတႃႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၼ်လဵဝ်ၵၼ် သေဢမ်ႇၵႃး သမ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၼ်လဵဝ်လူးၵွၼ်ႇ။

လၵ်းၼီႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈမႄႈပီ(10) လႄႈ (12) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႄႈပီၼိုင်ႈသိပ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၸမ်ႉ ၵၢပ်ႇ၊ လပ်ႉ(လၢပ်ႈ)၊ ႁၢႆး၊ မိူင်း၊ ပိုၵ်း၊ ၵတ်း၊ ၶူတ်း၊ ႁုင်ႉ၊ တဝ်ႇ၊ ၵႃ(ၵႃႇ) ၼႆယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈပီ (12) ၸမ်ႉ ၸႂ်ႈ(ၸႂ်ႉ)၊ ပဝ်ႉ(ပဝ်ႈ)၊ ယီး(ယီႈ)၊ မဝ်ႈ(မဝ်ႉ)၊ သီ၊ သႂ်ႉ(သႂ်ႈ)၊ သီင၊ မူတ်ႉ၊ သၢၼ်၊ ႁၢဝ်ႉ(ရၢဝ်ႉ)၊ မဵတ်ႉ၊ ၵႂ်ႈ(ၵႂ်ႉ) ၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇတီႈလႂ်တီႈ ၼၼ်ႈသေ သဵင်ဢွၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဢိတ်းဢီႈယူႇ။

ပေႃးဢဝ်တူဝ်ငဝ်ႈမႄႈပီလႄႈ လုၵ်ႈပီ ၵိုၵ်းလေႃးၵၼ်ၸိုင် ပဵၼ်မႃး ၵၢပ်ႇၸႂ်ႈ၊ လပ်းပဝ်ႈ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ႁဵတ်းၼႆ ဢဝ်ၵိုၵ်းလေႃးၵၼ်ၵႂႃႇ တေႃႇထိုင်တူဝ်လိုၼ်း မႄႈပီလႄႈ လုၵ်ႈပီၼႆပဵၼ်ၵႂႃႇ ၵႃႇၵႂ်ႈ(ၵႃၵႂ်ႉ) ၼၼ်ႉမီးဝႆႉ (60) လွၵ်းယူႇယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး (20) ပီၼၼ်ႉ ယင်းလႆႈႁၼ်တႆးႁဝ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၵ်းၼီႈပဵၼ်ယႂ်ႇဝႆႉယူႇ။

မိူဝ်ႈဢၼ်ၵူၼ်းၵႃႉပႃးႁၢပ်ႇ၊ ၵူၼ်းၵႃႉလေႃႉလႄႈ မေႃယႃတႆးႁဝ်းၶဝ် ဢွၵ်ႇတၢင်းၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ၶဝ်ပႃးဝႆႉ ၶႅပ်းမႆႉ ပႅၼ်ႈၶႅပ်းၼိုင်ႈ၊ တွၵ်ႇႁူးဝႆႉ (60) ႁူးသေ သမ်ႉဢဝ်မႆႉပွတ်းဢွၼ်ႇပွတ်းၼိုင်ႈ ၼဵပ်းသႂ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈ ဢၼ်တႆးႁဝ်းယိပ်းတိုဝ်းလၵ်းၼီႈ တႆးႁဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼိုင်ႈဝၼ်းၶဝ်ဢဝ်မႆႉ ၶၢႆႉၵႂႃႇၼိုင်ႈႁူးသေ ၼိုင်ႈပၼ်ႇႁွပ်ႈလၵ်း ၼီႈဝၼ်းတႆးမီးဝႆႉ (60) ဝၼ်းယူႇယဝ်ႉ။

ၼႂ်းလုၵ်ႈပီ (12) ၼၼ်ႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈၾၢင်ႁၢင်ႈ လႅင်ႊလၢဝ်ၼၵ်ႈၶၢတ်ႈသေလႄႈ မီးဝႆႉတီႈပွင်ႇၸႂ်ငၢႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ လုၵ်ႈပီ (12) ၼႆႉ ၶပ်ႉယႆၵပ်းတၢမ်းၵၼ်သေ ပဵၼ်ပီၼူ၊ ၵႂၢႆး(ဝူဝ်း) သိူဝ်၊ ပၢင်တၢႆး၊ ငိူၵ်ႈ(လႅၼ်းၼမ်ႉ)၊ ငူး၊ မႃႉ၊ ပႄႉ၊ လိင်း၊ ၵႆႇ၊ မႃ၊ မူ(ၸၢင်ႉ) ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ပေႇတၢင်ႇၵႃႇလႃးတႆးႁဝ်းၼႆႉ ပိုင်ႈဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၶႅပ်းမႆႉပႅၼ်ႈ (60) လွၵ်းၼႆႉ တီႈဝတ်ႉမုၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ လႆႈႁၼ်တင်းၼမ်ယူႇ။

တေႃႈထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပီႈၼွင်ႉတႆးမိူင်းဢႃႇႁူမ်ႇၶဝ် ယင်းတိုၵ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ယူႇ၊ တီႈပႃႇႁဵဝ်ႈ “ၸလၢႆးတေးဝူဝ်း” ဢၼ်မီးတီႈမိူင်းဢႃႇသမ်ႇ ႁိမ်းဝဵင်းတမူးၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈတီႈၶုမ်ပႃႇႁဵဝ်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း“သိူဝ်လႅင်ၾႃႉ” ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆး ဢႃႇႁူမ်ႇၶဝ်တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ “ဢၢႆႈၸေႇပီႊ” ၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ မိူဝ်ႈပၢၼ်မၼ်း ၸဝ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈပႅတ်ႈပီတႆးသေ ၵႂႃႇၸေႇယိမ်ပီ ႁိၼ်ႇတီႇ(Hindi) ၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႄႈ ၸင်ႇတႅမ်ႈဝႆႉၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပိုၼ်း မိူင်းဢႃႇႁူမ်ႇၶဝ် ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉၾၢႆႇ ႁိၼ်ႇတီႇလႄႈ ဢင်းၵိတ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်တၢင်ႇပိုၼ်းဝႆႉ ၼင်ႇၼႆၼင်ႇ ၵဝ်ႇ။

လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၵေႃႈ တိုၵ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပႆႇဢဝ်ၶဝ်ႈ ဢဝ်ၼမ်ႉယဝ်ႉၵေႃႈ ပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ပေႃးထိုင် လိူၼ်သီႇ ပီမႂ်ႇၶႄႇမႃးၵေႃႈ သမ်ႉလႆႈႁဵတ်းပွႆးပီမႂ်ႇထႅင်ႈၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈလႄႈ ပီမႂ်ႇတႆးၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢမ်ႇႁဵတ်းပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈ မိူဝ်ႈလိူၼ်ၸဵင်၊ တင်ႈဢဝ်ပၢၼ်သုၼ်ႊၸူင်ႊသၢၼ်ႊ (Dr. သုၼ်ယႅတ်ႉသိုၼ်ႇ) မႃးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ်သီႇမႃးယဝ်ႉ။

တီႈမိူင်းလၢဝ်း(မိူင်းလၢၼ်ႉၸၢင်ႉ) လႄႈ မိူင်းထႆး(လၢၼ်ႉၼႃးလႄႈ သူၶူဝ်းထႆး) ၵေႃႈတိုၵ်ႉၸႂ်ႉလၵ်းၼီႈၼႆႉယူႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ပီမိူင်းတႄႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းပီသႃႇသၼႃႇ၊ လိူၼ်လႄႈဝၼ်းသမ်ႉ ယိပ်းတိုဝ်းၸွမ်း မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။

သၢမ်ပိူင် –
1) လၵ်းၼီႈတႃႈႁိူဝ်း
ၶူဝ်းဢၼ်မီးတီႈ တႃႈႁိူဝ်းၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ ၶႄႇၵႃႈၶီႈႁိူဝ်း (ဢမ်ႇၼၼ်) ပၼ်ၵႃႈၶွၼ်ႇ(ၵႃႈပဝ်း) ၼႆသေ ၶူဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶွင်ၸဝ်ႈႁိူဝ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။

2) လၵ်းၼီႈၵၢတ်ႇ
ၶူဝ်းတူၵ်းႁၢႆ ၼႂ်းၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ ဢွၼ်ဢဝ်ၵႂႃႇဝႆႉတီႈ လၵ်းၼီႈၼၼ်ႉသေ ထိုင်ၵၢတ်ႇဝၢႆးလႄႈ ဢမ်ႇမီးၸဝ်ႈမၼ်း ၼႆၸိုင် ပဵၼ်ၶူဝ်းၸဝ်ႈပႂ်ႉၵၢတ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။

3) လၵ်းၼီႈပီမိူင်း
ပေႃးထိုင် လၵ်းၼီႈပီမိူင်းၼႆႉၸိုင် လႆႈႁူႉဝႃႈ ပီၵဝ်ႇသဵင်ႈၵႂႃႇသေ ပီမႂ်ႇထိုင်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်သၢမ်ပိူင်ၼႆႉယဝ်ႉ။

ပီ 2085 ၼႆႉ ပဵၼ်ပီငူးသေ လၵ်းၼီႈၵဝ်ႇ ၵတ်းမူတ်ႉ သုတ်းသဵင်ႈမိူဝ်ႈလိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ ၵဝ်ႈၶမ်ႈ (15.12.90) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပီမႂ်ႇတင်ႈတႄႇ (10) ၶမ်ႈ (16.12.90) ယဝ်ႉ၊ သင်္ကြန် = လႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢႆႉၼီ သၢင်းၵျၢၼ်ႇတႆးၵေႃႈ တူၵ်းၼႂ်းၵႄႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ပီမိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်တႆးႁဝ်းၼပ်ႉဢၢၼ်ႇၵၼ်ယူႇ (2085) ၼႆႉယဝ်ႉ။
လၵ်ႈၼီႈ၊ ပီမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ တင်ႈတႄႇမႃး မိူဝ်ႈပၢၼ် မိူင်းမၢဝ်းလူင် (ၼွင်သႄ) ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ဢူးတႄႇၾႃႉ (ၸဝ်ႈဢူးတိင်ႇ) ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈသူင်ႇ လုၵ်ႈၸၢႆး မၼ်းၸဝ်ႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ၸဝ်ႈၶုၼ်ႁွင်” ၼၼ်ႉၵႂႃႇ ႁဵၼ်းဢဝ် လိၵ်ႈထမ်း ပိတၵတ်ႉၸဝ်ႈတီႈမိူင်းၽႃတင်ႈၽႃတေႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ သႃးလဵၵ်း သႃးၶၢင် ဢၼ်ၶူးမေႃလူင် ၸဝ်ႈၵၢင်းသိူဝ် တႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉဝႃႈၸိုင် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမႅၼ်ႈ ဝၼ်းၶုၼ်သၢင်လူင် ဢဝ်မၢၵ်ႇၼႃႉ တင်ႈတႄႇၽၢၼ်ႇ ပဵၼ်ၵူၼ်းလႄႈ လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းတင်ႈ တႄႇလုမ်ႈၾႃႉလႄႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်းၼႆယဝ်ႉ။

ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၾိင်ႈၼႆႉသေ တႆးႁဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉလႄႈ တင်ႈတႄႇၼပ်ႉဢၢၼ်ႇ ပီလိူၼ်၊ ဝၼ်းတႆး မိူဝ်ႈလိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆယဝ်ႉ။

ၸဵင်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈတင်ႈတႄႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တင်ႈတႄႇမေႃပႆၼၼ်ႉ၊ ပေႃႈမႄႈၵေႃႉၸုင်မိုဝ်းသေ ဝႃႈ “ၸဵင် ၸဵင်” ၼႆၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈတင်ႈတႄႇပႆၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼႆႉၸင်ႇ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ ႁိုင်မႃးသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈယဵၼ်း ပဵၼ် ၶေႃႈၵႂၢမ်း “ၸဵင်ႈ – ၸဵင်ႈ” ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ လိူၼ်ၸဵင်ၼႆႉ “ လိူၼ်ဢၢႆႈ” ၼႆၵေႃႈႁွင်ႉယဝ်ႉ။

ဝၢႆးသေ ၶုၼ်သၢင်ၽၢၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ တႄႇၸႃႉၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်လိူၼ်ၸဵင်ၼႆသေ သမ်ႉမီးၾိင်ႈၵမ် တႃႇလိူၼ် ၼိုင်ႈလႄႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ဝၢႆးသေ လဵင်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်လႆႈ ၵမ်တႃႇၼိုင်ႈ လိူၼ်ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လိူၼ်ထူၼ်ႈသွင်ၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လိူၼ်ၵမ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉတႄႉ ဢဝ်ၵပ်းတၢမ်းၸွမ်း လၢႆးၼပ်ႉဢၢၼ်ႇသေ ႁွင်ႉဝႃႈ လိူၼ်သၢမ် လိူၼ်သီႇ ၼႆၸၵႂႃႇ တေႃႇထိုင်လိူၼ်သိပ်းသွင်ယူႇယဝ်ႉ။

ၽူႈထုတ်ႇလိၵ်ႈ လုင်းၸရေးဝိလိင်ႇ(ၶၢႆးသိမ်ႇ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ) တႄႇဝႃႈ “ ဢၼ်ၸွမ်းၾိင်ႈတင်ႈတႄႇ လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ တႆးၽဵၼ်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈ၊ မိူင်းတူၵ်းပဵၼ်ထီႉသွင်၊ မိူင်းၶႄႇပဵၼ်ထီႉသၢမ်” ၼႆယူႇယဝ်ႉ။

ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီ မိူဝ်ႈပၢၼ်တႆးၵူႈပွၵ်ႈ ပေႃးထိုင် လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇၼိုင်ႈဝၼ်းမႃးၼႆႉ မီးဝႆႉၾိင်ႈထုင်း –
1) လႆႈလူၸႃးပူး (ပိုၼ်းၶိူဝ်းႁိူၼ်း(ႁွင်ႉ) ရႃႇၸဝၢင်ႇ)
2) ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉပၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၼႃႈၵၢၼ် ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလႅၼ်ႇၽၢႆ
3) ၼပ်ႉယမ်ၽူႈၸၼ်ႉသုင် ဢႃယုယႂ်ႇပေႃႈထဝ်ႈမႄႈၵႄႇသေ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆးယူႇယဝ်ႉ။

ယၢမ်းလဵဝ် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်ၵေႃႈ လီလႆႈဢွၼ်ၵၼ် ယိပ်းတိုဝ်းလၵ်းၼီႈ၊ ပီမိူင်းတႆး၊ လီလႆႈဢွၼ်ၵၼ် ၶတ်းၸႂ် မႅတ်ႇပႅင်း ၾိင်ႈႁပ်ႉတွၼ်ႈ ပီမႂ်ႇတႆးႁဝ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လႆႈတိုၵ်းသူၼ်းထိုင် ၵူႈၸဝ်ႈ ၵူႈတူၼ် ၵူႈၶုၼ် ၵူႈၼၢင်း ယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်ယူႇယဝ်ႉ။

ၸိုဝ်ႈလႅင်လၢဝ်(ၼၵ်ႈၶၢတ်ႈ) 27

1) လၢဝ်မႃႉႁၢင်ႁွၼ်
2) လၢဝ်ၵွၼ်ႈသဝ်ႈ
3) လၢဝ်ဝီး
4) လၢဝ်ၶႂၢင်
5) လၢဝ်ႁူဝ်တိုင်
6) လၢဝ်ႁၢင်ႈႁိူၼ်း
7) လၢဝ်ႁိူဝ်ႈတွင်း
8) လၢဝ်ၶႃပႄ
9) လၢဝ်ႁူင်းၶဝ်ႈ
10) လၢဝ်မွၼ်ႉထႆ
11) လၢဝ်တိၼ်ၽိူၼ်ပႃႈၼႃႈ
12) လၢဝ်တိၼ်ၽိူၼ်ပႃႈလင်
13) လၢဝ်တူပ်ႉသွၵ်ႇ
14) လၢဝ်မူၵ်ႇငင်ႇ
15) လၢဝ်ၵႂၼ်းၾႆးလူင်
16) လၢဝ်သူၼ်ၽၵ်းၵီး
17) လၢဝ်သွင်ႇပုၼ်း
18) လၢဝ်ၼၵႃးၾႃႉၵွၼ်းပုၼ်း
19) လၢဝ်ၸၢင်ႉၼွႆႉ
20) လၢဝ်ၸၢင်ႉမွၵ်ႇယႃႈ
21) လၢဝ်တိၼ်လင်ၸၢင်ႉၼွႆႉ
22) လၢဝ်ၶႃၵိင်ႇ
23) လၢဝ်သၢႆၵုပ်း
24) လၢဝ်မႆႉငၢမ်ႈ
25) လၢဝ်ပိၵ်ႈတၢၼ်ႇ
26) လၢဝ်ၶဝ်ဝူဝ်း
27) လၢဝ်ပႃၼႆးၶမ်း

ၸဝ်ႈထမ်ႇမသႃႇမိ
ၶေႃႈမုလ်း ၼႂ်းပပ်ႉ တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၸဝ်ႈထမ်ႇမ မိူဝ်ႈပီ 1994

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၵႂႃႇႁူပ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းမိူင်းလႃး လႄႈ သိုၵ်းဝႃႉ

သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ဢၼ်တႅင်ႇတင်ႈၶိုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႆႉၼႆႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတေၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၸွမ်း ၽူႈၼမ်းၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ (UWSA) တင်း ၸုမ်းသိုၵ်းမိူင်းလႃး (NDAA) ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၵၢင်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ပီ 2026 ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။ တူဝ်တႅၼ်းၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေပဵၼ် ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယႃႇပျေႉ ၼမ်းၼႃႈ၊ တေၵႂႃႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ။ တေၵႂႃႇႁူပ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ...
ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ

ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတိုၵ်ႉႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ယူႇၼႆ SHRF တူၵ်ႇတၵ်ႉ

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 16/6/2026 ပဵၼ်ဝၼ်းသုၼ်ႇလႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၼႆသေတႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ယင်းတိုၵ်ႉႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇ လႄႈ ဢမ်ႇပႆႇပၼ်တၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်းလႆႈတီႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းပူၼ်ႉပႅၼ် လူလၢႆ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ပီႈၼွင်ႉတႆး ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင်ၼၼ်ႉၼႆ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း (SHRF) တူၵ်ႇတၵ်ႉလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း (SHRF) လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ပေႃးမႃးတူၺ်းၶိုၼ်း ၼႂ်းပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းမိူင်း မိူဝ်ႈပီ 1947...

ၵၢင်ႉၵႄႇဝဵင်းပၢင်လႃႈ (ပၢင်းတလႃႉ) ထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆ

ၵၢင်ႉၵႄႇဝၢၼ်ႈၸၢၼ်ႇတီးၵုင်း (စံသီးကုန်း‌) ဝဵင်းပၢင်လႃႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၺႃးၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ   ။ ဝၼ်းတီႈ 13/6/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ဢူးၵျေႃႇသေႃး ဢႃယု 40 ပီ ထုၵ်ႇၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ  ႁႅမ်တၢႆၵိုၵ်းႁိူၼ်း  ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ    သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ်ႁႅင်းၶဝ်ႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵူတ်ႇထတ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ဝႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း ။ ၵူၼ်းၸၢႆးပိုၼ်ႉတီႈဝဵင်းပၢင်လႃႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၸုမ်းလႂ်ၶဝ်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵႂႃႇၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ ၊...

ၵူၼ်းမိူင်းတႆး တေလႆႈပၢႆႈ တေလႆႈတၢႆထႅင်ႈၵႃႈႁိုဝ် တႃႇလႅၵ်ႈဢဝ် လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်လွတ်ႈၶဵၼ်

ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1962 ၼၼ်ႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈမၢပ်ႇၼႄးဝႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉတႆး ၶႂ်ႈသၢင်ႈမိူင်းတႅၵ်ႇယၢႆႈ ၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆသေ ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း မိပ်ႇငႅၼ်းယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းတႆးသေဢမ်ႇၵႃး ပေႉၵိၼ်လူလၢႆ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်။ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး မိူင်းတႆး ပဵၼ်ၽိုၼ်းပဵၼ်ၾႆးမႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇ ။ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး MTA ယၢမ်ႈႁိူင်း မႃးၵေႃႈ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သေႃႇသူၼ်းႁႂ်ႈဝၢင်းၶိူင်ႈပႅတ်ႈလုမ်းလုမ်း။ၽွင်းၼၼ်ႉ တပ်ႉၵွင်...

ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၸူဝ်းၵၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် မွၵ်ႇမၼ်းမူၺ် ၼႂ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ

0
ဝၼ်းတီႈ 19/06/2026 ၼႆႉပဵၼ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၻေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ၶွပ်ႈတဵမ် 81 ပီ လႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈမိူင်း တင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၸူဝ်းၵၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်" ROSE Movement: Roses of Hope" ၽွမ်ႉၽွမ်ႉၵၼ်ဝႃႈၼႆ။ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ပၢင်ၼႆႉ တေပဵၼ်ပၢင်ႁႅၵ်ႈလႄႈ ပၢင်ယႂ်ႇသုတ်းၼႂ်းပီ 2026 ။...