ၾိင်ႈပီမႂ်ႇတႆး

ၵႂၢမ်းၼမ်း
ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလႂ် မိူဝ်ႈလႆႈယူႇသဝ်းႁူမ်ႈၵၼ်လႄႈ လႆႈၵေႃႇတင်ႈၾိင်ႈၵူၼ်းႁူမ်ႈၵၼ် ၸွမ်းတီႈယူႇ တီႈၵိၼ် ၼႂ်းတၼ်းႁဵင်းၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ပေႃးႁိုင်တၢမ်ႁိုင်မႃး တေၵိူတ်ႇမီးၾိင်ႈထုင်းဢၼ် ဝႆႉပဵၼ် တီႈယုမ်ႇယမ် ၸုင်ၸႂ် လႄႈ တိုဝ်းမၼ်းႁဵတ်းၸွမ်းမႃးပၢၼ်ယဝ်ႉပၢၼ် တွၼ်ႈတႃႇမုၵ်ႉၾုင်ၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၾိင်ႈၵူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေလႆႈယူႇၵတ်းယဵၼ်ႁိၼ်ႉၼွၼ်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် လွင်ႈႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၼႂ်းၾိင်ႈၵူၼ်း တေတဵင်ႈၼိမ်မၼ်ႈ ၵႅၼ်ႇၼၼ်ႉ သၢႆၽႂ်ၶိူဝ်းမၼ်း ၸင်ႇလႆႈၵေႃႇတင်ႈၾိင်ႈထုင်းလၢႆလၢႆဢၼ် ၸွမ်းၵႃႇလတေႇသ (ၶၢဝ်းယၢမ်းလႄႈဢွင်ႇ တီႈ) မႃးသေၸႂ်ႉ တိုဝ်းႁဵတ်းၸွမ်းမႅတ်ႇပႅင်းၵၼ်ၼႆႉယူႇ။ ၼႂ်းၵႃႈၾိင်ႈထုင်းၸိူဝ်းလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်သိုပ်ႇသိုပ်ႇမႃး ၼႂ်း ၾိင်ႈၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈၶူပ်ႇပဵၼ်ပီၼၼ်ႉ မီးပႃးၾိင်ႈပီမႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၾိင်ႈႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇၼႆ ၸွမ်းယူႇၾိင်ႈၼိုင်ႈ။

Photo by – Sao Tai Shan State/ ႁၢင်ႈသၢဝ်တႆး

ပီမႂ်ႇၶိူဝ်းတႆး
ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ ထႆး လၢဝ်း ယူၼ်း တႆးလူင် တႆးၶိုၼ် တႆးလိုဝ်ႉ တႆးလႅမ်း တႆးၼုင်း တႆးမၢဝ်း လႄႈ တႆးဢႃႁူမ် တႆးၶမ်းတီႈ တႆးလႅင် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၵ်ႉဝႃႈဢမ်ႇလႆႈယူႇၵႂ်ႈၸမ်ၵၼ် (သူၼ်ႇလၢႆယူႇယၢၼ်ၵႆၵၼ်) ၵေႃႈယႃႇ ၾိင်ႈပီမႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၾိင်ႈထုင်းႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇၼႆႉ တီႈမႃးမၼ်း မိူၼ်ၵၼ်၊ ပဵၼ်ဝၼ်းလဵဝ် လိူၼ်လဵဝ်ၵၼ် ၵူႈတီႈတီႈ။ ဝၼ်းပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလိူၼ်ဢၢႆႈၶိုၼ်ႈၼိုင်ႈၶမ်ႈၵူႈပီပီ( တေယူႇမွၵ်ႈ ၵၢင်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ ၵူႈပီသေ ပေႃးပဵၼ်ပီသွၼ်ႉၼႆႉ တေယူႇမွၵ်ႈၵၢင်လိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊၿိူဝ်ႊၵူႈပီၸိူင်ႉၼႆ)။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈ ၵူႈၶိူဝ်းတႆး ႁဝ်းၵူႈၸုမ်းၸုမ်း လႆႈတိုဝ်းဢဝ်ဝၼ်းလိူၼ်ဢၢႆႈၶိုၼ်ႈၼိုင်ႈၶမ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းပီမႂ်ႇမိူၼ်ၵၼ်မႃးယူႇ။ (လိူၼ်ဢၢႆႈ ၼႆႉ မၢင်တီႈႁွင်ႉဝႃႈ လိူၼ်ၸဵင် ႁိုဝ်ၵေႃႈ လိူၼ်ၵဵင် ၼႆ၊ ပေႃးဝႃႈလိူၼ်ဢၢႆႈၼႆတႄႉ တႆးႁဝ်းးႁူႉၸၵ်းၵၼ် ၵူႈၶိူဝ်းၶိူဝ်း)။

ပီမႂ်ႇတႆး
ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလၵ်းပိူင် 12 လိူၼ်ၸွမ်းၸိုဝ်ႈလႅင်လၢဝ်(ၼၵ်ႉၶတ်ႈ)၊ လႅင်လၢဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးသူၼ် ယႂ်ႇသူင်ႁွင်ႉဝႃႈ မိင်ႈပီ (ႁူမ်ႈတင်းထႆးလႄႈ လၢဝ်း) ဢၼ်ပဵၼ် – ၸႆႈ(ၼူ)၊ ပဝ်ႈ(ဝူဝ်း)၊ ယီး(သိူဝ်)၊ မဝ်ႈ(ပၢင်တၢႆး)၊ သီ(ငိူၵ်ႈ)၊ သႆႈ(ငူး)၊ သိင(မႃႉ)၊ မဵတ်ႉ(ပႄႉ)၊ သၼ် (လိင်း)၊ ႁဝ်ႉ(ၵႆႇ)၊ သဵတ်း(မႃ)၊ ၵႆႈ(မူ) ၸိူင်ႉၼႆ။ လၵ်းပိူင်ၸိူင်ႉဝႃႈၼႆႉ တႆးလူင် တႆးမၢဝ်းႁွင်ႉဝႃႈ လၵ်းၼီႈ။ တင်ႈၸိုဝ်ႈလုၵ်ႈလၢင်းၵေႃႈ သူင်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၸွမ်းလၵ်းပိူင် မိင်ႈပီ ၼႆႉမိူၼ်ၵၼ်၊ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပေႃးပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး သူင်တင်ႈၸိုဝ်ႈတႄႇဢဝ်လုၵ်ႈၵေႃႉငဝ်ႈၵႂႃႇပဵၼ် – ဢၢႆႈ ယီႈ သၢမ် သႆႇ ငူဝ်ႉ လူၵ်ႈ ဢိတ်း ၼုမ်ႇ လဵၵ်ႉ လိုၼ်း ၵွႆႈ၊ သင်ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်း သူင်တင်ႈဝႃႈ – ယေႈ ဢီႇ ဢၢမ် ဢႆႇ ဢူဝ်ႈ ဢူၵ်း ဢိတ်း ၼုမ်ႇ လဵၵ်ႉ လိုၼ်း ၵွႆႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵူၼ်း တႆးလူင် တႆးမၢဝ်း လႆႈတင်ႈ လၵ်းၼီႈ ဢၼ်ဢဝ်ၸွမ်းလၵ်းပိူင် မိင်ႈပီ ၸႂ်ႉတႃႇၾိင်ႈ ၵူၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇမႃးလႄႈ ၸင်ႇမီးၾိင်ႈပီမႂ်ႇၼႂ်းလိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇဝၼ်းၼိုင်ႈ( လိူၼ်ဢၢႆႈ/ လိူၼ်ၸႆႈမႂ်ႇဝၼ်းၼိုင်ႈ) သေလႆႈ ယိပ်း တိုဝ်းသိုပ်ႇမႃးတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼႆယူႇ။ တီႈတႄႉမၼ်းလၵ်းၼီႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽႃးသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ဢၼ်လႆႈ ဢူမ် သူပ်းမႃးပဵၼ်ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉသေ ဢၼ်ပဵၼ်သၵ်ႉၵရၢၸ်ႈတူဝ်ၼပ်ႉဢၢၼ်ႇ ဢၼ်တႆးလူင်သူင်ႁွင်ႉၵၼ်ဝႃႈ ပီမိူင်း ၼၼ်ႉ ၼႂ်းပီပုတ်ႉထ 2562-63 ၼႆႉ လႆႈမႃးယဝ်ႉ 2113 ပီယဝ်ႉၼႆယူႇ။

ပီမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆးသၵ်ႉၵရၢၸ်ႈ(ပီတႆး)
ၸွမ်းဢဝ်ပိုၼ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ၽိုၼ်မၢႆၸွႆႈတွင်းၶႄႇ ႁူမ်ႈတင်းၵႂၢမ်းမွၵ်ႇလၢတ်ႈၽူႈႁူႉၸၢဝ်းတႆးလူင် လၢႆလၢႆၸဝ်ႈယဝ်ႉ လႆႈႁူႉငိူၼ်ႈငဝ်ႈမႃးဝႃႈ ပီမိူင်းတႆး ဢမ်ႇၼၼ် တႆးသၵ်ႉၵရၢၸ်ႈ ၼႆႉ တႄႇၼပ်ႉဢၢၼ်ႇတင်ႈပီဢၼ် ၸဝ်ႈၶုၼ်ယီႈ လုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႉတီႈ 2 ၶုၼ်ဢူတီႇၾႃႉ(ၸိုဝ်ႈၶိူဝ်းႁိူၼ်းၶုၼ်မိူင်းၼွင်သႄ) ၸဝ်ႈမိူင်းၼွင်သႄ ဢွၼ်ဢဝ်ၶႃႈဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ လွင်ႈလူင်းၸွမ်းလမ်းၼမ်ႉၶူင်းမႃး တႄႇတင်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း(မိူင်းမၢဝ်း) တီႈႁိမ်းၾင်ႇၼမ်ႉမၢဝ်း မိူဝ်ဢွၼ်တၢင်းပီၶရိသ်ႉမွၵ်ႈ 93-94 ပီ၊ (တႆးလူင်သူၼ်ၼပ်ႉဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ်ဝႃႈ) မႅၼ်ႈမွၵ်ႈပီပုတ်ႉထ 450 ၼၼ်ႉမႃးၼႆ ယူႇ။ (ၼမ်ႉမၢဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ် တၢင်းႁွင်ႉၼမ်ႉႁူၺ်ႈလီႈ၊ ၸၢဝ်းမၢၼ်ႈ တႅမ်ႈမႃးပဵၼ်သျူၺ်ႇလီႇ၊ ၸၢဝ်းၶႄႇသမ်ႉ တႅမ်ႈၸွမ်းသဵင်ၶဝ်ဝႃႈ ရူၺ်ႉလီႉ)။

ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်းၸိူင်ႉၼင်ႇဝႃႈမႃးၼႆႉလႄႈ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ၵမ်ႈၼမ် ၸင်ႇလႆႈယိပ်းတိုဝ်းဢဝ် ပီဢၼ် ၸဝ်ႈၶုၼ်ယီႈ ဢွၼ်ဢဝ်ၶႃႈဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းလူင်းမႃးတႄႇ တင်ႈသိုင်ႇမိူင်း တီႈႁိမ်းၾင်ႇၼမ်ႉမၢဝ်းၼၼ်ႉမႃး ပဵၼ်ပီမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် သၵ်ႉၵရၢၸ်ႈ ၸႂ်ႉတႃႇသၢႆၶိူဝ်းတူဝ်ၵဝ်ႇသေ သိုပ်ႇတိုဝ်းမႃးတေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵၼ်ၼႆယူႇ။ ၼႂ်းပီပုတ်ထ 2562-63 ၼႆႉ တႆးသၵ်ႉၵရၢၸ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပီမိူင်းတႆးလႆႈမႃးယဝ်ႉ 2113 ၼီႈ။ (ယူႇၼႂ်းလိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊ ၿိူဝ်ႊ ပၢႆပီ 2018 ၼႆႉ)။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ၸင်ႇႁွင်ႉပီမႂ်ႇတူဝ်ၵဝ်ႇၼႂ်းပီ (2018-2019) ၼႆႉဝႃႈ လၵ်းၼီႈပီတႆး ၵႆႈ(ပီမူ) ပီမိူင်း 2113 ၼီႈ ၼႆယူႇ။ (မိူဝ်ႈၶႂ်ႈႁူႉပီမိူင်း – တႆး ဢမ်ႇၼၼ် တႆးသၵ်ႉၵရၢၸ်ႈၼၼ်ႉ တေလႆႈ ဢဝ်ပီပုတ်ႉထမိူဝ်ႈလဵဝ် တင်ႈ၊ ယဝ်ႉဢဝ်ပီဢၼ်ၶုၼ်ယီႈ တင်ႈမိူင်းမၢဝ်းၼၼ်ႉမႃးထွၼ်ၼႆၸိုင် တေလႆႈပီမိူင်း – တႆး (ပတႉ) ယူႇ၊ ၸိူင်ႉၼင်ႇ – ပီၶသႉ 2018-2019 ၼႆႉ ပီ ပသႉ 2562-63 ၼီႈ၊ ဢဝ်ပီ ဢၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ယီႈတင်ႈမိူင်း 450 မႃးထွၼ်ယဝ်ႉလႆႈ 2113 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပီမိူင်းတႆး( တသႉ)။ (ပသႉ 2563 – 450 = တသႉ 2113) ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။

(ပီမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် သၵ်ႉၵရၢၸ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပီတႆး (2113) ၼီႈ ဢၼ်တႆးႁဝ်းၼပ်ႉဢၢၼ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ယူႇၼႆႉ ပဵၼ် ပီမိူင်းၸၢဝ်းတႆးလူင်၊ ၸၢဝ်းတႆးမၢဝ်းလႄႈ ၸၢဝ်းတႆးၼိူဝ်။ တင်းၸၢဝ်းတႆးတၢင်ႇၶိူဝ်းၶဝ်( ၸိူင်ႉၼင်ႇ ထႆး လၢဝ်း ၶိုၼ် လိုဝ်ႉ လႅမ်း တႆးၵႅဝ် လႄႈ တႆးၼုင်းၶဝ်) ၵေႃႈၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၵၼ်ယူႇ၊ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵွင်ႉၺႃးၵၼ်တီႈလိူၼ်ၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် လိူၼ် ဢၢႆႈမႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ (ဢၼ်ပဵၼ်လိူၼ်ႁႅၵ်ႈ လိူၼ်ႁူဝ်ပီ)။ ၸိူင်ႉၼင်ႇ လၵ်းၼီႈပီတႆး (ပီၵႆႈ ၼႂ်းပီ 2018-2019) ဢၼ်ဢိင် ဢဝ် လၵ်းပိူင်ပီၵၢပ်ႇၵႆႈ 60 လွၵ်းသေ ၼပ်ႉသွၼ်ႇယိပ်းတိုဝ်းၵၼ်မႃး ဢၼ်ႁွင်ႉၵၼ်ဝႃႈ လိူၼ်ဢၢႆႈ(လိူၼ်ၸဵင် – လိူၼ် ၵဵင်) မႂ်ႇဝၼ်းၼိုင်ႈပဵၼ်ဝၼ်းပီမႂ်ႇတႆးၼႆၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းၵူႈၶိူဝ်းၶိူဝ်းႁူႉၸၵ်းၵၼ်လႄႈ ယိပ်းတိုဝ်းမိူၼ်ၵၼ်ၵူႈ တီႈ ယူႇ ပေႃးပဵၼ်ၵၢၼ်ၼႂ်းၾိင်ႈၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း။ လၵ်းၼီႈ တိုဝ်းမိူၼ်ၵၼ်၊ ပီမိူင်း ၵွႆးဢၼ်ဢမ်ႇ မိူၼ် ၵၼ်)။

ၾိင်ႈၵေႃႇၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် လၵ်းပိူင်ပီမႂ်ႇတႆး
ၾိင်ႈၵေႃႇၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် လၵ်းပိူင်ပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်မႅင်ႇဝႆႉပဵၼ် 4 တွၼ်ႈ။ တွၼ်ႈႁူဝ်တီး ပႂ်ႉၸဵင် – ပႂ်ႉၸဵင် ပွင်ႇဝႃႈ ၾဝ်းႁပ်ႉ တၵ်ႉၼၢႆ ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ပႂ်ႉႁပ်ႉတွၼ်ႈလိူၼ်ၸဵင်(လိူၼ်ဢၢႆႈ) ၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ် 12 လပ်း ဢၼ်တိုဝ်းပဵၼ် ဝၼ်းသဵင်ႈပီၵဝ်ႇ။ တွၼ်ႈသွင် ပၢႆႈၸဵင် – ပၢႆႈ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းတႆးမွၼ် ပွင်ႇဝႃႈ ၵွမ်းဝႆႈ၊ ပၢႆႈၸဵင်ၸင်ႇပွင်ႇဝႃႈ ၵွမ်းဝႆႈ ၵႃႇရဝၼပ်ႉ ယမ်လိူၼ်ၸဵင်(လိူၼ်ဢၢႆႈ) ဢၼ်ပဵၼ်လိူၼ်ႁူဝ်တီးၼႂ်းပီမႂ်ႇၵူႈပီပီ။ ဝၼ်းလိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇတႄႉ မီး ၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈပၼ်ထႃႇၼတႃၶုၼ်(ၶိုၼ်ႈယူသ်ႉ၊ ၶိုၼ်ႈယႃႇထူး) ပၼ်ၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်မိူင်းၶဝ်၊ မီးၵၢၼ်ပၼ်ရၢင်းဝလ်း (သူးၽွၼ်းၵၢၼ်) တီႈၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်လီၸွႆႈၾိင်ႈၵူး(ၸွႆႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း) ၶဝ်။ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ ပွတ်းၼႂ်ထွမ်ႇလိၵ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂၢမ်းသွၼ်ၸွမ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်၊ ဢိၵ်ႇတင်းမီးပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း(သမ်မၼႃး) ၵၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလိၵ်ႈလၢႆး/ ၾိင်ႈ ငႄႈ/ ၾိင်ႈထုင်း/ ပိုၼ်းမိူင်း ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၸွမ်းတီႈလႂ် တီႈၼၼ်ႈၸိူင်ႉၼႆ။ တွၼ်ႈသၢမ် ၵိၼ်ၸဵင် – ၵိၼ်ၸဵင် ပွင်ႇဝႃႈ ၶပ်းၶိုင်လဵင်ႉၶဝ်ႈၽၵ်းတၢင်းၵိၼ် တီႈၽူႈထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇလႄႈ ပီႈၼွင်ႉသၢႆၶိူဝ်းတင်းလၢႆ ဢၼ်မီး တင်းၶဝ်ႈတူမ်ႈလႅမ်၊ ၶဝ်ႈပုၵ်းငႃး၊ လႄႈ ၶဝ်ႈယႃႇၵု(ၶဝ်ႈၼမ်ႉဢွႆႈ)၊ ႁူမ်ႈတင်းၾိင်ႈလူႇၶဝ်ႈမႂ်ႇၸွမ်းၾိင်ႈထုင်းသႃသၼႃး ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵိူဝ်းလီႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း ၼႂ်းဝၼ်းပီမႂ်ႇမိူဝ်ႈလိူၼ်ၸဵင်(လိူၼ်ဢၢႆႈ)။ တွၼ်ႈလိုၼ်းသုတ်း လဵၼ်ႈၸဵင် – လဵၼ်ႈၸဵင် ပွင်ႇဝႃႈႁဵတ်းပွႆးဢုၼ်ႇငၢၼ်း(ပွႆးမူၼ်ႈသိူဝ်း) ၼႂ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်းသေ ၸူမ်းသိူဝ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇ၊ သူင်ႇသင်ႇပီၵဝ်ႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ – ႁွင်ႉၵႂၢမ်း/ ၵႃႈၼူၵ်ႉ/ ၵႃႈတူဝ်း/ လဵၼ်းလၢႆးၸိူင်းၸဵမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။

-“ ၸဝ်ႈဢမ်ႇယွင်ႈ ၶွင်ဢမ်ႇၵႃး။ ၾိင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ပေႃးတူဝ်ၵဝ်ႇဢမ်ႇယွင်ႈ ဢမ်ႇပႂ်ႉပႃး ဢမ်ႇသိုပ်ႇၽႄႈတိူၼ်း တေယဵၼ်းပဵၼ်သိင်ႇၶွင်ဢၼ် ဢမ်ႇမီးၵႃႈၶၼ်ၼႂ်းဝၼ်းၼႃႈ” –

မႁႃမုင်ႉ(မိူင်းၸႄႈ)
ၶေႃႈမုလ်းပပ်ႉ လၵ်းၼီႈပီတႆးၵႃႇသႆႈ(ပီငူး) ပီမိူင်း 2107

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၵႂႃႇႁူပ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းမိူင်းလႃး လႄႈ သိုၵ်းဝႃႉ

သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ဢၼ်တႅင်ႇတင်ႈၶိုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႆႉၼႆႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတေၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၸွမ်း ၽူႈၼမ်းၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ (UWSA) တင်း ၸုမ်းသိုၵ်းမိူင်းလႃး (NDAA) ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၵၢင်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ပီ 2026 ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။ တူဝ်တႅၼ်းၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေပဵၼ် ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယႃႇပျေႉ ၼမ်းၼႃႈ၊ တေၵႂႃႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ။ တေၵႂႃႇႁူပ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ...
ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ

ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတိုၵ်ႉႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ယူႇၼႆ SHRF တူၵ်ႇတၵ်ႉ

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 16/6/2026 ပဵၼ်ဝၼ်းသုၼ်ႇလႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၼႆသေတႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ယင်းတိုၵ်ႉႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇ လႄႈ ဢမ်ႇပႆႇပၼ်တၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်းလႆႈတီႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းပူၼ်ႉပႅၼ် လူလၢႆ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ပီႈၼွင်ႉတႆး ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင်ၼၼ်ႉၼႆ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း (SHRF) တူၵ်ႇတၵ်ႉလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း (SHRF) လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ပေႃးမႃးတူၺ်းၶိုၼ်း ၼႂ်းပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းမိူင်း မိူဝ်ႈပီ 1947...

ၵၢင်ႉၵႄႇဝဵင်းပၢင်လႃႈ (ပၢင်းတလႃႉ) ထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆ

ၵၢင်ႉၵႄႇဝၢၼ်ႈၸၢၼ်ႇတီးၵုင်း (စံသီးကုန်း‌) ဝဵင်းပၢင်လႃႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၺႃးၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ   ။ ဝၼ်းတီႈ 13/6/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ဢူးၵျေႃႇသေႃး ဢႃယု 40 ပီ ထုၵ်ႇၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ  ႁႅမ်တၢႆၵိုၵ်းႁိူၼ်း  ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ    သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ်ႁႅင်းၶဝ်ႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵူတ်ႇထတ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ဝႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း ။ ၵူၼ်းၸၢႆးပိုၼ်ႉတီႈဝဵင်းပၢင်လႃႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၸုမ်းလႂ်ၶဝ်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵႂႃႇၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ ၊...

ၵူၼ်းမိူင်းတႆး တေလႆႈပၢႆႈ တေလႆႈတၢႆထႅင်ႈၵႃႈႁိုဝ် တႃႇလႅၵ်ႈဢဝ် လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်လွတ်ႈၶဵၼ်

ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1962 ၼၼ်ႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈမၢပ်ႇၼႄးဝႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉတႆး ၶႂ်ႈသၢင်ႈမိူင်းတႅၵ်ႇယၢႆႈ ၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆသေ ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း မိပ်ႇငႅၼ်းယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းတႆးသေဢမ်ႇၵႃး ပေႉၵိၼ်လူလၢႆ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်။ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး မိူင်းတႆး ပဵၼ်ၽိုၼ်းပဵၼ်ၾႆးမႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇ ။ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး MTA ယၢမ်ႈႁိူင်း မႃးၵေႃႈ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သေႃႇသူၼ်းႁႂ်ႈဝၢင်းၶိူင်ႈပႅတ်ႈလုမ်းလုမ်း။ၽွင်းၼၼ်ႉ တပ်ႉၵွင်...

ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၸူဝ်းၵၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် မွၵ်ႇမၼ်းမူၺ် ၼႂ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ

0
ဝၼ်းတီႈ 19/06/2026 ၼႆႉပဵၼ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၻေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ၶွပ်ႈတဵမ် 81 ပီ လႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈမိူင်း တင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၸူဝ်းၵၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်" ROSE Movement: Roses of Hope" ၽွမ်ႉၽွမ်ႉၵၼ်ဝႃႈၼႆ။ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ပၢင်ၼႆႉ တေပဵၼ်ပၢင်ႁႅၵ်ႈလႄႈ ပၢင်ယႂ်ႇသုတ်းၼႂ်းပီ 2026 ။...