ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇတင်း ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းယူႇသဝ်း ၼႂ်းဝဵင်းသူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း ၽိူၵ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်တိတ်းၸပ်း တၢင်းပဵၼ်တွင်ႉႁေႈတွင်ႉၵႂႃႇ (Norovirus) ၼမ် ၵူၼ်းပဵၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ လႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉ တီႈႁူင်းယႃမႄႈသွတ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၵ်ႇ ၾင်ႇမိူင်းထႆး ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိတ်းၸပ်း တၢင်းပဵၼ်တွင်ႉႁေႈတွင်ႉၵႂႃႇ တီႈသူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ မီးၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၽွင်းၵႂႃႇယူတ်း ယႃတူဝ်သေ လူႉတၢႆတီႈမႄႈသွတ်ႇ မီး 2 ၵေႃႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတၢၵ်ႇ ၾင်ႇမိူင်းထႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းဝႆႉ 2 ၵေႃႉ။
ယွၼ်ႉၵူဝ်တၢင်းပဵၼ် ၽႄႈလၢမ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇၸွမ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းထႆး လူၺ်ႈဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး လႆႈၶဵင်ႈၶႅင်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဝႆႉ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလိၼ် ဢၼ်မီးၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတၢၵ်ႇၵေႃႈ လႆႈပိုတ်ႇဝႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ (EOC) သေ ပၵ်းတႃ ပႂ်ႉတူၺ်းဝႆႉၸွမ်း ငဝ်းလၢႆးတၢင်းပဵၼ်တွင်ႉႁေႈတွင်ႉၵႂႃႇ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်၊ ၸွမ်းႁူင်းၵၢၼ်လႄႈ ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆးၽေး ၸိူဝ်း ၼႆႉဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈတၢင်းပဵၼ် တွင်ႉႁေႈတွင်ႉၵႂႃႇ ၽႄႈလၢမ်းၼႂ်းဝဵင်းမႂ်ႇသူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း ၽိူၵ်ႇၼၼ်ႉသေ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉသင်။ တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်သိုၵ်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ (BGF) ဢၼ်ၵုမ်းဝႆႉဝဵင်းမႂ်ႇသူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇတႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ – လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ်ၾၢင်ႉ ပဵၼ်ငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတၢၵ်ႇ မိူင်းထႆးၼၼ်ႉ မီးႁူင်းၵၢၼ်လႄႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းတင်းၼမ်၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉမီးၸမ်ဝဵင်းမႂ်ႇသူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇလႄႈ မီးတိုဝ်ႉတၢင်း တႃႇတေတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၼမ်။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ မႅၼ်ႈၽွင်းၶၢဝ်းလိုဝ်ႈ ၵၢၼ်ပီမႂ်ႇလႄႈ ယိုင်ႈၶႅၼ်းမီးၽေးၸၢင်ႈတိတ်းၸပ်းၵၼ်ငၢႆႈ။
ဢၢင်ႈဢိင် – VOA, RFA
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ