ဝၼ်းတီႈ 3 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၶမ်ႈဝၼ်းဢၢင်းၵၢၼ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း ပိုၼ်ႇၽၢဝ်ႇ Material Law ပိူင်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်း။ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၶဝ် ၼႅတ်ႈဢွၼ်ၵၼ် တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်သေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသၢၼ်ၶတ်း ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸွမ်ၸိုင်ႈ။ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 4 ဝၼ်းပုတ်ႉ ၵၢင်ၼႂ် ၸွမ်ၸိုင်ႈ လႆႈႁုပ်ႈယိုတ်းၶိုၼ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပိူင်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်း။ တပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မွတ်ႇယႃႉၶိုၼ်း ငဝ်ႈငုၼ်းၾၢႆႇၵုမ်းၵမ် ဢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ တႃႇပိူင်ၽွင်း ငမ်းသိုၵ်း။

ယွၼ်ႉသင်လႄႈ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပိူင်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်း

ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း မီးလွင်ႈမိပ်ႇဢီးၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး လၢႆၾၢႆႇၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 50 ပီပၢႆ ၸွမ်ၸိုင်ႈ Yoon Suk Yeol  ပဵၼ်ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပိူင်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်း ၼႂ်းမိူင်းၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊ။

ၶမ်ႈဝၼ်းတီႈ 3 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်ႈမွၵ်ႈ 11 မူင်း (ၶၢဝ်းယၢမ်း မိူင်းၵူဝ်ႊ ရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း) ၸွမ် ၸိုင်ႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပိူင်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်း တီႈၼႂ်းငဝ်း ႁၢင်ႈသဵင် ၸိုင်ႈမိူင်း (ငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ) ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉလၢတ်ႈပႃး ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈႁူမ်ႇ လူမ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ လွင်ႈၽေးၶဵၼ် ဢၼ်ၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊႁွင်ႇ လွၵ်ႇငိူတ်ႈ။ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸွမ် ၸိုင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းလီဝႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်တုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်း လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်မၼ်းလႆႈထူပ်းဝႆႉ ၼႆယူႇ။

ၽူႈထတ်းသၢင်ၶဝ် လၢတ်ႈဝႃႈ – ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပိူင်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်း ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်း မီးသုၼ်ႇ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွၵ်းလၢႆးၽႅၼ်ၵၢၼ် (ၼီးပိဝ်ႇႁႃႇ) တႃႇတေတုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်း လွင်ႈတိုၵ်းတေႃးၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတင်းၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်သေ ႁွတ်ႈမႃးၾၢႆႇၼႃႈသၽႃး။ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၶဝ်ၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈၼႆသေ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းလၢႆၸူဝ်ႈမူင်းၵူၺ်း ဢွၼ်ၵၼ်သႂ်ႇၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်သေ သၢၼ်ၶတ်း။

လွင်ႈတၢင်းမၼ်း ႁဵတ်းႁိုဝ်တႄႇပဵၼ်မႃး

ၶမ်ႈဝၼ်းတီႈ 3 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ တေပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပိူင် ၽွင်းငမ်းသိုၵ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပႅတ်ႈ ဢဵၼ်ႁႅင်း(ၸုမ်း) ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်း ၶႂ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈ မိူင်းၵူၼ်ႇပင်းလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းမီးသုၼ်ႇၽွင်းငမ်း ၸိုင်ႈမိူင်းဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းသေ လႆႈႁၼ်ၶိူင်ႈမိၼ် မႅင်းမီႈ(ႁႄႊလီႊၶွပ်ႊတိူဝ်ႊ)သိုၵ်း ၵႂႃႇလူင်းတီႈၼိူဝ် ႁိူၼ်းတိူၵ်ႈသၽႃး ၊ ပွႆႇဢဵၼ်ႁႅင်းတပ်ႉသိုၵ်းလႄႈ ပလိၵ်ႈၵႂႃႇ တီႈၼႂ်းဝၢင်းသၽႃး။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ – ႁႄႉႁၢမ်ႈ လွင်ႈၽူႈတႅၼ်းသၽႃး၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်။ ၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယူႇၾၢႆႇတႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်း ၵုမ်းၵမ်ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၾၢႆႇပႃႇတီႇ တီႊမူဝ်ႊၶရႅၵ်ႉတိတ်ႉ (Democratic Party – DP) သမ်ႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသၢၼ်ၶတ်းဝႃႈ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈ Yoon Suk Yeol ၼႆႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ်လႄႈ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈ ၸွမ်း ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၾၢႆႇပႃႇတီႇ People Power Party (PPP) ပႃႇတီႇဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ Yoon Suk Yeol ပဵၼ်လုၵ်ႈ ၸုမ်းဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈဝႃႈ လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ ဝႃႈ ၼႆ။

ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼႆႉၵူၺ်း Lee Jae Myung ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ပႃႇတီႇတီႊမူဝ်ႊၶရႅၵ်ႉတိတ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၾၢႆႇသၢၼ်ၶတ်းၵၼ်တင်း People Power Party (PPP) ၼၼ်ႉ သေႃႇသူၼ်း ၽူႈ တႅၼ်း ၸုမ်းပႃႇတီႇ တီႊမူဝ်ႊၶရႅၵ်ႉတိတ်ႉၶဝ် ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇတီႈသၽႃးသေ တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ႁႂ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ႁုပ်ႈသိမ်းၶိုၼ်း ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ တိုၵ်းသူၼ်းပႃး ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ် တီႈသၽႃးသေ ၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်း။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈတိုၵ်းသူၼ်းမၼ်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် ဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇ ၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ် ၾၢႆႇၼႃႈသၽႃး ဢၼ်တမ်းဝၢင်း ၶဵင်ႈၶႅင်ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈဝႆႉ။ ၵူၼ်းမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ် ႁွင်ႉသႅၼ်ဝႃႈ “ဢမ်ႇလူဝ်ႇ ၊ ဢမ်ႇလႆႈၸႂ် ပိူင်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်း” ၼႆသေၼႄၵၢင်ၸႂ်။

ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် တၢင်းၾၢႆႇပလိၵ်ႈ ၊ တပ်ႉသိုၵ်း မီးလွင်ႈယုင်ႈယၢင်ႈ ၵၼ် ၵႂႃႇ ၵမ်းၼိုင်ႈသေတႃႉ ဢမ်ႇထိုင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉတေႃႇၵၼ်။ ၽူႈတႅၼ်း သ ၽႃးၶဝ်ၵေႃႈ ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်းပႂ်ႉႁူမ်ႈလူမ်ႈဝႆႉၼႅၼ်ႈၼႃ ၼၼ်ႉသေ ႁွတ်ႈထိုင်ၵႂႃႇ တီႈ ၼႂ်းႁွင်ႈပၢင်ၵုမ်သၽႃး။

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 4 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉမွၵ်ႈ 1 မူင်းပၢႆၼၼ်ႉ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃး မိူင်းၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း 300 ပၢႆဢွၼ်ၵၼ်တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တႃႇ 190 ၶႅပ်းပဵၼ် ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်း ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸွမ်ၸိုင်ႈလႄႈ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်တႅပ်းတတ်းဝႃႈ ပိူင်ၽွင်းငမ်း သိုၵ်း ဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ် ၼႆယဝ်ႉ။  

ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ မိူင်းၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်းသေ သင်ဝႃႈ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၶဝ် ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းၼႆၸိုင် ၸွမ်ၸိုင်ႈတေလႆႈႁုပ်ႈသိမ်းၶိုၼ်း ပိူင်ၽွင်းငမ်း  သိုၵ်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ပိူင်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇတႃႇတေတီႉၺွပ်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃး ၼႆ ယဝ်ႉ။

ပိူင်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်း လမ်ႇလွင်ႈမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်

ပိူင်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ပၵ်းပိူင်ဢၼ် တပ်ႉသိုၵ်းမီးသုၼ်ႇ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၼႂ်းၵႄႈငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ – ၽူႈမီးဢႃႇၼႃႇ ၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်း(ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ) ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇ တႃႇတေဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း။

ပိူင်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်း ပွၵ်ႈၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း တီႈမိူင်းၵူဝ်ႊရီႊၸၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်မိူဝ်ႈပီ 1979 ။ ၽွင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ Park Chung Hee  ဢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ၽွင်းငမ်း မိူင်းၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း မႃးႁိုင်ၼၢၼ်း ၼၼ်ႉ ၺႃးႁဵတ်းႁၢႆႉၶႃႈတၢႆ ၽွင်းတပ်ႉသိုၵ်းယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်း။

မိူင်းၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း တႄႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ပိူင်တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ပႃႊလီႊမၢၼ်ႊမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 1987 ။ တႄႇဢဝ် ၼၼ်ႉမႃး ဢမ်ႇပႆႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ပိူင်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်းထႅင်ႈသေပွၵ်ႈ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၼ်းတီႈ 3 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉတႄႉ ပိူဝ်ႈတႃႇႁႄႉၵင်ႈ ဢဵၼ်ႁႅင်းၸုမ်းၸိူဝ်း သၢၼ်ၶတ်းလွၵ်ႇ ငိူတ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆသေ ၸွမ်ၸိုင်ႈ Yoon Suk Yeol ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၽွင်းမွၵ်ႇလၢတ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၼၼ်ႉဝႃႈ တေပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပိူင်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်းသေ တပ်ႉသိုၵ်းတေလႆႈသိုပ်ႇပုတ်ႈဢဝ် ဢေႃးၸႃႇဢႃႇၼႃႇ။ ၵဵဝ်ႇ လူၺ်ႈမၢႆမီႈ ၾၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈလႄႈ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ တေထုၵ်ႇၵိုတ်းယင်ႉဝႆႉ။

ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ဢဵၼ်ႁႅင်းၾၢႆႇပႃႇတီႇ ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်းၶဝ် ၵႅၼ်ႇၶႅင်ၶိုၼ်ႈမႃး

ၸွမ်ၸိုင်ႈ Yoon Suk Yeol ၼႆႉ  ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း မိူဝ်ႈပီ 2022 လိူၼ်မေႊ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇၾၢႆႇသၢၼ်ၶတ်းၶဝ် ဢွင်ႇပေႉလူၼ်ႉႁိုၵ်းလူၼ်ႉၾင်ႇလႄႈ Yoon Suk Yeol ပဵၼ် မႃး ၸွမ်ၸိုင်ႈသေတႃႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းသင်လႆႈ။

တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်မၼ်းၸၢႆး ဢွၼ်ႁူဝ် ဢမ်ႇမီးဢႃႇၼႃႇ တႃႇတေတမ်းဝၢင်း ပၵ်းပိူင်ၵျၢမ်း ၸွမ်းၼင်ႇၶဝ်ၶႂ်ႈတမ်းဝၢင်း။ တႅၼ်းတီႈ တေၸႂ်ႉဝီႊတူဝ်ႊဢႃႇၼႃႇ(Veto Power) သေပၢၵ်ႈပႅတ်ႈပၵ်းပိူင်ၵျၢမ်း ဢၼ် ၾၢႆႇပႃႇတီႇၾၢႆႇသၢၼ်ၶတ်းၶဝ် ယိုၼ်ႈတၢင်ႇမႃးၼၼ်ႉ  ၵူၺ်း ၸၢင်ႈလူတ်းယွမ်းလႆႈၵူၺ်း။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉမေးၼၢင်းမၼ်းၸၢႆး ၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ ၼႂ်းငိုၼ်းႁုၼ်ႈသတွၵ်ႉ (Stock Shares) ဢိၵ်ႇပႃး ႁပ်ႉၶူဝ်းတွၼ်ႈ ထူင်ငိုၼ်းၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် Dior  ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူႈၵမ်ႉ ထႅမ်ပၼ်ႁႅင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ Yoon Suk Yeol လူတ်းယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ။

ၼႂ်းလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵူၺ်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ Yoon Suk Yeol  လၢတ်ႈၼႂ်းငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် ၸိုင်ႈမိူင်းဝႃႈ တေပိုတ်ႇပၼ်လုမ်းႁွင်ႈၵၢၼ် ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၸွမ်းၵုမ်းထိင်းပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း မေးၼၢင်းၸွမ် ၸိုင်ႈၼႆသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပႃး လိၵ်ႈယွမ်းၼွမ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈဢၼ် ပႃႇတီႇၾၢႆႇသၢၼ်ၶတ်းၶဝ် တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈႁဵတ်းလွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းႁင်းၵူၺ်း ၶေႃၶေႃၼႆၼၼ်ႉတႄႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ သေ ပၢၵ်ႈပႅတ်ႈ။

ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇၾၢႆႇသၢၼ်ၶတ်းၶဝ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေဢဝ်လိူင်ႈၸွႆးတြႃး  ၽူႈမီးၸၼ်ႉသုင် ၼႂ်းၸုမ်း Agency ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းသဵၼ်ႈမၢႆ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယွၼ်ႉလုတ်ႈႁၢမ်း တႃႇတေၵူတ်ႇထတ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈမေးၼၢင်းၸွမ်ၸိုင်ႈ ႁပ်ႉၶူဝ်းတွၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸၼ်ႉသုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တၢင်ႇလိၵ်ႈယွၼ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇတၼ်းႁဵင်း

ဝၼ်းတီႈ 4 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ လုၵ်ႉတီႈႁိူၼ်းႁေႃ ၸွမ်ၸိုင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸၼ်ႉသုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လၢႆၵေႃႉ တၢင်ႇလိၵ်ႈယွၼ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ တၼ်းႁဵင်း ဝႃႈၼႆ။

သင်တူဝ် ၸွမ်ၸိုင်ႈ ႁပ်ႉဢဝ်လိၵ်ႈၼႆႉၸိုင် တေပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တူဝ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸင်ႇႁပ်ႉဢဝ် လိၵ်ႈႁိုဝ်ၼႆ ဢမ်ႇပႆႇလႆႈႁူႉတႅတ်ႈတေႃး။

သင်ထုၵ်ႇမၢပ်ႇၼႄးဢဝ်တၢင်းၽိတ်းၸိုင် ၸွမ်ၸိုင်ႈ Yoon Suk Yeol  တေၸၢင်ႈပဵၼ်သင်ၵႂႃႇ

ဝၼ်းတီႈ 4 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း ဢွၼ်ၵၼ် တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ တၼ်းႁဵင်း။ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၶဝ်ၵေႃႈ ယိုၼ်ႈတၢင်ႇ ၶေႃႈမၢပ်ႇမႂ် တီႈၼႂ်းသၽႃး ဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇတၼ်းႁဵင်း။

သင်ပဵၼ်ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ၽဵင်ႈ(ပုင်ႇမၢၼ်ႇ) ၸိုင် ၶၵ်ႉတွၼ်ႈယိုၼ်ႈတၢင်ႇ ၶေႃႈမၢပ်ႇမႂ် ၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆ့ တေလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈ။ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃး 3 ပုၼ်ႈ 2 ပုၼ်ႈ ( 200 ၵေႃႉ) တေလႆႈတွတ်ႈၶႅပ်ႈၵၢင်ၸႂ်သေ တႅပ်းတတ်း။

ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းသၽႃးမိူင်းၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်းၼႆႉ ၽူႈတႅၼ်းၾၢႆႇပႃႇတီႇ ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်း(ပႃႇတီႇ တီႊမူဝ်ႊၶရႅၵ်ႉတိတ်ႉ) လႆႈတီႈၼင်ႈဝႆႉၼႂ်းသၽႃးၼမ်။ တႃႇတေလႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် 200 ၶႅပ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇယၢပ်ႇ။ ပႃႇတီႇ People Power Party ဢၼ်ပဵၼ်ပႃႇတီႇၸွမ်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ လၢတ်ႈသၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈဝႆႉယူႇသေတႃႉ လွင်ႈ ၼႆႉ တေသိုပ်ႇႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႂႃႇၼႆ ပႆႇလႆႈတႅပ်းတတ်း။

ၶေႃႈတၢင်ႇယိုၼ်ႈၼႆႉ သင်သၽႃးမၵ်းမၼ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉၸိုင် ၸွမ်ၸိုင်ႈ Yoon Suk Yeol တေထုၵ်ႇၵိုတ်းလိုဝ်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈ သုၼ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈသေ ၸွမ်ၽွင်းလူင် တေၶိုၼ်ႈမႃး ပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၶၢဝ်း။

ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ လုမ်းတြႃး တေသိုပ်ႇတႅပ်းတတ်းၵႂႃႇ။ သင်လုမ်းတြႃး တႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈ ၶေႃႈမၢပ်ႇမႂ်ၼၼ်ႉၸိုင် ၸွမ်ၸိုင်ႈ တေထုၵ်ႇထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇတၼ်းႁဵင်းသေ တေလႆႈၶိုၼ်းၸတ်း ႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 60 ဝၼ်း။ သင်လုမ်းတြႃး ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၶေႃႈမၢပ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉၸိုင် ၸွမ်ၸိုင်ႈ တေလႆႈၶိုၼ်းသိုပ်ႇ ႁၢပ်ႇၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈ ၽွၼ်းၸွမ်းၼင်ႇ ဢႃယုႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ် ၸိုင်ႈမီးဝႆႉ။

ဢၢင်ႈဢိင် – BBC