UNDP ၸုမ်းႁဵတ်းလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မုၼ်းလႅင်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ – ၶၢဝ်းတၢင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်း ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၶိုင်ႈပၢႆ ထူပ်းၽေးၵိၼ်းၽၢၼ်ၶၢၼ်ၸႂ် – ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၵၢင် ၸိူဝ်းယၢမ်ႈယူႇငၢႆႈ ၵိၼ်လူမ် မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ – ဝၢႆးလင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်း ဢမ်ႇၼိမ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတူၵ်းႁႅင်းလႄႈ ၸိူဝ်းၶဝ်ၵေႃႈယဵၼ်း ပဵၼ်ၵူၼ်း ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၵိၼ်းၽၢၼ်ၶၢၼ်ၸႂ်မႃးတင်းၼမ်။ ၸိူဝ်းဢမ်ႇပႅၵ်ႇပိူင်ႈသေ တိုၵ်ႉယူႇငၢႆႈ ၵိၼ်လူမ်ယူႇၵေႃႈ ပဵၼ်ၸိူဝ်းၸမ်ၸႂ်ႁဵတ်းၵေႃႉၵၼ်တင်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ – ဝႃႈၼႆ။
မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းမီး 55 လၢၼ်ႉပၢႆ ။ ယၢမ်းလဵဝ် UNDP တၵ်ႉဝႃႈ ႁူဝ်ၵူၼ်း 75 ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊ ယဵၼ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၽၢၼ်ၶၢၼ်ၸႂ်မႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ ႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ 42 လၢၼ်ႉပၢႆ တုၵ်ႉယၢၵ်ႈႁႃၵိၼ် ယၢပ်ႇဝႆႉ။
ၸိူဝ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းလွင်ႈတုၵ်ႉယၢၵ်ႈႁႃၵိၼ်ယၢပ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶၼ်ၵုၼ်ႇၵိၼ်ယႅမ်ႉၶိုၼ်ႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းႁႃယၢပ်ႇလႄႈ လွင်ႈႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵေႃႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်။ လႆႈသူင်ႇလုၵ်ႈလၢင်းလၢၼ်လိၼ် ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်ႇမိူင်း မိူၼ်ၵၼ်။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၸတ်းပွင်ၼႂ်းၵၢၼ်ငိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်း၊ တတ်းၵိၼ်ၶွၼ်ႇ၊ ဢဝ်ၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်း ၸွမ်းပႃးထႅင်ႈလႄႈ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉၼိူဝ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၵိၼ်းၽၢၼ်ၶၢၼ်ၸႂ်ၼႆႉ ယေးငိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတၵ်ႉၼၢႆ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼၼ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းႁူဝ်ပီ 2024 ၼႆႉၵူၺ်း ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ 32 ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊ ယူႇၼႂ်းၸၼ်ႉၵိၼ်းၽၢၼ်ဝႆႉသေ ၵိုတ်းထႅင်ႈ 3 ပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈတူၵ်းမႃး ပဵၼ်ၼႂ်းၸၼ်ႉၵိၼ်းၽၢၼ်ၶၢၼ်ၸႂ်ၼၼ်ႉ မိူၼ်ၵၼ် ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ