ၸဝ်ႈလုင်းသုရၽူလ်း
မိူဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်ႉယၢၵ်ႈ ၵူႈၽၢၵ်ႈထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်
ၶႄႇၽိူၵ်ႇမႅၼ်လီၸၢၼ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅင်ႈတၢင်းတဵၵ်း
ၶီႇၼဵၵ်းၵၼ်မႄႇၵႂၢင်ႈ ၸင်ႇယၢင်ႈသူၼ်ႈႁွႆးတၢမ်
ႁၢပ်ႇႁၢမ်ၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇမိူင်းၵွၼ်းၶေႃမႃး
တိတ်းၸွမ်းၸဝ်ႈငႃးၶမ်း ပႃးၼမ်းၶဝ်ႈမိူင်းလၢဝ်း
ႁႃတၢဝ်းတီႈၸွႆႈထႅမ် ၵႅမ်တူဝ်ႁွႆႈတိတ်းၸဝ်ႈ
ၶိုၼ်းၶဝ်ႈပိုင်ႈမိူင်းထႆး လိူၵ်ႈတီႈသိုၵ်းတႆးထင်
သၢင်ႈပၵ်းၾင်ငဝ်ႈငုၼ်း ႁုၼ်ႈမုၼ်းႁူၺ်ႈၼမ်ႉၶုၼ်ႇ
လႆႈသုၼ်ႇၾၢႆႇၵပ်းသၢၼ် တၢင်းထႆးၵၢၼ်ဢုပ်ႇၶဝ်ႈ
ဝၢႆးသဵင်ႈၸဝ်ႈငႃးၶမ်း ၶိုၼ်းမိူဝ်းတမ်းတူဝ်ၸွမ်း
ႁွမ်းၶုၼ်မိၼ်ႉမိူင်းလႃး ပဵၼ်ပႃးၾၢႆႇဢုပ်ႇႁူၺ်း
ဢူၺ်းၶွမ်ႊမိဝ်ႊၼိတ်ႉလႅင် လၵ်းၼမ်းၶႅင်လိမ်ႇၽၢႆႉ
ၶိုၼ်းယၢႆႉၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်း ဢုပ်ႇလၢတ်ႈပိူင်းၼႄတၢင်း
ၸၢႆးၼၢင်းတႆးထဝ်ႈၼုမ်ႇ ၵုမ်ႇၸွမ်းၵႄႈပၼ်ႁႃ
လၢတ်ႈၸႃပၢၵ်ႇယမ်ၵေး ၶေႃႈၼႄးၵဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပူၼ်ႉလွတ်ႈၶဵၼ် လိုၼ်းသုတ်းၶဝ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းႁူဝ်သိူဝ်
ၸဝ်ႈလုင်းသုရၽူလ်း
ပိုၼ်းတူဝ်ၵႅပ်ႈ လုင်းသုရၽူလ်း
ၸိုဝ်ႈ – သုရၽူလ်း
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၸၢႆးၵူမ်းသႃႇ(ဢမ်ႇၼၼ်)ၸၢႆးၵုင်ႇၼ
ၸိုဝ်ႈသိုၵ်းၼႂ်းထိူၼ်ႇ – သိူဝ်ၽၼ်းမၢၼ်ႈ
ပီၵိူတ်ႇ – ၶရိတ်ႉသ် 1927 ၼီႈ ပီၵေႃးၸႃႇ 1289
တီႈၵိူတ်ႇ – ဝၢၼ်ႈဝိုၼ်း၊ ဢိူင်ႇတႃႈၵေႃႈ(ၾင်ႇၶူင်း) ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းတုင်
ၸိုဝ်ႈပေႃႈ – သၢင်ႇၶတ်းတိယ(ႁွင်ႉ)သႅင်ၶမ်းဝၢဝ်း(ၽျႃးတႃႈၵေႃႈ)
ၸိုဝ်ႈမႄႈ – ၼၢင်းၸၢမ်ၶမ်း(ႁွင်ႉ)ပႃႈလၢႆးသႂ်
ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ – 3 ၵေႃႉ / 1. လုင်းသုရၽူလ်း၊ 2. ပႃႈၼၢင်းၼေႃႇ၊ 3. ပႃႈၼၢင်းယုင်ႇ
ပၢႆးပၺ်ၺႃ – ဢႃယု 10 ၶူပ်ႇပဵၼ်သၢင်ႇသႃမၼဵရ်း(သႃမၼေႇ)၊ ယူႇဝတ်ႉ(ၵျွင်း)ဝၢၼ်ႈဢိင်၊ ၵျွင်းၵၢင်ၵႄး၊ ၵျွင်းၼႃးၼိူဝ်၊ ႁဵၼ်းႁူႉမေႃလိၵ်ႈတႆး။ ဝၢႆးၼၼ်ႉထႂၢၵ်ႈလူင်းဝတ်ႉၶဝ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပူၼ်ႉၸၼ်ႉ 4
ၼႃႈႁိူၼ်း – 1960 တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းတင်းၼၢင်းၶမ်းၵႅဝ်ႈ(ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယၢင်းလေႃး ဝဵင်းၵဵင်းတုင်) 1967 တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းမႂ်ႇႁူမ်ႈတင်းၼၢင်းၶမ်းၽူမ်း (ဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈ) ၵဵပ်းလဵင်ႉ ၸၢႆးၶမ်းလူႇ(ပဵၼ်လုၵ်ႈၵဵပ်းၵေႃႈ လူႉသဵင်ႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈၽွင်းဢႃယုမၼ်းၸၢႆး 29 ပီ)
ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ
1957 – ၽွင်းပဵၼ်ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃး ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇၵူႈတီႈတီႈ လႆႈႁၼ်ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ၊ ထုၵ်ႇတဵၵ်းတဵင် လူၺ်ႈၼမ်ႉမိုဝ်းၶႄႇၽိူၵ်ႇ လႄႈၸင်ႇလႆႈလၵ်ႉလွမ်ၸွႆႈ ၸုမ်းတႆးယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉ။
1960 – ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းၸုမ်းသိုၵ်းႁၢၼ်ၸိုင်ႈတႆး (TNA) ဢၼ်ၸဝ်ႈငႃးၶမ်း ဢွၼ်ႁူဝ်။
1961 – လုၵ်ႉၵဵင်းတုင်ၸွမ်းၸဝ်ႈငႃးၶမ်း ၶဝ်ႈမိူင်းလၢဝ်း(သမ်ႉမႅၼ်ႈၽွင်း လၢဝ်းလႅင် လၢဝ်းၶၢဝ်ၶဝ်တႅၵ်ႇၵၼ်) လႄႈလႆႈၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇတူင်ႈၽႃႉႁၢမ်ႈ၊ ဢိူင်ႇၵဵင်းသႅၼ် (ၸိုင်ႈထႆး)။
1963 – ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇတီႈငဝ်ႈငုၼ်း ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၼမ်ႉၶုၼ်ႇ (ၸိုင်ႈထႆး)။
1965 – တူၵ်းၶွၵ်ႈမိူင်းထႆး 2 ပီ။
1967 – ပဵၼ်ၾၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး။
1968 – ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၵေႃၵမ်ၵၢၼ်ၵႄႈလိတ်ႈ မိူင်းမႃႉ မိူင်းလႃး (ယိုဝ်းၵၼ်)။
1969-70 – ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၵေႃၵမ်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း ႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇလႄႈၵပ်းသိုပ်ႇမိူင်းလၢဝ်း(ဝၢႆးၸဝ်ႈငႃးၶမ်းသဵင်ႈမုၼ်)။
1971 – ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇၸွမ်းၸဝ်ႈၶုၼ်မိၼ်ႉ(မိူင်းလႃး)သေပဵၼ်ၾၢႆႇသူၼ်းတုမ်(ၼႂ်းၸုမ်းၶွမ်ႊမိဝ်ႊၼိတ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈ)။
1977/1/16 – ၵိုတ်းပေႃးယင်ႉၵၢၼ်လုၵ်ႉၾိုၼ်ႉသေ ၶဝ်ႈလႅင်း တီႈဝဵင်းမိူင်းယၢင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းတုင်ႁူမ်ႈတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆးၸွမ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈတႆးၵဵင်းတုင်။
1989 – ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃႇတီႇငဝ်ႈငုၼ်းၻီႊမွၵ်ႉၶရေႊသီႊၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး(ႁူဝ်သိူဝ်) ႁိုဝ် (SNLD) လႆႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်း ပဵၼ်ၽူႈသူၼ်းတုမ် တီႈၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။
2012/08/26 – ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႇတီႇငဝ်ႈငုၼ်းၻီႊမွၵ်ႉၶရေႊသီႊၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး(ႁူဝ်သိူဝ်) ႁိုဝ် (SNLD)တီႈၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း
2016/07/06 – ၽွင်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 05.25 မူင်းသဵင်ႈၵမ်သုတ်းမုၼ်လပ်ႉလွႆငိုၼ်းလွႆၶမ်းၵႂႃႇ ၽွင်းဢႃႇယုလႆႈ 89 ပီ
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ