ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းတႆးလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၼ်ႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး တေၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ ဢၼ်တေ ၸတ်းလူင်ႈၼႃႈ ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။

ဝၼ်းတီႈ 31/03/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10 မူင်း ထိုင် 12 မူင်း သမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ၊ ၵေႃ ႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႄႈ ၶူးသွၼ်ၸၼ်ႉၸွမ် ရၢတ်ႉၶျၽတ်း ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇႁဵတ်းပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉလူင်ႈၼႃႈ တီႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။ ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈလုမ်း ၵေႃလိၵ်ႈ လၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းသႅင် မိူင်းလီ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ၵဵင်းမႆႇ ၼႆႉ ပိူၼ်ႈၵေႃႈဝႆႉလမ်ႇလွင်ႈသၽႃႇဝသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21-27 လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း တူၼ်တီႈ 10 ၵေႃႈ ၸင်ႇမီးၶူင်းၵၢၼ် တႃႇတေႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ်/လိူမ်ႈလႆႇ ၼမ်ႉမႄႈၶႃႇ။ ၵွပ်ႈလုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈမႃး သေ မိူင်းၵဵင်းမႆႇၵေႃႈ ၸင်ႇဝႆႉလမ်ႇလွင်ႈသေ တေဢဝ်လွင်ႈမႄႈၼမ်ႉမႄႈၶႃႇၼႆႉ မႃးႁဵတ်း ပဵၼ်ၾိင်ႈထုင်း တႃႇတေ ႁဵတ်းပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉၵိုၵ်းၵၼ်” ဝႃႈၼႆ။

ပၢင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉလူင်ႈၼႃႈၼႆႉ တႄႇၸတ်းႁဵတ်း ဝၼ်းတီႈ 07-14/04/2018 တီႈၵမ်ၽႅင်း ငၢၼ်း ဝတ်ႉဢူႇၻွၼ်း ၶျႆး ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸုမ်းဢၼ်တေဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈတူင်ႉၼိုင်သမ်ႉ ပဵၼ်ၸုမ်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ၊ ၸၼ်ႉၸွမ် ၵဵင်းမႆ၊ သမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈလၢႆလၢႆၸုမ်း ပီႈၼွင်ႉတႆး ၵဵင်းမႆႇသမ်ႉ တေၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 08/04/2018 ႁႄႇ(ပႆလဵပ်ႈၶူးမိူင်း) ၵဵင်းမႆႇ။

ၼၢင်းသႅင် မိူင်းလီ လၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 8 ၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈယွၼ်းမွၵ်ႇထိုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းၵဵင်းမႆႇလႄႈ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆးႁဝ်းၶႃႈ ၵူႈၵေႃႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈ လႆႈ ၼႄ ၾၢင်ႁၢင်ႈၶူဝ်းၼိုင်ႈတင်းဝႂ်တႆးႁဝ်း၊ လွင်ႈၾိင်ႈႁွတ်ႈႁွႆးတႆး ၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉႁဝ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႃး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼမ်ၼမ် ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းပၢင်ပွႆး ဝၼ်းတီႈ 8 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈသမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ တေ ၼႄလွင်ႈလဵင်ႉလူ ၶွင်ၾိင်ႈတႆး ၽွင်းၶၢဝ်းလိူၼ်ႁႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽၵ်းၵုမ်ႇ၊ မၢၵ်ႇလၢင်း၊ ၼိူဝ်ႉသႃႈ၊ ၶဝ်ႈမုၼ်းႁေႃႇ၊ ၶဝ်ႈပွင်း၊ ၶဝ်ႈတေႃႇ ၶဝ်ႈတႅၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼႂ်းပၢင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉလူင်ႈၼႃႈ တီႈၵဵင်းမႆႇၼႆႉ တေမီး ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး၊ ဢႃးၶႃႇ၊ လႃးႁူႇ၊ မႅဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းထႆး၊ ၵူၼ်း မိူင်း၊ ၸၢဝ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈလၢႆလၢႆ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ၾိင်ႈပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ ၽွင်းၶၢဝ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉၵဵင်းမႆႇ ယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃး ၸဵမ်ပၢၼ်ၸဝ်ႈမင်းရၢႆး မိူဝ်ႈ 721 ပီ ပူၼ်ႉမႃး ဝႃႈၼႆ။