ယိင်းတႆးထုင်ႉၸၢမ်ၵႃး ႁွတ်ႈမိူင်းထႆး လႆႈႁပ့်သူး ဢၼ်ၸုမ်းယုၵ်ႉယွင်ႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း မိူင်းထႆး (กรมกิจการเก้าเล่นมาชน กระทรวงพัฒนาสังคมและคานบนคงของมนุษย์) မွပ်ႈပၼ် ၽူႈပိုၼ်ႉပွႆႇပုၼ်ႈလီသုၼ်ႇတူဝ်သေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူၼ်း တင်းၼမ်။
ၼၢင်းၸဵင်ႇၽိဝ်ႇ ႁွင်ႉ ၼၢင်းလၢဝ်ဢွၼ်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်တီႈ Bangkok Suvarnabhumi University လႆႈႁပ်ႉသူး ၽဵတ်ႊ ရတ်ႉတၼၶျၢတ်ႉ ၵမ်းထူၼ်ႈ 3 – The 3th Phetch Rattanachart Award ပီ 2023 ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ ဝၼ်းၶူး မိူင်းထႆး။
ၼၢင်းလၢဝ်ဢွၼ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ၸႂ်ႈဢေႃႈ သူးၼႆ့ ၶဝ်မွပ်ႈပၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် တမ်းဝၢင်းဝႆ့ၵၢၼ်သုၼ်ႇတူဝ်သေ ႁဵတ်းတႃႇပုၼ်ႈၵူၼ်းၼမ်ၼၼ့်ဢေႃႈ။ ၶႃႈသမ့်ႁဵတ်းသင်လႄႈ လႆႈၼႆ မိူဝ်ႈပူၼ့်မႃးလၢႆပီလႄႈထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇဝႃႈမိူင်းထႆး မိူင်းမၢၼ်ႈ ၶႃႈၶဝ်ႈၸွႆႈၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇလႄႈသင် ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးလႄႈသင် ၸိူဝ်းၼႆ့မႃးဢေႃႈ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇထိုင် 2008 ၵေႃႈ ၶႃႈယၢမ်ႈပဵၼ်မေႃသွၼ်လိၵ်ႈတႆး တီႈထုင့်ၸၢမ်ၵႃး ႁဝ်းၼၼ့် ၶႃႈဢေႃႈ။ တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃး ၶႃႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းမႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး ၶႃႈ ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းလၢဝ်ဢွၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်း လုင်းၸၢႆးဢေး ပႃႈၼိၼ်းတူႇ ဝၢၼ်ႈၼွင်မူဝ် ထုင့်ၸၢမ်ၵႃး ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး။
မၼ်းၼၢင်းယၢမ်ႈတူင်ႉၼိုင်မႃး လွင်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ မၼ်းၼၢင်းလႆႈတေႃႇသူႈၸွမ်း ငဝ်းလၢႆးဢၼ်မၢၼ်ႈလႄႈတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ သေတေႃႇပေႃးလႆႈမီးၸုမ်းမေႃသွၼ်လိၵ်ႈတႆး လႄႈပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆးၼႂ်းထုင်ႉၸၢမ်ၵႃး။
မွၵ်ႈပီ 2008 ႁွတ်ႈထိုင်မိူင်းထႆး ႁဵၼ်းလိၵ်ႈတီႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉလူင်းၵႂႃႇယူႇသဝ်းတီႈ ဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈ ၊ ၸဵမ်တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ ၸဵမ်တီႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆး ႁွတ်ႈတီႈလႂ်ၵေႃႈ ၵေႃႈတူင်ႉၼိုင်ၸွႆႈထႅမ်ၼႂ်း ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇလႄႈၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းမူႇၼႂ်းၸုမ်း ဢိၵ်ႇ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ။ တင်ႈတႄႇပီ 2018-2019 မႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် မၼ်းၼၢင်းလႆႈႁပ်ႉသူၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ပိုၼ်ႉပွႆႇပုၼ်ႈလီသုၼ်ႇတူဝ် ၊ သူးၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်မုၵ်ႇမူႇၾုင်ၸုမ်းပီႈၼွင်ႉထႆးၶဝ်ယိုၼ်ႈမွပ်ႈပၼ် ၼႆႉမႃးၵူႈပီ တင်းမူတ်းႁူမ်ႈသဵင်ႈလႆႈႁပ်ႉသူး 7 ဢၼ်ပႃးၼႆႉယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
သူးဢၼ်မၼ်းၼၢင်းလႆႈႁပ်ႉၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 08/01/2023 ၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းထႆး တူၼ်ထူၼ်ႈ 9 (ဢၼ်ၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ)ၼၼ်ႉ ၵေႃႇတင်ႈဝႆႉပၼ်ပဵၼ်မူႇၸုမ်း တႃႇၸွႆႈထႅမ် ပူၵ်းပွင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းထႆးလႄႈလၢႆလၢႆမိူင်းၼႂ်းၵုၼ်ဢေႊသျႃႊ- ၼၼ်ႉမွပ်ႈယိုၼ်ႈပၼ်။ မီးၵူၼ်းလၢႆလၢႆၸိုင်ႈမိူင်း လႆႈႁပ့် မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ၊ မလေးသျႃး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆ့။ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးၵူၼ်းမိူင်းတႆး 2 ၵေႃႉ ။ ပဵၼ်ၼၢင်းလၢဝ်ႇဢွၼ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းတူၼ်ႈတီး ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ – မၼ်းၼၢင်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
သူးယုၵ်ႉယွင်ႈၽူႈတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်မွပ်ႈပၼ်ၵၼ်တီႈၸိုင်ႈထႆး ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်း(ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ)၊ ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်ႁိူင်း(ၽူႈၼမ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပၢင်ႇလႅင်းသႂ် ဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်) ၊ ပႃႈၼၢင်းၶမ်းၽွင် လႄႈ မေႃသွၼ်ၼၢင်းမူဝ်မူဝ်သီႇတႃႇ (ၸုမ်း ၼၢင်းယိင်းတႆးဢၼ်သၢင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး) ၊ ဢိၵ်ႇသင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈယၢမ်ႈလႆႈႁပ်ႉမႃးမီးတင်းၼမ်။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ