ၽွမ်ႉၵၼ်ပဵၼ်ႁႅင်း ပႅင်းၶူဝ်းၶွင်ႁဝ်းလႆႈ

ၶူးႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း
Photo by – SHAN/ ၶူးႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၼႂ်းပၢင်ပွႆး ၶွပ်ႈတဵမ် 27 ပီ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တီႈတူၼ်ႈတီး

မႂ်ႇသုင်ၵၼ် ၵူႈၵေႃႉၵူႈၵူၼ်းၶႃႈ ၼႂ်းလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ပီ 2020 ဝူင်ႈထီႉ 3 မႃးၼႆႉ တၢင်းတိူင်းၸႄႈၵႅင်း ဢၼ်ပဵၼ် ပီႈၼွင်ႉတႆးလႅင်ၶဝ်ယူႇယႂ်ႇ မီးၼမ်ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်မီးပၼ်ႁႃ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႃႈတီႈၸႄႈဝဵင်းႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်းလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၶမ်းတီႈၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ တေဢွၼ်ငိၼ်းၶၢဝ်ႇၸွမ်းၵၼ်ယူႇ။

မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ဝၼ်းတီႈ 21 တေႃႇထိုင် 23 ၼၼ်ႉ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်းသေယဝ်ႉ တီႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းတီႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈႁူဝ်ၼႃႈၾၢႆႇပီႈၼွင်ႉၶၢင်ၶႄ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉၼႃႇၵၶဝ်ၵေႃႉ ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵေႇသီးမူႇၼၼ်ႉ တၢင်ႇလၢတ်ႈထိုင်တီႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼင်ႇႁိုဝ် ၸႄႈတွၼ်ႈၼႃႇၵ ဢမ်ႇၼၼ် ပီႈၼွင်ႉ ၶၢင်ၶႄတေ တေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ် ပဵၼ်ၼႃႈတီႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းသေယဝ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းၶမ်းတီႈလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်း 2 တီႈၼႆႉ ႁႂ်ႈဢဝ်ထႅမ်သႂ်ႇၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႃႇၵ ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်။

ၸႄႈတွၼ်ႈၼႃႇၵၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇႁင်းၶေႃ (ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ) ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဝႃႈထွမ်ႇ တူၺ်း ၶေႃႈသဵင်ဢၼ်မၼ်းယိုၼ်ႈယွၼ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉၼႆ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႃႈ “နာဂတောင်တန်းပြည်နယ်” ၼႆၵွၼ်ႇ။ မိူၼ် ၸိူင်ႉဝႃႈ မၼ်းယွၼ်းၸႄႈမိူင်းၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။

ၵမ်းၼႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းတႄႉ တွပ်ႇၵႂႃႇပွတ်းပွတ်းဝႃႈ “ပေႃးဢမ်ႇမူၼ်ႉမႄးပၵ်းပိူင်လၵ်း မိူင်း တေဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႅၵ်ႇမႅင်ႇပၼ်လႆႈ” ငၢႆးငၢႆးၸိူင်ႉၼၼ်တႄႉ တွပ်ႇၵႂႃႇယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးလင်ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ပွၵ်ႈမိူဝ်းယဝ်ႉ သမ်ႉႁၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၶဝ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ “ ထွေအုပ်” ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸၼ်ႉတိူင်းသေယဝ်ႉ ၸီႉသင်ႇၸူးတီႈ ၸၼ်ႉၸႄႈ ဝဵင်း ႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်းလႄႈ တင်းၶမ်းတီႈ။ ပိူင်ယႂ်ႇမၼ်းတႄႉ ၸီႉသင်ႇတီႈၶမ်းတီႈလႄႈ ပႃးတင်း ၸႄႈတွၼ်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇႁင်း ၶေႃၶွင်ၼႃႇၵၶဝ်။

ၼႂ်းၼၼ်ႉဝႃႈႁိုဝ်ၼႆ “ၸွမ်းၼင်ႇၵေႃႉဢၼ်ယိုၼ်ႈယွၼ်းမႃးၼၼ်ႉ ႁဝ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် ပွင်သၢင်ႈပဵၼ်လႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်း ႁႂ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးငၢၼ်းတၢင်ႇထိုင်မႃး ပႃးတင်းသၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ်မၼ်း” ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်။ ပွင်ႇဝႃႈတႄႉ တႃႇတေဢဝ်ၶမ်းတီႈတင်း ႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်းသႂ်ႇပၼ်ၼႂ်းၼႃႈတီႈၼႃႇၵၼၼ်ႉ ၸွင်ႇတေ မီးလၢႆးတၢင်းတႃႇတေ ပွင်ပဵၼ်လႆႈႁိုဝ် မိူၼ်တင်းဝႃႈၼၼ်။

ၽိူဝ်ႇဝႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ ယူႇတီႈပီႈၼွင်ႉတႆးလႅင်ၶဝ် မိူၼ်ၸိူင်ႉ ပႃႇတီႇၶွတ်ႇလိူတ်ႈတႆးလႅင်၊ ငဝ်ႈငုၼ်းၸုမ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇ တႆးလႅင်၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်းလႄႈ ဝဵင်းၶမ်းတီႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃး ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး လႄႈၾိင်ႈငႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်တင်းလူင်မူင်ႇယႂႃႇ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉမီးထႅင်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶၢင်၊ ၶျၢင်း၊ လီႇသူး ဢၼ်ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းတိူင်းၸႄႈၵႅင်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်း ၽွမ်ႉၽွမ်ႉၽဵင်ႇၽဵင်ႇၵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉသၢၼ်ၶတ်းလႄႈ ထုၵ်ႇလီပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵႂႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဝႆႉတွၼ်ႈၼိုင်ႈ။

ပေႃးတေမႃးတူၺ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈတႃႇတေမူၼ်ႉမႄး ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တႃႇတေဢဝ် ၼမ်ႉ လိၼ်ႁိၼ်ၽႃ ၶွပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ် တီႈၼိုင်ႈလႄႈ တီႈၼိုင်ႈ၊ ပွတ်းၼိုင်ႈလႄႈ ပွတ်းၼိုင်ႈ သွၼ်ႉသႂ်ႇၵၼ်ၶိုၼ်းႁိုဝ်၊ ထႅမ်သႂ်ႇ ၵၼ်ၶိုၼ်းႁိုဝ်၊ ထွၼ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးတီႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ၼႄဝႆႉၸႅင်ႈလႅင်းယူႇ။ ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸင်ႇတေ ႁဵတ်းလႆႈ၊ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းမီးဝႆႉၸႅင်ႈလႅင်း။

မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းလၵ်းမိူင်း 2008 တီႈမတ်ႉတႃ 52 (က) ၼၼ်ႉ ဝႃႈဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ် ပေႃးလူဝ်ႇမူၼ်ႉမႄးၶွပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ် ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆၸိုင် ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၸွမ်ၸိုင်ႈတေလႆႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇထိုင် ႁူဝ်ၼႃႈသၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိူဝ်ႈတႃႇတေဢဝ်ၶေႃႈ ၵၢင်ၸႂ် တီႈၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၶဝ်။

(ခ) သမ်ႉ ယူႇတီႈၽူႈတႅၼ်းၽွင်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၶိုင်ႈပႃႈယႂ်ႇ၊ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း ၵူၼ်းမိူင်းၶိုင်ႈပႃႈယႂ်ႇ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း ၸႄႈမိူင်းၶိုင်ႈပႃႈယႂ်ႇ တေလႆႈၵမ်ႉထႅမ်ႁၼ်လီၸွမ်း ၼႆႉၸင်ႇတေၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ။

ၵမ်းၼႆႉ ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈ ၶေႃႈထီႉ 4 တွၼ်ႈ 4 ၼၼ်ႉ သမ်ႉၶိုၼ်းဝႃႈ သၽႃးသေဢၼ်ဢၼ် ဢမ်ႇၽွမ်ႉမႃး ပေႃးဝႃႈၼႆၸိုင် တေလႆႈၶေႃႈၵၢင်ၸႂ်သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် 4 ပုၼ်ႈ 3 ပုၼ်ႈ၊ ၼႂ်း 4 ပုၼ်ႈၶိုၼ်ႈၼိူဝ် ၵမ်ႉယၼ်ႁၼ်လီယဝ်ႉ ႁူဝ်ၼႃႈသၽႃးၼႆႉ တေလႆႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇထိုင်ၶိုၼ်းတီႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ။ ပိူဝ်ႈတႃႇသိုပ်ႇမူၼ်ႉမႄးၵႂႃႇ။ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်မတ်ႉတႃ 52။

ၵမ်းၼႆႉ မတ်ႉတႃ 53 ၶေႃႈ (က) သမ်ႉ ဝႃႈဝႆႉပေႃးမီးလွင်ႈတေလႆႈမူၼ်ႉမႄးမၵ်းတတ်း ၶွပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ် ၸႄႈ မိူင်းလႄႈ တိူင်း ၼႆၸိုင် ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တေလႆႈဢဝ်ၶေႃႈၵၢင်ၸႂ် ၽူႈမီးသုၼ်ႇပၼ်သဵင် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ ဢႃယု 18 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ၸိူဝ်းမီးသုၼ်ႇပၼ်သဵင်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ၽွမ်ႉဢိူဝ်ႈ ဢမ်ႇၽွမ်ႉၼႆ တေလႆႈဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ် တၢင်း။

(ခ) ၵေႃႈ ၸင်ႇၶိုၼ်းမႃးထႅင်ႈ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ၶိုင်ႈပႃႈယႂ်ႇၼႆၸိုင် တိုၼ်းတေ ဢမ်ႇ လႆႈမူၼ်ႉမႄးမၵ်းတတ်းလႃးလႃး။ တိုၼ်းၼႄဝႆႉတႅၵ်ႇလႅင်း။

ၵမ်းၼႆႉ ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈ လွင်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ၵမ်ႉယၼ်ႁၼ်လီယူႇၵေႃႈ သမ်ႉတေလႆႈသိုပ်ႇဢဝ်ၶေႃႈၵၢင်ၸႂ်တီႈ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၶဝ် ၼႂ်းၸႄႈတိူင်းႁိုဝ် ၸႄႈမိူင်းၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။ ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း ၸႄႈမိူင်းႁိုဝ် တိူင်း 3 ပုၼ်ႈ ၼႂ်း 4 ပုၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈၼိူဝ် ၵမ်ႉယၼ်ႁၼ်လီၸင်ႇ တေလႆႈဢဝ်ၶေႃႈၵၢင်ၸႂ်သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈသေ ယဝ်ႉ ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸင်ႇသိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ် တႃႇတေမူၼ်ႉမႄးမၵ်းတၵ်းၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃၼၼ်ႉလႆႈ ၼႄဝႆႉၸႅင်ႈ လႅင်း။

ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ ၶိုၼ်းမႃးႁုပ်ႈတူၺ်းၼႆတႄႉ ပိူဝ်ႈတႃႇတေမူၼ်ႉမႄးၶွပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ်မိူၼ်ၸိူင်ႉ တေဢဝ်မိူင်းၶမ်းတီႈလႄႈ တင်းမိူင်းႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်း သႂ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈဢုပ်ႇပိူင်ႇႁင်းၶေႃၶွင်ၼႃႇၵၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ 1) ၵွပ်ႈ ပိူဝ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇၽွမ်ႉၸွမ်း၊ 2) ယူႇတီႈၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၶဝ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈတင်းၼႂ်းၼႃႈတီႈၶဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၽွမ်ႉ ၸွမ်းၼႆ ႁဝ်းတေႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းၶႃႈၼေႃႈ။

ပဵၼ်ယူႇၸိူင်ႉၼၼ် ႁဵတ်းသင်လႄႈ ယူႇတီႈၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၶဝ်ၸီႉသင်ႇလႃႇ ႁူႉယူႇဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈသမ်ႉၸီႉသင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်လႆႈ ႁိုဝ် ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ လူင်းၵူတ်ႇထတ်းသေ ႁႂ်ႈလႆႈလၢႆးငၢၼ်းတၢင်ႇထိုင်မႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မိူၼ်တင်း ယူႇတီႈၾၢႆႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ်ဝႃႈ “ပြည်ထောင်စုအစိုးရ ၀န်ကြီးရုံး” ၼၼ်ႉ တင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပီႈၼွင်ႉၼႂ်းပိုၼ်ႉ တီႈ မိူၼ်ၸိူင်ႉ ပီႈၼွင်ႉၶၢင် ပီႈၼွင်ႉတႆး တႅၵ်ႇငၢၵ်ႈၵၼ်ႁိုဝ်။ မိူၼ်တင်းဝႃႈ မီးၸုမ်းဢၼ်ယွၵ်ႈမွၼ်ႇပၼ်မၼ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ် တႅၵ်ႇလိူတ်ႈၵၼ် ၸတ်ႉလိူတ်ႈၵၼ်ႁိုဝ် တေလႆႈၸၢင်ႈထတ်းသၢင်ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈ။

ၵမ်းၼႆႉ ယူႇတီႈၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈတႄႉ သမ်ႉတေလႆႈဝူၼ်ႉဝႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းၸမ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမႃးယဝ်ႉလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵွၼ်ႈလဵဝ်၊ မမ်ႈလဵဝ်သေယဝ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၶေႃႈသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းပေႃးတေတႅၵ်ႇၵၼ်၊ ယၢႆႈၵၼ် သေယဝ်ႉ ႁႂ်ႈမူႇၸုမ်းဢၼ်တေၶိူင်ႇၶမ်ႉၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ သိုပ်ႇပဵၼ်လႆႈၵႂႃႇထႅင်ႈမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေလႆႈတမ်းၽႅၼ်သေ တင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လီလႆႈဝူၼ်ႉပႃးမႃး။

ၵူၺ်းပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၼိုင်ႈတႄႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ မၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵၼ်ယူႇ မိူၼ်ၸိူင်ႉပီႈၼွင်ႉတႆးလႅင် ၶဝ် ႁဵတ်းၼႄၵႂႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 4 – 5 ဝၼ်းမႃးၼႆႉၸိုင် ပိူဝ်ႈတႃႇ ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃႁဝ်း၊ ၶွပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ်ႁဝ်းတေ လူႉၵႂႃႇသုမ်းလၢႆ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈ ပိၼ်ႇပႅင်ၵႂႃႇငၢႆႈငၢႆႈတႄႉ တေဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈ လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတႄႉ 1) ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းတေလႆႈၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ်၊ 2) သၽႃးၸႄႈမိူင်းၵေႃႈလီ၊ တိူင်းၵေႃႈလီ၊ သၽႃးၵူႈထၢၼ်ႈထၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းႁဝ်း ဢၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ဢၼ်ၵူၼ်း မိူင်းႁဝ်း လႆႈယုမ်ႇၸႂ်တမ်းၸႂ်သေယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်သႂ်ႇသဵင်ပၼ်ႁႅင်းဝႆႉၼၼ်ႉၼႆၸိုင် ပိူဝ်ႈတႃႇတေၸုၵ်းမၼ်ႈၾၢႆႇႁဝ်း သေယဝ်ႉ တေႃႇသူႈပၼ်ႁဝ်းၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ မၼ်းဢမ်ႇၼႄႉၼွၼ်း။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ပေႃးဢဝ်တွၼ်ႈသွၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းပဵၼ်ၵၢၼ်သွၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၵူႈတီႈၼႆၸိုင် ၼင်ႇႁိုဝ် ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃ ၶွပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ်ႁဝ်း ပေႃးတေဢမ်ႇလူႉပဝ်ႇသုမ်းလၢႆ၊ မၼ်းယွမ်းၵႂႃႇ ၽၢႆႉၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆႉ တၢမ်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး မိူဝ်ႈႁဝ်းလိူၵ်ႈတင်ႈၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵေႃႉလႂ် တေ ၸၢင်ႈၸုၵ်းမၼ်ႈၾၢႆႇၶိူဝ်းႁဝ်း၊ မိူင်းႁဝ်းၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃႁဝ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တၵ်းတေလႆႈၾၢင်ႉၵၼ်သေယဝ်ႉ ဝႆႉ ၼၵ်းပၵ်းၸႂ်ပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈဢွမ်ႇလွမ်ႈၽွမ်ႉၵၼ်ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ လမ်ႇလွင်ႈတႄႉတႄႉၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈယွၼ်းတေႃႉတႆႇၶႆႈၼႄပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈသေ ယွၼ်းၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းဝႆႉတီႈၼႆႈၶႃႈ။

ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း
21/2/2020

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ လူဝ်ႇတၢင်းၵမ်ႉၸွႆႈတၢင်းၵိၼ်ယႅမ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းလႆႈငိူင်ႉပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယူႇဝႆႉၼႂ်းထိူၼ်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁီး ဢိူင်ႇၵိူၼ်ႇတူလူင် ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လီ ၶၢတ်ႇဢႃႇႁႃႇရႃႉ လူဝ်ႇတၢင်း ၸွႆႈထႅမ်ဝႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ ။ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်း PNLA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်တၢင်းဝၢၼ်ႈပၢင်မၢၵ်ႇၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မွၵ်ႈ 5 ဝၢၼ်ႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼိုင်ႈႁဵင်ၵေႃႉပၢႆ လႆႈငိူင်ႉပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယူႇ ၼႆယဝ်ႉ...

ၽူႈၼမ်းသိုၵ်းတႆးသွင်ၸုမ်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်

ႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 ၼႆႉ ၽူႈၼမ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) လႄႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ် ႁဵင်တီႈၼိုင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းယုမ်ႇယမ်ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ဝၼ်းတီႈ 2 ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸွမ်သိုၵ်းလူင်...

ၵႃႈၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်ႁႅင်း ထိုင်ၵႂႃႇ ၼိုင်ႈလိတ်ႉ 1 မိုၼ်ႇပျႃး

တႄႇႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 ၼႆႉမႃး ၵူၼ်းမိူင်းတႆး လႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈထုင်ႉပဵင်း လႆႈႁူပ်ႉပၼ်ႁႃ ၼမ်ႉမၼ်း ၸၢၵ်ႈ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ၊ မၢင်တီႈ ႁၢၼ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈဢိုတ်း ဢမ်ႇ ပိုတ်ႇၶၢႆပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ႁၢၼ်ႉမၢင်တီႈပိုတ်ႇၶၢႆပၼ်ၼမ်ႉမၼ်းယူႇသေတႃႉ တၢင်ႇၵႃႈၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၼမ်ႁႅင်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၶဝ်ႈထႅဝ်ၵၼ် ပႂ်ႉသိုဝ်ႉၼမ်ႉမၼ်း ႁိုင်ၼပ်ႉဢၢၼ်ႇလၢႆၸူဝ်ႈမူင်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းယူႇၸပ်းလႅၼ်လိၼ်...

ၶႄႇ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၵႅတ်ႇၶႄပၼ် ႁိူဝ်း ဢၼ်လတ်းၵႂႃႇမႃးၼႂ်း သဵၼ်ႈတၢင်းၼမ်ႉ Hormuz

ၽွင်းပၼ်ႁႃပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈ တီႈမိူင်းဢီႊရၼ်ႊ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၶိုၼ်ႈမႃးယူႇၼႆႉ ၵႃႈႁိူဝ်း ၸိူဝ်းတေႃႉတၢင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် လႄႈ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်လတ်းၶၢမ်ႈၵႂႃႇမႃး ၼႂ်းသၢႆၼမ်ႉ ႁေႃႊမူၵ်ႉ (Hormuz) ပိုၼ်ႉတီႈ တႃဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင်ၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈသုင်မႃးၸွမ်း။ ၶၢဝ်ႇ The Guardian ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ - လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ ႁႄႉၵင်ႈပၼ်...

ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆးပုင်ႈၶိုၼ်ႈ ႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇလႄႈ ၵႃႈၵႃး ၊ ၶၼ်ၵုၼ်ႇပုင်ႈၶိုၼ်ႈၸွမ်း  

တႄႇႁူဝ်လိူၼ် မတ်ၶျ်ႉၼႆႉ ၼႆႉမႃး ယွၼ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး ႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇ ၵႃႈၶၼ်ပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်ႇႁႅင်း  မိူၼ်ၼင်ႇ ၶၼ်ၵုၼ်ႇ ၊ ၵႃႈၵႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လၢႆလၢႆဝဵင်း ပုင်ႈၶိုၼ်ႈၸွမ်း ၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇၵႂႃႇမႃး ဝႆႉဝႃႈၼႆ ။ ၵူၼ်းၵႃႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်ႇလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းၵူၺ်း ၊ တလဵဝ်ၼႆႉ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ႁိမ်ၵၼ်သိုဝ်ႉဝႆႉၼမ်ၼႃႇ...