ပေႃးၶႂ်ႈပေႉပုၼ်ႈ ႁဵတ်းငမ်းယဵၼ်ဢမ်ႇလႆႈ

SHAN
Photo by – SHAN

ဝၼ်းတီႈ 15/10/2019 ၼႆႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း ႁိုဝ် ဝၼ်းလိၵ်ႈၵိၼ် ၵႅၼ်ႇ ၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း ၶွပ်ႈတဵမ် 4 ပီ ။ လီဢိၵ်ႇၸႃႉဢၢၼ်း ႁဵတ်း ပၢင်မၢႆတွင်းၼႆသေ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈ သိုၵ်း ၽူႈၼမ်းၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးဢၢၼ်း လတ်းႁူဝ်မိူင်း – လၢင်းၶိူဝ်း – မိူင်းၼၢႆး – ၼမ်ႉၸၢင် သိုပ်ႇၵႂႃႇ တူၼ်ႈတီး ၊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေၶိုင် ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်မၢႆတွင်းတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ။

တႃႇၵႂႃႇ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ယဝ်ႉမူတ်း လႄႈ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်းၵေႃႈ လုၵ်ႉလွႆတႆးလႅင်း ၵႂႃႇၼွၼ်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်း လတ်းလႅၼ်လိၼ် တီႈၼႃးမူၼ်းသေ ဢွၵ်ႇမိူဝ်းဝၼ်းတီႈ 25/10/2019 ၵၢင်ၼႂ် ။

ၸမ်တဵင်ႈၶိုၼ်း ဝၼ်းတီႈ 24/10/2019 လႆႈႁူႉဝႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈသေ ၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶူဝ်လမ် ပွင်ႇၶၢဝ်ႇမႃး ယႃႇၸႂ်ႉသဵၼ်ႈတၢင်းႁူဝ်မိူင်း ၊ ႁႂ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမႄႈသၢႆသေ ၶဝ်ႈတၢင်းတႃႈၶီႇလဵၵ်း ၶီႇၶိူင်ႈမိၼ် ၵႂႃႇၸူးၼေႇပျီႇတေႃႇၵမ်းသိုဝ်ႈဝႃႈၼႆ ။

ၾၢႆႇၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးတႄႉဝႃႈ လွင်ႈၼႆႉ ပေႃးၸႂ်ႉသဵၼ်ႈတၢင်း မႄႈသၢႆ – တႃႈၶီႈလဵၵ်း တေလႆႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇ ၸူးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ မိူင်းႁေႃၶမ်းထႆး 3-5 ဝၼ်းၸင်ႇၵႂႃႇလႆႈလႄႈ ထိုင်တီႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်တီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇသေ လႆႈယုၵ်ႉလိူၵ်ႈၶၢဝ်းတၢင်းပႅတ်ႈမူတ်း။ တူဝ်တႅၼ်းဢၼ်ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵေႃႈ သင်ႇ ႁႂ်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းငဝ်ႈငုၼ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်။

ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် သေ ဢမ်ႇၵႃး တုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈ တုမ်ၾႅတ်ႊတရႄႊတီႊမွၵ်ႊၶရေႊသီႊ တႄႉတႄႉ။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸုမ်းလႂ် ၸုမ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင် – ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းယူႇၼိူဝ်ၽႅၼ်လိၼ် တင်းသဵင်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်။

ၵွပ်ႈၼၼ် ၵၢၼ်ဢွၵ်ႇတႃႈဢွၵ်ႇတၢင်းၵေႃႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ ႁၢမ်ႈႁႅတ်ႉ ၵိတ်ႇၶႂၢင် တတ်းႁႄႉ။

ၼႂ်းလိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ တီႈၵဵင်းတုင် ၼၼ်ႉၵေႃႈ တႅမ်ႈဝႆႉတႅၵ်ႇလႅင်း ဝႃႈ – လူင်းႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၵူႈတီႈ၊ ပေႃးဢမ်ႇပႃးၵွင်ႈၵႂႃႇမႃးလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈလႆႈၵူႈတီႈ၊ ပေႃးတေ ပႃးၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸပ်းမိုဝ်း ႁႂ်ႈၸႅင်ႈလူင်ႈၼႃႈ – ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်းတႄႉ ဝႃႈ – “ၾၢႆႇသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁၵ်းၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ဢၼ်သွင်ၾၢႆႇ လႆႈၸႂ် ၵၼ်သေ ဢမ်ႇၵႃး ပူၼ်ႉပႅၼ်ပႃး လိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA လႄႈ မိူၼ်ႁိူဝ်းလူင် ငမ်းယဵၼ် လူမ်ႉၸူမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ” – ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းတူၵ်ႇတၵ်ႉပႃးဝႃႈ ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်း ၶၢဝ်းတၢင်း 7 -8 ပီ တင်ႈတႄႇ ပီ 2011 မႃး/ NCA သမ်ႉ တႄႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 2015 တေႃႇယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ်လႆႈ ဢမ်ႇမီးသင် – လိူဝ်သေ ဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း ပွတ်းဢွၵ်ႇၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵႆယၢၼ် ၽေးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ် ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ပဵၼ်ယၢမ်းလဵဝ်သေ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ပိုတ်ႇလၢတ်ႈတႅၵ်ႇလႅင်းဝႃႈ ၸွမ်သိုၵ်း လူင်ယႃႇပျေႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄႇ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ – 2 (ၵုမ်းၵမ် မိူင်းတႆး တင်း ယၢင်းလႅင်) တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၽႂ်ၶႂ်ႈဢွၵ်ႇ NCA ၵေႃႈ ထွၼ်တူဝ် ဢွၵ်ႇၵႂႃႇလႆႈၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း”ၸိူဝ်းၼႆႉ မိူၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ၵိတ်ႇၶႂၢင်ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် လႄႈ ပေႃးသိုပ်ႇၵႂႃႇ ၸိူင်ႉၼႆ NCA တိုၼ်းဢမ်ႇ သိုပ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈလႆႈယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။

ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၶိုၼ်းလႆႈ ၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ် ၊ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈငမ်းယဵၼ်လူၺ်ႈၵၼ်၊ ၵၢၼ်ယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၽႂ်ၵေႃႉလႂ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ၵူၼ်းၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼိုင်ႈ၊ ၵူၼ်းၶိူဝ်းလႂ်ၶိူဝ်းၼိုင်ႈ ၶႂ်ႈပဵၼ်ယႂ်ႇပေႉပုၼ်ႈၼိူဝ်ၵၼ် တိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈ။ လူဝ်ႇမီးၸႂ်ၽႃႇၵၢင်ဝၢင်းၶိုင်ႈ ႁပ်ႉႁူႉၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ပဵၼ်တႄႉ မီးတႄႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေ ၵေႃႇသၢင်ႈငမ်းယဵၼ်လႆႈ။

ႁႂ်ႈပိုၼ်ႉပွႆႇပုၼ်ႈလီသုၼ်ႇတူဝ် သုၼ်ႇၸုမ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵတ်းယဵၼ် သေၵမ်း

သဵင်ၶဝ်ႇႁွၵ်ႈ

ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

SHARE