မေႃႇပၢင်ႁႆးၼမ်ႉတူႈ

Photo by – Aung Kyaw Facebook

ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ပဵၼ်ဝဵင်းၵိုၵ်းပိုၼ်း ဢၼ်မီးမေႃႇႁႄႈ ဢွၵ်ႇ ငိုၼ်း ဢွၵ်ႇၽွႆႈ လႄႈ ၶူဝ်းႁႄႈတၢင်ႇပိူင် လၢႆလၢႆယၢင်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိုဝ်ႈယႂ်ႇလိုဝ်းႁူင်။ ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင် သိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈ သွင်ၼၼ်ႉမေႃႇပၢင်ႁႆး ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ယၢမ်ႈပဵၼ် မိူင်ငိုၼ်း၊ မိူင်ၸိုၼ်း ဢၼ်ယႂ်ႇသေ ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ။

ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃး ဢမ်ႇယွမ်း ႁူၵ်းပၢၵ်ႇပီပၢႆ ။ ၼႂ်းဝဵင်းမီး သွင်ပွၵ်ႉ- ပွၵ်ႉၼမ်ႉတူႈ လႄႈ ပွၵ်ႉပၢင်ႁႆး။ ပေႃး ၼပ်ႉ သွၼ်ႇႁူဝ်ဢိူင်ႇ မီး 24 ဢိူင်ႇ၊ မူႇဝၢၼ်ႈမီး 182 ဝၢၼ်ႈ(ၶေႃႈမုလ်း – ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၾၢႆႇၼႂ်းမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ပီ 2014 ) ႁူဝ်ၵူၼ်းမီး မိုၼ်ႇသၢမ်ႁဵင်ပၢႆ (ၶေႃႈမုလ်း – သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ၵူၼ်း ပီ 2014)။ ဢိူင်ႇယႂ်ႇၵူၼ်း ၵိုၼ်း တႄႉ မီးဢိူင်ႇ မၢၼ်ႈၸၢမ် – မိူင်းမူႉ၊ ဢိူင်ႇမိူင်းယဵၼ် တင်း ၼႃးသၢႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၼမ်။

Photo by – Aung Kyaw Facebook

ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၼႆႉ မီးတၢင်းႁွင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၵႆယၢၼ် 44 လၵ်း။ ပေႃးလုၵ်ႉလႃႈသဵဝ်ႈၵႂႃႇ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ၵႆ 42 လၵ်း။

ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ မီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး၊ မၢၼ်ႈ၊ ၵြႃး၊ ၶႄႇ၊ ၶၢင်၊ လွႆ၊ လႃးႁူႇ၊ လီသေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ တီႈၵိူဝ်းယမ်ၵေႃႈ ယွၼ်ႉပဵၼ်တီႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ပၵ်းသဝ်းၶုတ်းႁႄႈ လႄႈ ၽူႈၵိူဝ်းလီ ၶရိတ်ႉယၼ်ႊၵေႃႈမီးၼမ်။ ဢိသ်ႉသလမ်း (မူႇသလိမ်) ၊ ႁိၼ်တူႊ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီး။ ယွၼ်ႉပီႈၼွင်ႉတႆး ယူႇသဝ်းၼမ်လႄႈ ဝိႁၢရ် ၵၢၼ်ႇၵျွင်း ၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်း။

ၵူၼ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၵေႃႈဢွၵ်ႇၼမ်။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈဢမၢတ်ႈလူင်ၵႃၶမ်း (ပေႃႈ တွၵ်ႊတိူဝ်ႊ ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း) ၊ ပၢၼ်ဢၼ်တိုၵ်ႉႁၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃ မီးမေႃယႃလူင် ၽူႈတႅမ်ႈၵႂၢမ်း တွၵ်ႊတိူဝ်ႊ ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း၊ ၶူးပူင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆး လုင်းၸၢႆး ၾႃႈ၊ ၽူႈတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ၼၢင်းၶမ်းဢေး (ယိင်းႁၢၼ် တွပ်ႇတႃႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ႁၢမ်ႈႁႄႉ ပၢင်ၵုမ်လူင် ဢၼ်ၵေႃပွင် ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး CSSU ဢွၼ်ၼမ်း ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း တီႈဝဵင်းပၢင်လူင်၊ ပိူဝ်ႈတႃႇႁႃ လႆႈသဵင် ၵူၼ်းမိူင်း တႃႇဢဝ်ၼမ်းၵႂႃႇဢုပ်ႇ တီႈပၢင်ၵုမ်လူင် ပၢင်လူင်ပီ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ) ။

ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ

ပေႃးလၢတ်ႈလွင်ႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၼႆ ဢမ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈ မေႃႇပၢင်ႁႆး ၼမ်ႉတူႈတိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈ ။ မေႃႇပၢင်ႁႆးၼမ်ႉတူႈ ၼႆႉ ၶႄႇ မႃးမဝ်ၶုတ်း ဢဝ် ႁႄႈငိုၼ်း တီႈၸဝ်ႈၾႃႉသႅၼ်ဝီ မႃး ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ။ ပေႃးတူၺ်းပိုၼ်းဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ လႆႈႁူႉ ဝႃႈ မိူင်ငိုၼ်းၼမ်ႉတူႈ-ပၢင်ႁႆး တႄႇမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1412 ။ ၶႄႇၽွင်းၼၼ်ႉ ၶုတ်းဢဝ် ႁႄႈငိုၼ်းယၢင်ႇလဵဝ်၊ ႁႄႈတၢင်ႇပိူင် တိုၼ်းဢမ်ႇဢဝ်ၵႂႃႇ။ ၼႂ်းပိုၼ်းၼမ်ႉတူႈ ယင်းတႅမ်ႈပႃးဝႆႉဝႃႈ ၶူဝ်းငိုၼ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉၵိုၵ်း ၼႂ်းဝူင်ႉႁေႃသႅင် မိူင်းၶႄႇ ၽွင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ငိုၼ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ ၼမ်ႉတူႈ ပၢင်ႁႆး။

1886 ဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးမိူင်းတႆး၊ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၾၢႆႇႁိၼ်ႁႄႈ ၸၢဝ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈသွင်ၵေႃႉ Mr. Acmartin တင်း Mr. ME Timber ၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ် တင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊ Great Eastern Mining Co.ltd သေ တႄႇၶုတ်း မိူဝ်ႈပီ 1903၊ ဝၢႆးမႃး ၶၢႆပၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ Burma Mining Co.Ltd ဢၼ် Burma Co-operation. Ltd. Landon ပဵၼ် ၸဝ်ႈၶွင် ။

ႁႄႈဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ မေႃႇပၢင်ႁႆးၼမ်ႉတူႈ ၼၼ်ႉ လႆႈတေႃႉၵႂႃႇႁုင်တီႈ ႁူင်းႁုင်ထွင်ႁႄႈတီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး)၊ ၵႃႈတၢင်ႇၵႂႃႇတၢင်ႇမႃး သမ်ႉသုင်လႄႈ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ၶၢႆႉႁူင်းႁုင်ႁႄႈ မႃးပၵ်းတီႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ မိူဝ်ႈပီ 1912 သေ ၶုတ်းဢဝ်ႁႄႈ ငိုၼ်း၊ ၸိုၼ်း၊ ဢဵင်ႇ၊ ၽွႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ တႃႇတေပဵၼ်ၵၢၼ်ၼႂ်းမေႃႇမိူင်ႁႄႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ႁဵတ်းႁူင်းၸၢၵ်ႈၾႆးၾႃႉ တီႈမၢၼ်ႈသၢင်း သေဢဝ်ၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်။

ၽွင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ၶုတ်းဢဝ်ႁႄႈ ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ႁွႆးတိၼ်သိူဝ်လႄႈ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈၵိုၵ်းဝႆႉဝႃႈ မေႃႇမိူင်သိူဝ် Tiger Tunnel ဢွၵ်ႇငိုၼ်းလီ ငိုၼ်းၸႅတ်ႈလႄႈ ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇၵိုၵ်းပိုၼ်း မေႃႇပၢင်ႁႆးၼမ်ႉတူႈဝႆႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။

ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ

ပၢၼ်သိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ မေႃႇပၢင်ႁႆးၼမ်ႉတူႈ ဢွၵ်ႇႁႄႈ ၼိုင်ႈပီ တီႈဢေႇသုတ်း ၼိုင်ႈသႅၼ်တၼ်ႊ၊ တီႈၼမ်သုတ်း သၢမ်သႅၼ်ႁႃႈတၼ်ႊ။ ဢိင်းၵလဵတ်ႈထွၼ်ဢွၵ်ႇမေႃႇပၢင်ႁႆးၼမ်ႉတူႈ မိူဝ်ႈ 1942 လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ 24 ဝၼ်း။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊ Burma Mining ၸီႉသင် ပွႆႇမၢၵ်ႇ ယႃႉလႅဝ် ပႅတ်ႈ ႁူးၶုတ်းၸူင် ႁႄႈ သဵင်ႈသဵင်ႈ ယွၼ်ႉၵူဝ်ၵျပၼ်ႊမႃးဢဝ်။ ၽၢႆႇၼိုင်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တႃႇပွၵ်ႈမႃးၶုတ်းၶိုၼ်း။

1942/5/1 ၵျပၼ်ႊ ယိုတ်းလႆႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈသဵင်ႈသဵင်ႈ လႄႈ မေႃႇပၢင်ႁႆးၵေႃႈ တူၵ်းၵႂႃႇၼႂ်းမိုဝ်းၵျပၼ်ႊ။ ၵျပၼ်ႊ ၵေႃႈ တီႉဢဝ်ႁႅင်းၵူၼ်း ၸိူဝ်းယူႇၵိုတ်းဝႆႉပိုၼ်ႉတီႈ သေၶုတ်းၶိုၼ်း။ ယူႇဢမ်ႇႁိုင်လၢႆပီ သိုၵ်းဢူၺ်းလီ ဢမေႊရီ ၵၼ်ႊ မႃးလေႃႇတိုၵ်း လႄႈ ပၢၼ်ၵျပၼ်ႊ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈႁဵတ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ မိူၼ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ။ လႆႈထွၼ် ဢွၵ်ႇၶိုၼ်း ၼႂ်းပီ 1945 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ။ ဢိင်ၼိူဝ်သိုၵ်းဢမေႊရီႊၵၼ် ပွႆႇမၢၵ်ႇလူင်သႂ်ႇသေ ႁူင်းႁုင်ႁႄႈ ဢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈႁဵတ်းဝႆႉ တီႈ 32 လၵ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၺႃးမၢၵ်ႇလူင်လူႉၵွႆ ၵူၼ်ႇပင်းၵႂႃႇၸွမ်း။

ဝၢႆးသိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈသွင်ယဝ်ႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ႈမႃးၶိုၼ်း ၶွမ်ႊပၼီႊ ပိူဝ်ႊမိူဝ်းၵူဝ်ႊပူဝ်ႊရေႊသျိၼ်ႊ ပွၵ်ႈမႃး မူၼ်ႉမႄး ပၵ်းပွင်ၶိုၼ်းသေ သိုပ်ႇၶုတ်းႁႄႈငိုၼ်း တေႃႇပေႃးထိုင် ပီ 1951 ။ 1947 ၽွင်းၽူႈၼမ်းတႆး – မၢၼ်ႈ – ၶၢင် – ၶျၢင်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လူင် တူၵ်းလူင်းၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈဝႃႈ တိုၵ်ႉပဵၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊ ပိူဝ်ႊမိူဝ်းၵူဝ်ႊပူဝ်ႊရေႊသျိၼ်ႊ သိုပ်ႇၶုတ်း။

ဝၢႆးၼၼ်ႉ 1952 ၸုမ်းသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၢင်ႈလွင်ႈၶႄႇ ၽိူၵ်ႇၶဝ်ႈမိူင်းတႆးမႃးၼႆသေ သူင်ႇသိုၵ်း ၶိုၼ်ႈမိူင်းတႆးမႃး ပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၽုင်။ တႄႇၼၼ်ႉမႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈလူင်းတိုၼ်း 50% ၸွမ်း ၶွမ်ႊပၼီႊ ပိူဝ်ႊမိူဝ်းၵူဝ်ႊပူဝ်ႊရေႊသျိၼ်ႊ သေ သိုပ်ႇၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈ ၶွမ်ႊပၼီႊပိူဝ်ႊမိူဝ်းၵူဝ်ႊပူဝ်ႊရေႊသျိၼ်ႊ (1951 ) သေ သိုပ်ႇ ၶုတ်းႁႄႈ ငိုၼ်း၊ ၸိုၼ်း၊ ၽွႆႈ၊ ႁဵၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး။ ၼိုင်ႈပီ တီႈဢေႇသုတ်း ၶုတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ႁႄႈ 1.5 သႅၼ် တၼ်ႊ ။ ၼမ်သုတ်းၶုတ်းလႆႈ သွင်သႅၼ်တၼ်ႊပၢႆပၢႆ။

တႃႇၵႂႃႇၸူးမေႃႇႁႄႈၼၼ်ႉ လုၵ်ႉဝဵင်းၼမ်ႉတူႈသေ ၶီႇရူတ်ႉၾႆးၶွမ်ႊပၼီႊသေ ၵႂႃႇၸူးလႆႈ။ ပေႃးႁွတ်ႈပၢင်သဝ်း တႃႈပၢင်သိူဝ် (ၵျႃးၸၶၢၼ်း) ယဝ်ႉ သိုပ်ႇၶဝ်ႈၸူးၼႂ်းမေႃႇမိူင်ႁႄႈလႆႈ။ ႁူးဢၼ်ၶဝ်ႈၸူး မေႃႇမိူင်ႁႄႈ မီးလၢႆလၢႆႁူး။ မေႃႇမိူင်ႁႄႈ တႃႈပၢင်သိူဝ်ၼၼ်ႉ လိုၵ်ႉထိုင် 1400 ထတ်းပၢႆ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် မႅင်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း 8 ၸူဝ်ႈမူင်းၼိုင်ႈ ၸုပ်ႈသေ ၶုတ်းယူႇဝၼ်းဝၼ်းၶိုၼ်းၶိုၼ်း။ ၼႂ်းမေႃႇႁႄႈ ၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈၸၼ်ႉ လႄႈၼိုင်ႈၸၼ်ႉ ႁၢင်ႇၵၼ် 100 ထတ်း။ ၼိုင်ႈလွၵ်းႁႄႈ မီးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈဢေႇသုတ်း 5 ၵေႃႉ။ တႃႇတေႃႉႁႄႈ မီး ရူတ်ႉၾႆး ၾႆးၾႃႉဢွၼ်ႇ တေႃႉတၢင်ႇလၢၵ်ႈပၼ်။ တၢင်းရူတ်ႉၾႆးဢၼ် လႅၼ်ႈပၼ်ႇတၢင်ႇႁႄႈ ယူႇၼႂ်းၼၼ်ႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈ မီး 2 ထတ်းၵူၺ်း။ ပေႃးဢဝ်ၶိုၼ်ႈမႃး ထိုင်တၢင်းၼွၵ်ႈ သိုပ်ႇတၢင်ႇရူတ်ႉၾႆးလူင်သေ ဢဝ်ၵႂႃႇထတ်းထွင်တီႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈလူင် ထတ်းထွင်ႁႄႈ တီႈ 32 လၵ်း။

ၸိုဝ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၵေႃႈပိၼ်ႇၸႂ်ႉမႃး လၢႆမိုဝ်ႉလၢႆၶၢဝ်း – 1951 – 1965 ပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ပိူဝ်ႊမိူဝ်းၵူဝ်ႊပူဝ်ႊရေႊသျိၼ်း၊ 1965-1970 ပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵူၼ်းမိူင်းမေႃႇပၢင်ႁႆး၊ 1970-76 ပိၼ်ၸိုဝ်ႈပဵၼ် မျၢၼ်ႇမႃႉၵူဝ်ႊပူဝ်ႊ ရေႊသျိၼ်း၊ 1976 – 89 ၵူဝ်ႊပူဝ်ႊရေႊသျိၼ်းၶုတ်းႁႄႈ မၢႆ (1) ၊ 1989 – 2009 လႆႈႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈထႅင်ႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းမေႃႇႁႄႈ မၢႆ (1) ၼႆသေ သိုပ်ႇၶုတ်းထႅင်ႈ။

တႄႇ 2009 ၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် လူင်ပွင် ၸိုင်ႈ လႄႈ ၶွမ်ႊပၼီႊၸုမ်းဢဝ်ငမ်းယဵၼ်ၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်ၶုတ်းဝႆႉ။ ၽူႈမီးပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်မႃးၵိူင်ထွင်တႄႉ ၵမ်ႈ ၼမ် ပဵၼ် ၶႄႇ ၊ ဢိၼ်ႊၵျိၼ်ႊၼီႊယိူဝ်ႊ မၢၼ်ႈၵေႃႈမီးၵိုၵ်းၸွမ်း။ ယွၼ်ႉပၢႆးပၺႃ လႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉ ဢမ်ႇၶိုတ်းတၼ်း လွင်ႈသႂ်ႇၸႂ်ၼႂ်းၵၢၼ် ယုၵ်ႉမုၼ်းၼမ်ႉၵတ်ႉ ပူၵ်းပွင် ဢမ်ႇမီးလႄႈ ႁႄႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၶုတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ မိူၼ်ပၢၼ် ဢိင်းၵလဵတ်ႈ။ ၽဝ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈတုၵ်ႉယၢၵ်ႈ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈသင်ႉ ဢမ်ႇပေႃးလဵင်ႉလုၵ်ႈလဵင်ႉလၢင်း။ ဢွၵ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈသေ ၶုတ်းႁႄႈ ထတ်းထွင် ဢဝ်ၶၢႆ ႁင်းၽႂ်ႁင်း မၼ်း၊ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇၶႂ်ႈၵုမ်ႇၵိၼ်။

ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၼႆႉ မိူင်းပႆႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မိူၼ်ဝဵင်းလူင်သေတႃႉ ပဵၼ်ဝဵင်းၵဝ်ႇ ႁွႆးမိုဝ်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ႁဵတ်းဝႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးၼမ်။ ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်လီယူႇလီသဝ်း၊ ၵူႈပွၵ်ႈဢမ်ႇတွၼ်ႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်။ တင်ႈတႄႇတေႃႇ တေႃႈလွတ်ႇၵႅသ်ႉ တေႃႈ ၼမ်ႉမၼ်း လတ်းၶဝ်ႈၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းၼမ်ႉတူႈမႃး ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၵေႃႈ ယႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ၵူႈမိူဝ်ႈၵူႈဝၼ်း။ ၸုမ်း ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၵေႃႈ မီးၸုမ်းၼမ်မႃး။ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းသေ ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ လႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ ဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇၵိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႆႈလီ တုမ်ႉယွၼ်ႈ ၸၢၵ်ႇသိုၵ်း ႁူဝ်ၵူၼ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်။

သင်ၶၸဝ်ႈ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸၼ်ႉထၢၼ် တေႃႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်ႁႄႈ မေႃႇပၢင်ႁႆး တၢင်းလၢႆ တႄႉ မုင်ႈမွင်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ် ႁႂ်ႈလႆႈယူႇသႃႇလူမ်ၸႂ် လွတ်ႈၽေးၶဵၼ်သေ ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ငၢႆႈလူမ်ၵေႃႈ ၸူမ်းသိူဝ်း ၵၼ်ယဝ်ႉ။

ၶုၼ်သၢင်ႇမူး

ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉမႅၵ်ႉၵသိၼ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 016, April 2019

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

တႆးလႅင်ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸတ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႅင် ၶွပ်ႈတဵမ် 499 ပီ

တႆးၼႆႉ ပဵၼ်တႆးၶိူဝ်းလူင် မီးၸွတ်ႇလူင်ၵႂႃႇၵူႈဝၢၼ်ႈၵူႈဝဵင်း ၸဵမ်ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆ တႆးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ယၢမ်ႈလၢတ်ႈ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်မႃးတႃႇသေႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ် ငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈသေ ဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်း ၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်လီလီ ။ ၽၢတ်ႇၽႄၵၼ်ၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၾိင်ႈၵေႃႈ ပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းဢွင်ႈတီႈၽႂ်မၼ်း ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းတႆးလႅင်ၵေႃႈ ပႂ်ႉပႃးၾိင်ႈထုင်းႁိတ်ႈႁွႆး လႄႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ် ႁင်းၵူၺ်းမႃး...

ၸဝ်ႈၼႃးထုင်ႉပူင်း ဢမ်ႇမီးတိုၼ်းလၢင်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လႆႈပွႆႇတူင်ႇၼႃး 3 ႁဵင်ဢေႊၶိူဝ်ႊႁၢမ်းလၢႆ

ပီၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃးထုင်ႉပူင်း ဢမ်ႇမီးတိုၼ်းလၢင်း တႃႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႄႈ လႆႈပွႆႇတူင်ႈၼႃး 3 ႁဵင် ဢေႊၶိူဝ်ႊႁၢမ်းလၢႆ ၼႆယဝ်ႉ ။ ၵူႈပီပီၼႆႉ  ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းႁူဝ်လိူၼ်မတ်ႉၶျ် ပဵၼ်ၽွင်းၸဝ်ႈၼႃးၼႂ်းထုင်ႉပူင်း တႄႇၽုၵ်ႇ ၶဝ်ႈၼွင် ယဝ်ႉဝႃႈၼႆသေတႃႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးတိုၼ်းလၢင်း ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃး ၵမ်ႈၼမ် လႆႈပွႆႇၼႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁၢမ်းလၢႆတင်းၼမ်ဝႃႈၼႆ  ။ ၸဝ်ႈၼႃးထုင်ႉပူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ပီၼႆႉ ၼႃးၼႆႉႁၢမ်းၵႂႃႇၼမ်ၼႃႇ...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈမၵ်းမၼ်ႈမူႇပိူင်မႂ်ႇ တႃႇၵူတ်ႇထတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ငိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတႅတ်ႈတေႃး

ၼင်ႇႁိုဝ်တေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉလႆႈ ၵၢၼ်သုၵ်ႈလၢင်ႉငိုၼ်းလမ် ႁဵတ်းငိုၼ်းၽိူၵ်ႇ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢဝ်ငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ် ၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း တမ်းဝၢင်းမၵ်းမၼ်ႈ မူႇပိူင်/ၾိင်ႈမိူင်းမႂ်ႇ ဢၼ်ၸၢင်ႈၵူတ်ႇထတ်းလႆႈ သဵၼ်ႈတၢင်းငိုၼ်းၶဝ်ႈငိုၼ်းဢွၵ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၵေႃႉသေ တေသွၵ်ႈႁႃၵူတ်ႇထတ်း ဢဝ်လိူင်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်း ပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈၾိင်ႈ မိူင်းၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ယႃႉပၵ်းပိူင်ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉငိုၼ်းလမ် (ငိုၼ်းၽိတ်းမၢႆမီႈ)...

ဢီႊရၼ်ႊ ပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလုမ်ႈၾႃႉၸၢင်ႈလူႉလိူဝ်ၵဝ်ႇ

မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တင်း မိူင်းဢီႊရၼ်ႊ ယိုဝ်းၵၼ်မႃးႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း 10 ဝၼ်းပၢႆယဝ်ႉလႄႈ သင်တေသိုပ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇႁိုင်လိူဝ်ၼၼ်ႉၸိုင် ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလုမ်ႈၾႃႉ ၸၢင်ႈလူႉၵွႆ လႄႈ ႁၢႆႉၸႃႉႁႅင်းလိူဝ်ၼႆႉထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ သိုၵ်းမိူင်းဢီႊရၼ်ႊ ပၼ်ၾၢင်ႉ တူၵ်ႇတၵ်ႉထိုင် မိူင်းဢမႄႇရိၵၼ်ႇ ႁႂ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ် ပႂ်ႉႁပ်ႉလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉလူင် ဢၼ်ၸၢင်ႈတုမ်ႉ ...

သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းရူတ်ႉၵႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းၶိုၼ်း တီႈတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 13 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် တင်ႈတႄႇယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ရူတ်ႉၵႃး ၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း ၸိူဝ်းလတ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ တီႈတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်း ႁိမ်းၶူဝ်လူင်ၶၢမ်ႈၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ ၸဝ်ႈရူတ်ႉၵႃးၸိူဝ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ မူႇၸေႊ၊ လၢဝ်ႇၵၢႆး (ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉ...