လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် 1947

Photo by – SHAN/ လၵ်းသဝ်ႁိၼ် ပၢင်လူင်

တင်း 9 ၶေႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈလႆႈၸႂ် လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် 1947

(1) လိူၵ်ႈတင်ႈၽူႈတၢင်တူဝ် မိူင်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵႂႃႇပဵၼ်ၽွင်းလူင် ၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၶၢဝ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ။

(2) ၽွင်းလူင်ၽူႈတၢင်တူဝ်(မိူင်းတႆး)ၼႆႉ လိူဝ်သေၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄလႄႈၵၢၼ်တိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ၵႂႃႇပဵၼ်ၽူႈမီးဢႃႇၼႃႇ/ဢမ်းၼၢၸ်ႈၼိူဝ်ၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇတင်းမိူင်းသၼ်လွႆတင်းမူတ်း။

(3) လိူၵ်ႈၽူႈတၢင်တူဝ်ၶၢင်လႄႈ ၽူႈတၢင်တူဝ်ၶျၢင်းၶိူဝ်းလႂ်ၼိုင်ႈၵေႃႉ ပဵၼ်ၵႅမ်ၽွင်းလူင် ပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းပၼ် ၵၢၼ်သၼ်လွႆၶၢင်လႄႈ သၼ်လွႆၶျၢင်းသေ တင်းသၢမ်ၵေႃႉႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၸွမ်းပိူင်ၵၢၼ်။

(4) ၽွင်းလူင်(ၽူႈတၢင်တူဝ်)မိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၵၢၼ်ငၢၼ်း မိူင်းသၢၼ်လွႆဝႆႉ တင်းမူတ်းၵေႃႈ ပေႃးမီးပၢင်ၵုမ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇတင်းမိူင်းသၼ်လွႆမႃး ၵႅမ်ၽွင်းလူင်သၼ်လွႆၶၢင်လႄႈ သၼ်လွႆၶျၢင်းၶဝ် မီးသုၼ်ႇလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း။

(5) မိူင်းတႆးမီးသုၼ်ႇလႆႈၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ မီးသုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃတဵမ်ထူၼ်ႈ။

(6) တႃႇတေမၵ်းမၼ်ႈႁႂ်ႈမီးၸႄႈမိူင်းၶၢင်ၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းမိူဝ်ႈပႆႇလႆႈတႅပ်းတတ်း ၼႂ်းသၽႃးပူၵ်းပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း (တႅင်းပျူႉပျီႇပျူႉလုတ်ႉတေႃႇ)ၼႆႉ ႁၼ်လီ လႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈထုၵ်ႇလီမီး(ၸႄႈမိူင်းၶၢင်)ယူႇ။

(7) မိူင်းတႆးမီးသုၼ်ႇလႆႈႁပ်ႉပူၺ်ႈ လွင်ႈတီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ။

(8) မိူင်းတႆး မီးသုၼ်ႇလႆႈၸတ်းၵၢၼ် လွင်ႈငိုၼ်းတွင်းပုၼ်ႈမိူင်းတႆးႁင်းၶေႃ။

(9) ငိုၼ်းတွင်း တႃႇၸွႆႈထႅမ်သၼ်လွႆၶၢင်လႄႈသၼ်လွႆၶျၢင်း ႁႂ်ႈလႆႈပဵင်းၵၼ် တင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းတႆး ပဵၼ်လႆႈဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၶၢဝ်း တင်း ၽွင်းလူင်ၽူႈတၢင်တူဝ်မိူင်းသၼ်လွႆ(ၶၢင် ၶျၢင်း တႆး) ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၼ်သေၶပ်းၶိုင်ၵႂႃႇ။

တင်း 9 ၶေႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈလႆႈၸႂ်၊ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း (ၵတိၵဝၼ်ႈ) ၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉတင်းလိၵ်ႈလၢႆး (Written Agreement)။

Photo by – SHAN/ ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ 9 ၶေႃႈ

ၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင်ด(The Spirit of Panglang)ดၼႆႉပဵၼ် လွၼ်ႉၵႅၼ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈ မၢႆပၢင်လူင်ดဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းလႆႈတူၵ်းလူင်း၊ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း၊ ပဵၼ် ၶေႃႈလႆႈၸႂ်(ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ၵတိ) တၢင်းသူပ်း တၢင်းပၢၵ်ႇ (Un-written Agreement) မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/02/1947 ဢွၼ်တၢင်းတေလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်(သွင်ဝၼ်း)ၼၼ်ႉ မီးၼင်ႇပႃႈ တႂ်ႈၼႆႉ-

(1) တေလႆႈမီးသုၼ်ႇၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်တင်းမၢၼ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇလွၵ်းလၢႆးၻီႇမူ ဝ်ႇၶရေႇသီႇမီး။

(2) ၽူႈတႅၼ်းမိူင်းတႆး မိူင်းၶၢင် မိူင်းၶျၢင်းၶဝ် မီးသုၼ်ႇၶိုင်ပွင်လွင်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၼွၵ်ႈၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ငၢၼ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈသုၼ်ႇ ႁူမ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄလႄႈ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ တေလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း။

(3) ၵမ်ႉထႅမ်ႁႂ်ႈ ၶၢင် လႆႈမီးၸႄႈမိူင်းႁင်းၶေႃ။

(4) လိၵ်ႈတူၵ်းလူင်း ဢႅတ်ႇတလီႇ-ဢွင်ႇသၢၼ်းၼႆႉ တၵ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း ၸိုင်ႈတႆး/ ၶၢင်/ ၶျၢင်း။

(5) မိူဝ်ႈလႂ်ၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၵေႃႈ ႁႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇလႆႈ။

ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉမႅၵ်ႉၵသိၼ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 014, February 2019

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

သိုၵ်းဝႃႉ တႄႇၶုတ်းဢဝ်ၶိုၼ်း ႁဵၵ်ႇသေ သူင်ႇၶၢႆၸူးမိူင်းၶႄႇ

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 10 လိူၼ်သႅပ်ႉထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၸုမ်းၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း International Crisis Group ႁၢႆးငၢၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ (UWSA) တႄႇပၼ်ႇၵၢၼ်ၶုတ်းဢဝ်ႁဵၵ်ႇ (သံဖြူ) သႅၼ်းၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ သုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉသေ သူင်ႇၶၢႆပၼ်မိူင်းၶႄႇ ဝႃႈၼႆ။ သိုၵ်းဝႃႉၼႆႉ တႄႉၶုတ်းဢဝ်ႁဵၵ်ႇ ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မၢၼ်းမေႃႇ (မန်းမော်) မႃး မိူဝ်ႈပီ...

ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၺႃးၺွပ်း 56 ၵေႃႉ

သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ တီႉၺွပ်းဢဝ်လႆႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ  56 ၵေႃႉ  ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။ ၸိူဝ်းၺႃးတီႉၼၼ်ႉ ပႃးၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ 5 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းတီႈ 9 လိူၼ်သႅပ်ႉထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ယၢမ်းတၢမ်းၶမ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ် ၵူတ်ႇထတ်း ၸွမ်းပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈၵွင်း ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း  တီႉဢဝ်လႆႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ 5 ၵေႃႉ...

လိၼ်ၵူၼ်ႇတီႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ  4 ၵေႃႉပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ    တၢႆထင်ႇတီႈ

ၾူၼ်တူၵ်းထပ်းၵၼ်လၢႆလၢႆဝၼ်း  ႁဵတ်းႁႂ်ႈလိၼ် ၵူၼ်ႇပင်းသႂ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 4 ၵေႃႉပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ   တၢႆထင်တီႈ   တီႈဝၢၼ်ႈႁူဝ်သႅင်  ထုင်ႉသၢႆးလႅင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း  ။ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 8/9/2026 ယၢမ်းၵင်ၼႂ် 4 မူင်း လိၼ်ၵူၼ်ႇတဵင်သႂ်ႇ ႁိူၼ်း တီႈဝၢၼ်ႈ ႁူဝ်သႅင် ၊ ႁိူၼ်းယေးလူႉၵွႆ 2...

ၵေႃလိၵ်ႈ/ၾိင်ႈတႆးတူၼ်ႈတီး ပုတ်ႈလၢႆႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်မႂ်ႇ ၵွပ်ႈသင်

ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းၼိုင်ႈၶိူဝ်း ပေႃးတေဢမ်ႇၸူမ်ႁၢႆၵႂႃႇၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ၶိူဝ်းလႂ်ၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ပႅင်းမႅတ်ႇဝႆႉႁင်းၽႂ်မၼ်း ။ မိူၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတေဢမ်ႇႁူင်ႈဢမ်ႇႁၢႆၼၼ်ႉ ပုတ်ႈတိၼ်တၢင်မိုဝ်းၵၼ်မႃးတႃႇသေႇ။ တႃႇတေယုၵ်ႉမုၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆးၵူႈဝဵင်းဝဵင်း။ တႃႇၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးတေမီးလွင်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈၵေႃႈ မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်မႃးတႃႇသေႇ ။ၵေႃလိၵ်ႈ/ၾိင်ႈတႆးတီႈတူၼ်ႈတီးၼႆႉသမ်ႉ မီးဝႆႉၵေႃပွင်ၵၢၼ်ယူႇသေတႃႉ သမ်ႉပဵၼ်တႃႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၵူၺ်း ။ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈတၢင်းလၢႆလွင်ႈသေ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼၼ်ႉ ႁိုင်ပဵၼ်လၢႆပီ။ ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ...

ယိင်းဢွၼ်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၺႃးၵၼ်ႉၸၼ်ပႆႇလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း

ယိင်းဢွၼ်ႇဢႃယု 11 ၶူပ်ႇ ၺႃးၵူၼ်းၸၢႆးသႅၼ်းပၢၼ်ပေႃႈ (ဢူႈ) ႁွင်ႉၵႂႃႇၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ ၼႂ်းထိူၼ်ႇတီႈၼိုင်ႈ ဢိူင်ႇၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ႁိုင် ၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ်ပၢႆယဝ်ႉ ၵေႃႈ ၵေႃႉထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်ပႆႇ လႆႈႁပ်ႉလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း - ဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႉဢၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၸၢႆးၼေႃႇသႅင် ဢႃယု 48 ပီ ပဵၼ်ၵႅမ်ပူႇၵျွင်းဢိူင်ႇ...