ၵူၼ်းသႅၼ်းလႂ် သူင်ၵိၼ်ယႃႈဢီႊ?
ယႃႈဢီႊ (Ecstasy)ၼႆႉ ၾၢင်ႁၢင်ႈပဵၼ်မဵတ်ႉငၢႆးမိူၼ်ယႃႈမႃႉ၊ မီးလၢႆလၢႆသီ မီးလၢႆဝႅပ်ႇ၊ ပဵၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် သႅၼ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (Club drugs) ၸႂ်ႉတိုဝ်းသူႇသမ်းၵိၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇလွင်ႈမူၼ်ႈတၢင်းၵျေႃႇ။ ဢၼ်မိုတ်ႉမၵ်ႉသူင်ၵိၼ်မၼ်း ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈ ၸိူဝ်းသူင်ဢႅဝ်ႇလၢဝ်းၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း ပိူဝ်ႈလွင်ႈမူၼ်ႈတၢင်းသိူဝ်း၊ ၵိၼ်ယဝ်ႉၶဝ်ႈထွမ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်း ၸွမ်းပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်း ဢၼ်ပိုတ်ႇၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း။

ယႃႈဢီႊၼႆႉ မၼ်းမီးႁႅင်းလွၵ်ႇလွၼ်ဢွၵ်းဢေႃသေ ၸွႆႈပၼ်ႁႂ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း/သူႇ/သမ်း/ၵိၼ်မၼ်း လႆႈႁပ်ႉတၢင်းမူၼ်ႈသိူဝ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း။ မိူဝ်ႈထွမ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈထိုင်ၼိူဝ်ႉၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း၊ သဵင်ႁႆႇၶိူင်ႈတွႆႇတိုင်ႈ။ မၼ်းၸွႆႈတူင်ႉၸွႆႈယွပ်ႇပၼ်ၶႅင်ႈၶႃ မေႃၵႃႈမေႃယွပ်ႇ ၶဝ်ႈၸွမ်းသဵင်ၶိူင်ႈတွႆႇတိုင်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်း လူၺ်ႈဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းႁိူဝ်ႉဢူၼ်ႈၵူၼ်ႉၶိုၼ်ႈသင်။

လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်း မီးၸႂ်ၵႂၢင်ႈ ၸႂ်ယိုၼ်းယၢဝ်း၊ ၸႂ်လီၸႂ်ဝၢၼ်၊ မီးၸႂ်ႁတ်းႁၢၼ် ၼႃႈၵီႈတႃဝၢၼ်၊ ဢမ်ႇၵူဝ်ဢမ်ႇႁႄ၊ မီးၸႂ်တၢင်းႁၵ်ႉၼမ်သေ သၢင်ႈပၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉလွင်ႈမေႃမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ် တေႃႇပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉလႆႈလီ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇၽူႈၵူၼ်းၸိူဝ်း ဢမ်ႇပေႃးသူပ်းပေႃးသဵင်ၶဝ်၊ ၵူၼ်းသူပ်းၼၵ်းၶဝ် ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးႁတ်းလၢတ်ႈႁတ်းၸႃတေႃႇပိူၼ်ႈ၊ မီးၸႂ်ၵူဝ်ႁႄၶီႈယၢၼ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈမႃးၸႂ်ယႂ်ႇပိုင်ႈဢိင်ယႃႈဢီႊသေ သေႃႉႁႃဢူၺ်းၵေႃႉဢူၺ်းသေႈမႂ်ႇ ၵေႃႉႁၵ်ႉၵေႃႉပႅင်းမႂ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။

ၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵႆႉႁဵတ်းသင်?
ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈဢီႊၶဝ်ၼႆႉ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ မီးၸႂ်ၶႂ်ႈထီႉၼိူဝ်ႉတိူဝ်ႉၼင် ဢိူမ်ႈၼုၵ်းထုၵ်းထူ ၼိူဝ်ႉတူဝ်ပိူၼ်ႈလႂ်၊ ၵွတ်ႇတၢဝ်းလုပ်ႈၵမ်းပိူၼ်ႈလႂ်၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉၵွတ်ႇတူဝ်ၵဝ်ႇလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ မုၵ်ႉမူႇၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိၼ်ယႃႈဢီႊၶဝ်ၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ်ၵေႃႈ ၸႂ်ၵႃႇမၵိုၵ်းၵပ်းၸပ်းၸွမ်းႁွမ်းပႃးသေ လိုၼ်းသုတ်းမႃး ၵႆႉၵႆႉဢမ်ႇသူႈလွတ်ႈ ၵၢၼ်ၸွမ်းၵႃႇမၵၼ်။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်ထတ်းသၢင်ႁၼ်ဝႃႈ- လွင်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႃးထႃႇပၢႆမႃး ၸၢင်ႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃ တၢင်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ လွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉ (Sex crime) -ၼႆယူႇယဝ်ႉ။

လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈဢီႊ
ယႃႈဢီႊၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပဵၼ်မဵတ်ႉဝႆႉလႄႈ ၸႂ်ႉဢိုၼ်ၵိၼ်၊ ဢဝ်ၸိူမ်ႈၼမ်ႉသေသမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဢဝ်ၾႆးႁုမ်းသေ သုတ်းဢဝ်ၵႂၼ်းမၼ်းၵေႃႈလႆႈ။ ထႅင်ႈလၢႆးၼိုင်ႈ ၶိုတ်ႈႁႂ်ႈၽွင်သေ သႂ်ႇၼႂ်းလႅၼ်းယႃႈသေလုတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယႃႈဢီႊၼႆႉ ပဵၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်သႅၼ်းဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ၵႃႈလိူဝ်ႁႅင်း၊ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးၶဝ်ၵိၼ်ၵူၺ်း။ ယႃႈဢီႊၼႆႉ ပေႃးၵိၼ်ယဝ်ႉတေဢွၵ်ႇႁႅင်းပၢႆးၼႂ်း 45 မိၼိတ်ႉ၊ ဢွၵ်ႇႁႅင်းလႆႈထိုင် 6-8 ၸူဝ်ႈမူင်း၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈထိုင် 24 ၸူဝ်ႈမူင်း။

ၽေးႁၢႆႉလူင်ယႃႈဢီႊ
လိူဝ်သေလွင်ႈမူၼ်ႈတၢင်းၵျေႃႇယဝ်ႉ သမ်ႉတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇဢွၵ်းဢေႃလႄႈ တူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ မိူၼ်ၼင်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ- 1.ၸႂ်သၼ်ႇ၊ ႁူဝ်ၸႂ်တဵၼ်ႈဝႆး။ 2.ႁႅင်းလိူတ်ႈသုင်။ 3.ႁိူဝ်ႇတႅၵ်ႇႁိူဝ်ႇဢွၵ်ႇၼမ်။ 4.ၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႉၸွမ်းဝႂ်ၼႃႈၶႅင်။ လူမ်ႈမႆႈလူမ်းၵတ်းဢွၵ်ႇၸွမ်းတူဝ်ၶိင်း။ 5.မီးလွင်ႈလွၵ်ႇႁူၽၢမ်းတႃ (လွင်ႈလႆႈငိၼ်းတၢင်းႁူ၊ လွင်ႈလႆႈႁၼ်တၢင်းတႃ ပိူင်ႈပႅၵ်ႇ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵဝ်ႇၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ပဵၼ်တႄႉမီးတႄႉ)။ 6.ဢမ်ႇၵုမ်းလိူတ်ႈလူမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇလႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ပေႃးၵိၼ်ၼမ်လူၼ်ႉပူၼ်ႉလိူဝ်ၵႂႃႇၸိုင် ၸၢင်ႈပဵၼ်ထႅင်ႈ- 1.သူပ်းပၢၵ်ႇႁႅင်ႈ။ 2.ၵႅၼ်တႃယႂ်ႇ။ 3.ထူၺ်ႈၸႂ်ယၢပ်ႇ။ 4.လူမ်းၼၢဝ်ၶိုၼ်ႈသုင်။ 5.ႁူဝ်ၶိုၼ်ႈႁူဝ်ၶႆႈ ႁူဝ်ၸဵပ်းႁူဝ်ငၢၼ်ႈ။ 6.တွင်ႉၶူၼ်ႉတူၼ်ႉႁၢၵ်ႈ။ 7.ၶဵဝ်ႈလူင်လေႃႇၵၼ်။ 8.မိုဝ်းသၼ်ႇ။ 9.ပႆဢိူင်ႇဢၢင်ၵႂႃႇဢိူင်ႇဢၢင်ႇမႃး လႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈဢီႊၼႆႉ ၵွပ်ႈႁိူဝ်ႇဢွၵ်ႇၼမ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်ၶိင်းၶၢတ်ႇၼမ်ႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၵိၼ်လဝ်ႈၼမ်လႄႈသင်၊ ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်ရေႃးၵႃႇႁူဝ်ၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လူမ်းသေလူႉတၢႆယွၼ်ႉမၼ်း-ၼႆယူႇယဝ်ႉ။

ဝၢႆးသေႁႅင်းယႃႈမူတ်းယဝ်ႉသမ်ႉ တေႁိူဝ်ႉဢူၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉ မိူဝ်ႇတၢင်းၵိၼ်၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်သင်၊ ၼွၼ်းဢမ်ႇလပ်းလီလီ၊ ၾၼ်ႁၢႆႉ၊ မၢင်ၵေႃႉၸပ်းတၢင်းပဵၼ်သဝ်ႈမွင်၊ ၶႂ်ႈၶႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇတၢႆလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယႃႈဢီႊၼႆႉ ပဵၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်သႅၼ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ၽိတ်းမၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်းၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။

ဢိင်ၶေႃႈမုလ်းၾၢႆႇယႃႈမဝ်းၵမ်မိူင်းထႆး
ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ ၸၢႆးၽွၼ်းလီ သၢႆၼမ်ႉမွင်း

ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉမႅၵ်ႉၵသိၼ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 014, February 2019