ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢိင်ၼိူဝ်တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉလႄႈ ဢိင်ၼိူဝ်ၾိင်ႈၾႃႉသၽႃႇဝလႅၵ်ႈလၢႆႈသေ ၸိူဝ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ (မၢၵ်ႇႁဵင်း)ၼႆႉ ၶႂ်ႈဝႃႈမီးၵူႈၵေႃႉ ဢမ်ႇတီႈၼိုင်ႈၵေႃႈတီႈၼိုင်ႈ၊ ယူႇတီႈပဵၼ်ႁႅင်း လႄႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ႁႅင်းၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၽွင်းလုၵ်ႈဝၼ်းပႆႇၸၢႆႉ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်းပႆႇၶၢႆႉ ၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေၸၢင်ႈ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ၸွမ်းတူဝ်ၶိင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ပေႃးမီးလွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးၸိုင် ၼင်ႇႁိုဝ်တေၸၢင်ႈၵႂႃႇႁႃမေႃယႃ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ၊ ပေႃးထုၵ်ႇလႆႈယူတ်းယႃ ယႃႇႁႂ်ႈတူၵ်းလိုၼ်း ၶၢဝ်းယၢမ်း ၼၼ်ႉ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸၢင်ႈၾၢင်ႉ တူၺ်းၸွမ်းတူဝ်ၶိင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။

(1) ပဵၼ်လုၵ်ႈလၼ် (မၢၵ်ႇလၼ်)ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်ၸဵပ်း။
– ပေႃးတဵၵ်းတူၺ်း တႂ်ႈၵိင်ႇႁႄႉလႄႈ ႁိမ်းႁွမ်းၼူမ်းတေမီးၵွၼ်ႈၼိူဝ်ႉမိူၼ်မၢၵ်ႇလၼ်၊
– ဢမ်ႇၼၼ် တီႈၵွၼ်ႈလၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸဵပ်းပဵၼ်ယဵၼ်းမႃး၊
– ၼိူဝ်ၽိဝ်ၼင်တေပဵၼ်ဝိူင်းမိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်ႈ၊
– ၶိူင်ႈဢင်ႇၵႃႇဢၼ်ၵိူတ်ႇပႃး ႁၢင်ႈၾၢင်တေလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် သႅၼ်းမၼ်းတေလဵၵ်ႉၵႂႃႇ ဢမ်ႇၼၼ် တေယႂ်ႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ၸိုင် ….. ပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ ၽိဝ်ၼင် လႄႈၼူမ်း။

(2) ဢႆၶၢဝ်းယၢဝ်း။
– သမ်ႉပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊတီႈပွတ်ႇ။ တေလႆႈတူၺ်းထႅင်ႈ ၸွင်ႇမီးၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ။
– ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵိၼ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈယႅမ်ႉ။
– ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလူတ်းလူင်း( ယွမ်)။
– ပေႃးႁၢၵ်ႈဢွၵ်ႇလိူတ်ႈဢမ်ႇၼၼ်ထူၺ်ႈၸႂ်ဢမ်ႇဢိမ်ႇတႄႉ ပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊပွတ်ႇ ၸၼ်ႉလိုၼ်းသုတ်း။

(3) ၽိဝ်ၼင်ၶူမ်းၵၢႆး
– ပေႃးတူဝ်(ၶိူင်ႈဢင်ႇၵႃႇ)ၼၢင်းယိင်းၶူမ်းၵၢႆး ၸၢင်ႈပဵၼ်ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊႁူင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ။
– ပေႃးႁူးၶူႈၼင်ၶူမ်းၵၢႆးယူႇတႃႇသေႇ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊဢွၵ်းဢေႃ။

(4) ပၼ်ႁႃလမ်းသႆႈ။
– ပေႃးတွင်ႉၵႂႃႇတွင်ႉႁႄႈဢမ်ႇထၢတ်ႇ ၊ ၽၢႆႈလူင်ပဵၼ်ၵႃႉ ၊ ၽၢႆႈလူင်ပဵၼ်လိူတ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈ ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊလမ်းသႆႈ။

(5) ၼမ်ႉယဵဝ်ႈဢူၼ်ၶုၼ်ႇ။
– ပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်တႂ်။
– တေလႆႈႁၼ် ယဵဝ်ႈပႃးလိူတ်ႈ။
– လိူတ်ႈလိူဝ်၊ သၼ်လင်ၸဵပ်း၊ ဢႅဝ်ၸဵပ်း။
– ပဵၼ်ႁႅင်းတူၵ်း ႁႅင်းဢေႇၶၢဝ်းႁိုင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်တႂ် ။

(6) ၵိုင်ႉၵၢင်ႉယွမ်။
– ၵိုင်ႉၵၢင်ႉယွမ်၊ ၼမ်ႉၼၵ်းလူတ်းယွမ်းၼႆႉ ၵႆႉၵႆႉလႆႈႁၼ်ၸဝ်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊႁူင်းၶဝ်ႈ ၶဝ်ပဵၼ်။ မိူဝ်ႈတၢင်းပဵၼ်ယင်းၼုမ်ႇ ဢမ်ႇပေႃးႁူႉပႅၵ်ႇလၢၵ်ႇၵႃႈႁိုဝ်သေတႃႉ ပေႃးတၢင်းပဵၼ်ၵႄႇမႃး ၽႄႈမႃးၸိုင် တေလႆႈႁၼ် ……              – ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁၼ် ဢမ်ႇၶႂ်ႈယိၼ်းသႅဝ်ဢၢႆ တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ (ႁၼ်ၵူၺ်းၵေႃႈတွင်ႉပေႃးၶူၼ်ႉ ပေႃးၶႆႈႁၢၵ်ႈ)
– ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢိတ်းဢွတ်းၵူၺ်းၵေႃႈတွင်ႉတဵမ်ငၢႆႈ။
– ႁႅင်းလိူတ်ႈဢမ်ႇတဵမ်။
– ယိူဝ်ႇယၢႆႈယၢပ်ႇ။

(7) ပဵၼ်ၶေႃးၸဵပ်းႁိုင်။
– ပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊၶေႃး။ ၾၢင်ႉတူၺ်းပႃး ၸွင်ႇႁၼ်တၢင်းပဵၼ် ၸိူင်ႉပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ။
– ဢိုၼ်ၶဝ်ႈဢိုၼ်ၼမ်ႉယၢပ်ႇ၊ ထူၺ်ႈၸႂ်ၵူၺ်းၵေႃႈယၢပ်ႇ
-လၼ်ၵိၼ်တီႈၶေႃး
-သဵင်ထဝ်ႈမႃးလွႆးလွႆးသေ ဝၢႆးမႃးသဵင်ၵေႃႈႁၢႆၵႂႃႇ။
-ႁၢၵ်ႈဢွၵ်ႇလိူတ်ႈ ၊ ဢၢႆသူပ်း ဢၢႆပၢၵ်ႇမဵၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ပေႃးႁၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ တိုၼ်းပဵၼ်ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊဢမ်ႇႁၢင်ႉ – ၼႆတႄႉၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဝႆႉမဝ်မၢင်သေ ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇႁႃမေႃယႃ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ၽႂ်းၽႂ်းယူႇၶႃႈဢေႃႈ။

ပၢႆၵမ်- ႁွမ်ႁိူင်း
(ဢိင်ၶေႃႈမုလ်းဢၼ် ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၵျူးတႅမ်ႈဝႆႉၼႂ်းပပ်ႉ (Daily Hot News) ၼၼ်ႉၽွင်ႈ)
ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉမႅၵ်ႉၵသိၼ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 013, January 2019