UNFC ပဵၼ်ၽႂ်? ၵႂႃႇလႂ်ယဝ်ႉ?

Logo UNFC

UNFC ၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2011 လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 16 ဝၼ်း ၊ ယိူင်းဢၢၼ်းသုင်သုတ်း ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ FUA – Federal Union Army သေ ၵႅတ်ႇၵင်ႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်း ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ် ၼိူဝ် သုၼ်ႇလႆႈ လႄႈ ၽႅၼ်ႇလိၼ် ၶွင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း တင်းလၢႆ။

မိူဝ်ႈၽွင်းၵေႃႇတင်ႈၼၼ်ႉ လုၵ်ႈၸုမ်း UNFC – United Nationalities Federal Council ၶွင်ႊသီႊၾႅတ်ႊ တရႄႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈမီးယူႇ 11 ၸုမ်း။
(1) တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၶၢင် (KIO) ၊
(2) ပႃႇတီႇမိူင်း မွၼ်းမႂ်ႇ (NMSP) ၊
(3) ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး (SSPP) ၊
(4) ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ (KNU) ၊
(5) ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းလႅင် (KNPP) ၊
(6) တႅဝ်းႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်း (CNF) ၊
(7) ႁူမ်ႈတုမ်ၻီႊ မူဝ်ႊၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉလႃးႁူႇ (LDU)၊
(8) ၶွင်ႊသီႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈရၶႅင်ႇ (ANC) ၊
(9) ၸုမ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ပဢူဝ်း (PNLO) ၊
(10) တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ(ပလွင်ႈ)တဢၢင်း (TNLA)၊ တင်း
(11) ၸုမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝႃႉ (WNO) ၼႆႉသေမီးယူႇ 11 ၸုမ်း။
ဝၢႆးမႃး တပ်ႉသိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ MNDAA တင်း တပ်ႉသိုၵ်းရၶႅင်ႇ AA ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမႃးၸွမ်းသေ ပဵၼ်ၵႂႃႇ 13 ၸုမ်း။

ၶွတ်ႇၽွတ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊတရႄႊ (FUA – Federal Union Army)
မိူဝ်ႈပီ 2011 လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 16 ဝၼ်း ၽွင်း ၶွမ်ႊမတီႊၵေႃႇသၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ CEFU ၵေႃႇတင်ႈ ၶွင်ႊသီႊၾႅတ်ႊ ၻရႄႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ UNFC ၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ၵေႃႇတင်ႈပႃး တပ်ႉ သိုၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ FUA ၸွမ်း။ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း 11 ၸုမ်း ၸိူဝ်းလၢတ်ႈမႃး ပႃႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉၶဝ်ႈပႃးပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်း ယုၵ်ႉဢဝ် ၸွမ်ႁၢၼ်ၿီႊထူး ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းလႅင် (KNPP) ၶိုၼ်ႈၵွၼ်း။

ၼႂ်းလုၵ်ႈၸုမ်း တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ FUA ၼၼ်ႉ ဢၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၶၢင် KIA – ႁႅင်းသိုၵ်းဢမ်ႇယွမ်း ၼိုင်ႈမိုၼ်ႇ (ၶေႃႈမုလ်း ၸုမ်းပႂ်ႉတူၺ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် BNI ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2016) ၊ ဢၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇတီႈသွင် ပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP ႁႅင်းသိုၵ်းဢမ်ႇယွမ်း 8 ႁဵင် (ၶေႃႈမုလ်း ၸုမ်းပႂ်ႉတူၺ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် BNI ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2016) ၊ တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ KNU တၢမ်းတီႈသၢမ် ၼၼ်ႉၵေႃႈမီးႁိမ်း 8 ႁဵင်ၼင်ႇၵဝ်ႇ (ၶေႃႈမုလ်း ၸုမ်းပႂ်ႉတူၺ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် BNI ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2016) ။

မိူဝ်ႈပီ 2015/11/27 တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်းငွႆးယိုဝ်း ငႃးသိုၵ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးယဝ်ႉ သွင်ၾၢႆႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ပိူဝ်ႈတႃႇလူတ်းယွမ်းပၢင်တိုၵ်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆသေ ၸွမ်ႁၢၼ်ၿီႊထူး ယင်းၼမ်းတူဝ်တႅၼ်း UNFC ႁူပ်ႉထူပ်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ၽူႈၼမ်းၶွင်ႇသီႇ ဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႈၵဵင်းမႂ်ႇယူႇသေတႃႉ ပၼ်ႁႃၼႆႉ ဢမ်ႇယဝ်ႉ တူဝ်ႈမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။ တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင် ဢၼ်ႁူမ်ႈၸတ်းၵၢၼ် လွင်ႈသိုၵ်းလွင်ႈသိူဝ် တႄႉတႄႉဝႃႈတႄႉ ယင်းဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးမႃး သေပွၵ်ႈ။

တုင်း UNFC

UNFC လုၵ်ႉလႂ်မႃး?
ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်းလၢႆ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၵၼ် ႁဵတ်းယူႇၸုမ်းၽႂ်ၸုမ်းမၼ်း တႄႉ တိုၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်။ တိုၼ်းဢမ်ႇတိုၵ်းတေႃးလႆႈ ၽူႈၶဵၼ် ယုမ်ႇယမ်ၼင်ႇၼႆသေ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇ တႃႇတေဢွင်ႇပေႉၽူႈၶဵၼ်၊ တႃႇတေဢွင်ႇပေႉၽူႈၶဵၼ် ၼၼ်ႉတိုၼ်းလူဝ်ႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ယုမ်ႇယမ်ၼင်ႇၼႆသေ မိူဝ်ႈပီ 1976 ၼၼ်ႉ ၸင်ႇမႃးၶွတ်ႇၽွတ်ႈ တႅဝ်းႁူမ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ NDF – ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ပူတ်းပွႆႇယၢင်းၽိူၵ်ႇ။

ဝၢႆးၶွတ်ႇၽွတ်ႈ NDF ယဝ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းၼေႇဝိၼ်း ႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း ၼႂ်းမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈ ႁႅင်းႁႅင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ် လႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ။ လုၵ်ႈၸုမ်းမီးလၢႆလၢႆ ၸုမ်း ၸိူင်ႉ ၼင်ႇ FUA ယူႇသေတႃႉ ၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်တိုၵ်းတေႃး ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ ဢမ်ႇပဵၼ်မႃး ၸွမ်းၼင်ႇ ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉ။ ယင်းပဵၼ်ၵႆႇယေႈတူဝ်ၶၼ်ယေႈၵုင်း ဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈမႃး ႁင်းၽႂ် ႁင်းမၼ်း။ မိူဝ်ႈပီ 1995 Jan 27 ၺႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း ငဝ်ႈၸိုင်ႈမႃႇၼႄႇပလေႃး ဢၼ်ပဵၼ်ပႃး ငဝ်ႈငုၼ်းယၢင်းၽိူၵ်ႇၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇလႅဝ်။

ဝၢႆးငဝ်ႈငုၼ်း မႃႇၼႄႇပလေႃးတႅၵ်ႇယဝ်ႉ 6-7 ပီ ထိုင်မႃးပီ 2004/3/12 ၸင်ႇမႃးၶွၼ်ႈၵၼ်သေ ၶွတ်ႇ ၽွတ်ႈၶိုၼ်း ၶွင်ႊသီၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း Ethnic Nationalities Council / တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်သမ်ႉ တင်ႈ ၸုမ်း Ethnic Nationalities Solidarity and Cooperation Committee” (ENSCC) – ဢၼ်ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ ယွင်ႁူၺ်ႈ ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ။ ၸေႃးၻေးဝိတ်ႉထေႃး ပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း၊ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းသမ်ႉ မီး ၶုၼ်းတိတ်ႉတီးၿူးရီး၊ ၶုၼ်ႇဢူၵ်ႉၵႃႇ တင်း ၶုၼ်းရီႊမိၼ်ႊထူး ။

ၶွင်ႊသီႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း Ethnic Nationalities Council တူင်ႉၼိုင် မႃးတေႃႇထိုင် ပီ 2010 ၊ ၸင်ႇမႃး ႁူမ်ႈ ၵၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၶွမ်ႊမတီႊၵေႃႇသၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ CEFU သေ ထိုင်မႃး ပီ 2011/2/16 ၸင်ႇယႃႉပႅတ်ႈ ENC သေ ၵေႃႇတင်ႈ ၶွင်ႊသီးၾႅတ်ႊ ၻရႄႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ UNFC ၼၼ်ႉတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။

ၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ် UNFC ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး
လုၵ်ႈၸုမ်းၼႂ်း UNFC ဢၼ်ႁႅင်းၶိူင်ႇၶမ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ပဵၼ်ၸုမ်း တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၶၢင် KIA ၊ တၼ်းႁဵင်းႁူဝ်ပဝ်ႈပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ၵေႃႈ ပဵၼ် ၶဝ်ၵုမ်းၵမ်။ ၽူႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈ UNFC ပဵၼ် ဢႅၼ်ပၼ်ႊလ ႁူဝ်ပဝ်ႈၶၢင် KIA ။

တင်ႈတႄႇပီ 2011 တေႃႇပီ 2016 ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ဢၼ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 3 ပွၵ်ႈ။ မိူဝ်ႈပီ 2013 လိူၼ် Oct 31 တေႃႇ Nov 4 ၶၢဝ်းတၢင်း ႁႃႈဝၼ်း ၼမ်းၸတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း တီႈ ငဝ်ႈငုၼ်း ၶၢင် KIA လၢႆႊၸႃႇ ၊ ပီ 2014 လိူၼ် Jan 20 – 24 ၶၢဝ်းတၢင်း ႁႃႈဝၼ်း ၸုမ်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ KNU ပဵၼ်ငဝ်ႈသေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ၵမ်းတီႈသွင် တီႈ ငဝ်ႈငုၼ်းလေႃႇ ၶီးလႃႇ ။ ပီ 2016 လိူၼ် July 26-30 ၶၢဝ်းတၢင်း ႁႃႈဝၼ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵမ်းတီႈသၢမ် တီႈဝဵင်းမၢႆၵျႃႇယၢၼ်ႇ ၼႃႈလိၼ်သိုၵ်းၶၢင် KIA ၵုမ်းၵမ်။

တင်ႈတႄႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းသဵင်ႇ ယိုၼ်းမိုဝ်း ႁပ်ႉၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ႁူမ်ႈၶဝ်ႈပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈလိူၼ် ဢေႃႊၵတ်ႊသ် 18 ဝၼ်း ပီ 2011 မႃး ႁူပ်ႉ တူဝ်တႅၼ်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လၢႆမိုဝ်ႉလၢႆၵမ်း။ ႁူမ်ႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ ၶေႃႈလႆႈၸႂ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ တႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA မႃး။ ပိူဝ်ႈတႃႇတေ ပဵၼ်ၵၢၼ် တင်ႈၸုမ်း DPN – Delegation for Political Negotiation ႁူပ်ႉဢုပ်ႇတူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ မႃး ၼပ်ႉပဵၼ်လၢႆလၢႆပွၵ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၵႂႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်မိူင်း NCA သေတႃႉ ယူႇတီႇ UNFC ဢၼ်မီးလုၵ်ႈၸုမ်းတင်းသဵင်ႈ သေ ယင်းပႆႇလႆႈလူင်းလႆၢးမိုဝ်းမႃး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶွင်ႊသီႊၾႅတ်ႊၻရႄႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ UNFC ႁဵတ်းသင်ဝႆႉ
တင်ႈတႄႇၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၶွင်ႊသီးၾႅတ်ႊၻရႄႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ UNFC ပီ 2011 မႃး ယူႇတီႈ လုၵ်ႈၸုမ်း 13 ၸုမ်းသေ ၵေႃႇတင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ ပဵၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းလူင် ၊ ႁႅင်းသိုၵ်းပေႃးႁူမ်ႈ ၵၼ်တင်းမူတ်း တေဢမ်ႇယွမ်း သၢမ်မိုၼ်ႇ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ် ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်သိုၵ်း ယင်းဢမ်ႇလႆႈငိၼ်းမႃးသေပွၵ်ႈ။

ထိုင်မႃး ပီ 2014 လိူၼ် September ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ KNU ယွၼ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈသေ ၵႂႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်းပႅတ်ႈ ၽွင်းႁၢင်ပီ 2015 ။

ဝၢႆးၼၼ်ႉ သိုပ်ႇယွၼ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၸုမ်းယဝ်ႉၸုမ်း – တႅဝ်းႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်း (CNF) ၊ တင်း ၸုမ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ပဢူဝ်း (PNLO) ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ၽွင်းႁၢင်ပီ 2015 ထႅင်ႈ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸိူဝ်း ဢၼ်ႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်းယူႇၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (ပလွင်ႈ) တဢၢင်း (TNLA)၊ တပ်ႉသိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ MNDAA တင်း တပ်ႉသိုၵ်းရၶႅင်ႇ AA ၶဝ်သၢမ်ၸုမ်း ယွၼ်းထွၼ် တူဝ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းပီ 2016 ။

ဝၢႆးၼၼ်ႉဢမ်ႇႁိုင် ၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ်ေမႊ ပီ 2017 ၸုမ်းဢၼ်ႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်းႁူဝ်ပဝ်ႈ ဝႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၶၢင် KIA ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇထႅင်ႈ။ ၶၢဝ်းလဵဝ်ၵၼ် တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝႃႉ WNO ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇထႅင်ႈ။ ၼႂ်းပီ 2017 လိူၼ် ဢေႃႊၵတ်ႊသ် ဢၼ်ပဵၼ်ပႃႇတီႇ မႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ၵႂႃႇပိုတ်ႇလၢတ်ႈတီႈ ပၢင်ၵုမ်လူင် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တီႈပၢင်သၢင်းဝႃႈ ယွၼ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇဝႆႉ ၼႂ်း UNFC တၢင်ႇလိၵ်ႈဝႆႉလီငၢမ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။

ႁဵတ်းၼႆသေ ၵိုတ်းယူႇဢမ်ႇလၢႆၸုမ်း ႁူမ်ႈဝႃႈ ယူႇတီႇ UNFC သေ ပႆႇလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း သေ တႃႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း ဢၼ်ၵိုတ်း မိူၼ်ၼင်ႇပႃႇတီႇမိူင်းမွၼ်းမႂ်ႇ NMSP တင်း ၸုမ်းၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႉ တိၵ်ႉလႃးႁူႇ LDU ၵႂႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA ၵႂႃႇ။

ၸုမ်းမွၼ်း NMSP ယင်းယွၼ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း UNFC မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် ထႅင်ႈလႄႈ ၼႂ်းၸုမ်း UNFC ၵူၺ်းၵိုတ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းလႅင် KNPP ၊ ၸုမ်းရၶႅင်ႇ ANC တင်း LDU ၵူၺ်း။ ၸုမ်းၶၢင် KIA တင်း ၸုမ်းတႆး SSPP ပဵၼ်ၸုမ်းၵွင်ႉၵၢႆႇ ဝႆႉယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇတႅပ်းတတ်းသင်ၸွမ်းလႆႈ ။

ငဝ်းလၢႆးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပဵၼ်ဝႆႉ 3 ၾၢႆႇ
ပေႃးဢဝ်ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈဝႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ 21 ၸုမ်း၊ ယၢမ်းလဵဝ် တႅၵ်ႇဝႆႉ 3 ၾၢႆႇ – ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA.S – EAO သိပ်းၸုမ်း ပႃးမွၼ်းတင်း လႃးႁူႇ ၊ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ – ၸုမ်း UNFC – ၵိုတ်း တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းလႅင် KNPP တင်းၸုမ်းရၶႅင်ႇ ANC ၊ ဢၼ်ၵိုတ်းထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈတႄႉ ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ဝႃႉဢွၼ်ႁူဝ် သမ်ႉမီး လုၵ်ႈ ၸုမ်း 7 ၸုမ်း (ၸုမ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝႃႉ WNO ႁူမ်ႈႁွမ်း ဝႃႉ UWSA မိူဝ်ႈလိူၼ်မေႊ 2017 ) ၸိူဝ်း ဢမ်ႇႁပ်ႉ တႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA သေ ၶိုင်ႁႃသဵၼ်ႈတၢင်းမႂ်ႇ ဢၼ်ၸၢင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ၵမ်းသိုဝ်ႈ။

ၵိုတ်းၸုမ်းၼႃႇၵ ၸုမ်းလဵဝ် ပႆႇပႃးၾၢႆႇလႂ် – လၢႆးမိုဝ်းၵေႃႈပႆႇလူင်း၊ ၸုမ်းပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈဢမ်ႇႁူမ်ႈ ၊ ၽႅၼ်ၵၢၼ် သုၼ်ႇၸုမ်းၼႃႇၵ တႄႉ ၶႂ်ႈဢဝ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸၢဝ်းၼႃႇၵ ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်ႊၻီႊယိူဝ်ႊ တင်း ဢၼ်မီးၾၢႆႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၵေႃႇတင်ႈၸႄႈမိူင်း၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၼႃႇၵ ႁင်းၶေႃ။

ၶုၼ်သၢင်ႇမူး

ၶေႃႈမုလ်း – ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 010 October, 2018

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

Heng Kayong

သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း လႄႈ ပၼ်ႁႃဢၼ်ၸၢင်ႈၵဝ်းဢဝ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵူၼ်ႇပင်း

​​ပေႃးလၢတ်ႈလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၼႆ ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ဢိင်ဢၢင်ႈမႃး ၼိူဝ်ၶေႃႈ ႁပ်ႉပၢႆးႁၼ် John Locke ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ႁၢၼ်ႉ​​တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵူႈ​​ၵေႃႉ​​ၵေႃႉၼႆႉ တိုၼ်းမီး ဝႆႉသုၼ်ႇလႆႈသၽႃႇဝ ဢၼ်ၵိူတ်ႇၵိုၵ်းမႃး ၸိူင်ႉၼင်ႇလွင်ႈၶီးၸိုၼ်ႈ၊ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း လႄႈ လွင်ႈပိူင်ႇငမ်း ၸိူဝ်းၼႆႈ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈလႆႈၸႂ်​​ၵၼ် ၽွတ်ႈတင်ႈဝႆႉဢိူဝ်ႈ၊ သင်ဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ပူၼ်ႉပႅၼ်​​​​တေႃႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸိုင် ၵူၼ်းမိူင်းမီးသုၼ်ႇပူတ်းပၢၵ်ႈပႅတ်ႈ...

ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း လူဝ်ႇမေႃယူႇၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ၶၢဝ်းထႆးမၵ်းမၼ်ႈဝၼ်းမွင်ၸႂ်ၸွမ်းၸဝ်ႈၸွမ်းၶုၼ်

လိူၼ်မေႊ 2026 ၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး တိုၵ်ႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တႃႇၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇယူႇၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်း တႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းၶၢဝ်းပွတ်းၼႆသေ ၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းမႃးယူႇၶိူဝ်းယႂ်း ။ ၵွၼ်ႇၼႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းတမ်ႇၼွႆႉမွင်ၸႂ်ၸွမ်းၸဝ်ႈၼၢင်းလူင်တူၼ်ထူၼ်ႈၵဝ်ႈ ဢၼ်ၸၢမ်ႇပူႈၼွၼ်းၽေးၵႂႃႇၽွင်းႁၢင်ပီ ပီၵၢႆသေ ယင်းပႆႇလႆႈလုမ်းလႃးသၢင်းၵဵဝ်ႇၽဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်။ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉ မိူင်းထႆး မႃးမီးလွင်ႈတမ်ႇၼွႆႉမွင်ၸႂ်ထႅင်ႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လုၵ်ႈယိင်းလူင် ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းတူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်း လႆႈၸၢမ်ႇပူႈၼွၼ်းၽေးၵႂႃႇထႅင်ႈ...
Muse

KIA ယွၼ်းၶွၼ်ႇၵႃႈပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ

ႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉ သိုၵ်းၶၢင် KIA ၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းယူႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ႁဵတ်းလိၵ်ႈသူင်ႇထိုင် ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ယွၼ်းငိုၼ်း ႁႂ်ႈၵႂႃႇသႂ်ႇၶွၼ်ႇ ၵႃႈပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း၊ ပိုတ်ႇႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆၵုၼ်ႇယွႆႈၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း လႄႈ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၾူၼ်း၊ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶမ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းမူႇၸေႊ လႆႈႁပ်ႉလိၵ်ႈတႃႇႁႂ်ႈၵႂႃႇသႂ်ႇၶွၼ်ႇၼၼ်ႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ၸူဝ်ႈဝူင်ႈၼႆႉသိုၵ်းၶၢင်ၶဝ်မႃးသူင်ႇလိၵ်ႈ ယွၼ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼႆဝႃႇ။ ၽိူဝ်ႇတူၺ်းဝၼ်းမၼ်း ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၼၼ်ႉ သမ်ႉပေႃးမူတ်းဢႃယုၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၵူၼ်းတၢင်းတႂ်ႈၶဝ်...

ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈ လၢႆလၢႆတီႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈထွမ်ႇၸွမ်းၼမ်

0
 ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇလၢႆလၢႆတီႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ  ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး  RCSS/SSA  တုင်ႉၼိုင်ၵုမ်းၵမ် ၽွင်းငမ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ဝၼ်းတီႈ 11/6/2026 တႄႇၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်းထိုင်ဝၢႆးဝၼ်း 1  မူင်း  ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽွင်းငမ်းမၢႆ (3) ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး  RCSS/SSA  ဢွၼ်ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၼႃႈတီႈႁူဝ်ၸုမ်း (3) တင်း...

ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် တီႈၼိုင်ႈၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ ယွၼ်းငိုၼ်းၵႃႈသွၼ်လိၵ်ႈတီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း

ႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊပီ 2026 ၼႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တႄႇပိုတ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ပတ်းပိုၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃ ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ၸိူဝ်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ၼႂ်းၼႃႈတီႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၵုမ်းၵမ်ယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းၵဝ်ႇပိူင်ၵဝ်ႇ မိူၼ်ၵူႈပီ ၼႆယဝ်ႉ။ မေႃသွၼ် ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸၼ်ႉၵၢင် (အခြေခံအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ) တီႈ ဝၢၼ်ႈၼႃးၸၢမ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၵတ်း လႄႈ မိူင်းသူႈ...