ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇယဵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉလႄႈ UNOCHA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တႄႇဢဝ်ႁူဝ်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ ၼႆႉမႃး ဢမ်ႇမီး ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 24/04/2019 ယူႇတီႈ လုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UNOCHA ၾၢႆႇၵွင်ႉသၢၼ်ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈဢီးလူၸွႆႈ ထႅမ်ၵူၼ်းတေႃႇၵူၼ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တႄႇဢဝ် လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ 2019 ၼႆႉမႃး ယွၼ်ႉၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼင်ႇၵၼ် ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်သေ ၵူၼ်းမိူင်း မွၵ်ႈ 11,000 ပၢႆ ၼႂ်း 6 ၸႄႈဝဵင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်း ယေးၽႂ်မၼ်း ထိုင်မႃး ႁူဝ်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ UNOCHA ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ “ ဢၼ်လႆႈၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်းမႃး ထိုင်ဝၼ်းတီႈ 9 လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊၼႆႉတႄႉ မီးဝႆႉဝႃႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တႄႇဢဝ် လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ထိုင် လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈဢွၼ်ၵၼ် ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်းမူတ်းယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး SHRF လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသဵင်မၢၵ်ႇ သဵင်ၵွင်ႈယဵၼ်သေလႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶိုၼ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းဢိူင်ႇၽႂ်ႇ ဝၢၼ်ႈမၼ်းယဝ်ႉ ၼႆတႄႉႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ လႆႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတေလႆႈပၢႆႈထႅင်ႈမိူဝ်ႈလႂ် ယွၼ်ႉၽႂ် ၸုမ်းလႂ်ၼႆတႄႉ ၵေႃႈပႆႇၸၢင်ႈလၢမ်းလႆႈ။ ၵွပ်ႈသင်ၼႆ ၵွပ်ႈၵၢၼ် ငမ်းယဵၼ်တိုၵ်ႉပဵၼ်ယူႇၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ဢမ်ႇသုၵ်း ဢမ်ႇလိပ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပၢင်တိုၵ်းၸၢင်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ထႅင်ႈလႆႈ ၵူႈၶၢဝ်း ၵူႈယၢမ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵေႃႈၸၢင်ႈလႆႈ ပၢႆႈယွၼ်ႉမၼ်းထႅင်ႈၵူႈမိူဝ်ႈယဝ်ႉ”ဝႃႈၼႆ။
မၼ်းၸၢႆးလၢတ်ႈဝႃႈ“ ဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိုၼ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းၼၼ်ႉၵွပ်ႈဝႃႈ လူဝ်ႇႁိပ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် တႃႇႁႃလဵင်ႉၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်း ၵူၺ်း။ ပေႃးမႃးတူၺ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸွမ်းလႅၼ် လိၼ်ထႆးတႄႉဝၢႆး ၸဝ်ႈ တႃႇၼၼွၵ်ႈမိူင်းတတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈယဝ်ႉ ငဝ်း လၢႆးပိူင်ပဵၼ်ယူႇၵပ်ႉၵိၼ်းမႃး ၵူႈမိုဝ်ႉ ၵူႈဝၼ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁႃႁဵတ်း ၵၢၼ်သင်လႆႈတႄႉတႄႉ။ ၸဝ်ႈတႃႇၼၼွၵ်ႈမိူင်း ပွႆႇပႅတ်ႈၶဝ်လႆႈပီပၢႆယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးယွၼ်ႉသိုၵ်း SSPP တင်း RCSS ပိုတ်း ယိုဝ်းၵၼ်၊ SSPP တင်း သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵၼ်၊ RCSS တင်း သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းၵၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢိင် ၼိူဝ်လွင်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းပူၼ်ႉမႃးၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆၸွမ်းၵေႃႈမီး။
ယၢမ်းလဵဝ် ၼင်ႇႁိုဝ် တေၵိုတ်းပၢင်တိုၵ်းလႆႈတႄႉတႄႉၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းတႆး တင်းသွင်ၸုမ်းၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇယၢၼ် ထွႆထွၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ တီႈဢိူင်ႇၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၼၼ်ႉ ႁင်းၽႂ်မၼ်းယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ