Thursday, January 29, 2026

ၶူးႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း တူၵ်ႇတၵ်ႉထိုင်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ

Photo by – Hurn Kayang/ ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း

ပီ 1947 လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 7 ဝၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး ဢမ်ႇၼၼ် ၵေႃႈ ဝၼ်းတႆးၼႆ ႁွင်ႉၵၼ်မႃး ၵူႈလၢႆတၢင်းၼၼ်ႉ ၶွပ်ႈတဵမ်မႃး 72 ပီယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးၼႆႉသေယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉ လႆႈႁဵတ်းၵေႃႇသၢင်ႈပဵၼ်မႃးယဝ်ႉလႄႈ ယွၼ်ႉ လွင်ႈတၢင်းၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆသေ ၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃးမီးယဝ်ႉ ႁိုင်မႃးထိုင်လၢႆပီသေ ၽွၼ်းယွၼ်ႈမၼ်း၊ ၽွၼ်းလီမၼ်းသမ်ႉ မီးဢီႈသင်မႃးၵူၺ်းၵူၺ်း ႁဝ်းၶႃႈယွၼ်းထတ်းသၢင်ၼႄၵၼ် ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈ။

တီႈတႄႉမႃး ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ယၢမ်ႈမီးမႃးယူႇ 2 ပွၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ 3 ပွၵ်ႈၸိူင်ႉၼႆႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1929 ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်းၶဝ်ၼႆႉ ၶႂ်ႈမူၼ်ႉမႄး ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ လၢႆးဢုပ်ႉ ပိူင်ႇၽွင်းငမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊသေယဝ်ႉ ၶိုင်ႁႃပိူဝ်ႈတႃႇမူၼ်ႉမႄး ၶဝ်ၶိုင်သၢင်ႈၸိူင်ႉၼင်ႇ ၼၼ်။ ၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶႆႈၾႃႉမိူင်းတႆးၵေႃႈသမ်ႉ မီးၵၢင်ၸႂ် ပိူဝ်ႈတႃႇတေယုၵ်ႉမုၼ်း လွင်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၽွင်းငမ်း ၶွင်ၼႂ်းမိူင်းၶဝ်လႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ယိုၼ်ႈယွၼ်းတုၵ်းယွၼ်းမႃး။ ၵူၺ်းၼႃႇ တၢမ်ႇၼင်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်တုၵ်း ယွၼ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်မႃး ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်းၶဝ် ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉႁဵတ်းၸွမ်း။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶဝ်ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉႁဵတ်းၸွမ်းလႄႈ ယူႇတီႈ ၾၢႆႇၸဝ်ႈၶုၼ်ၶႆႇၾႃႉၶဝ် ၸင်ႇတုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇသူၸဝ်ႈ တေၵႂႃႇမိူဝ်းဢုပ်ႇၵၼ်လွင်ႈ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတၢင်းမိူင်း တႆးၼၼ်ႉ။ ပၢင်ၵုမ်ဢၼ်တေႁဵတ်း တီႈဝဵင်းလၼ်ႊတၼ်ႊ ၸိုင်ႈမိူင်းဢိၼ်ႊၵလၢၼ်ႊ မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈပွႆႇတူဝ် တႅၼ်းႁဝ်းၶႃႈ၊ တူဝ်တႅၼ်းၶွင်ၸဝ်ႈၾႃႉႁဝ်းၶႃႈ မိူဝ်ႈၶိုၼ်ႈၸွမ်း ဝႃႈၼၼ်။

ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈသမ်ႉဝႃႈ “တႃႇတေမႃးၶိုၼ်ႈၸွမ်းတႄႉလႆႈယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်း သင်၊ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵူၺ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်မႃး ၵႃႈၸရိပ်ႈတၢင်းၸႂ်ႉၸၢႆႇတႃႇတေၽႅဝ်မႃးမိူင်း ဢိၼ်ႊ ၵလၢၼ်ႊလႄႈ ပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈၸၢႆႇႁင်းၵူၺ်း။ ယူႇတီႈၸုမ်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းတႆးႁဝ်းၶဝ်ၵေႃႈ ယွမ်းႁပ်ႉဢၼ် ၼႆႉသေယဝ်ႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းၶဝ် ဢၼ်ၶဝ်တုၵ်းယွၼ်းထိုင်တီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်း ဢွင်ႇမၢၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇတႄႇဢဝ်ဝၼ်းၼၼ်ႉမႃး မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်မႃးဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး မႃးပွၵ်ႈၼိုင်ႈ။ ၼၼ်ႉတႄႉ တေပဵၼ်လိူၼ်သႅမ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 7 ဝၼ်း ပီ 1930 ၼၼ်ႉ။

တႄႇမိူဝ်ႈၼၼ်ႉမႃးသေယဝ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၸဝ်ႈၶုၼ်ၶႆႇၾႃႉမိူင်းတႆးၶဝ်ၼႆႉ မႃးတုမ်ၵၼ်တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးသေ ႁဵတ်း ပဵၼ်ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆးမႃး ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈဝၼ်းၶိူဝ်းတႆးဢၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႃး ၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းပေႃႈႁႆႈမႄးၼႃးၸိူဝ်း ၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈပႃး။ ၵူၺ်းပဵၼ်ၶုၼ်ၶႆႈၾႃႉ ၽွင်းငမ်းမိူင်းၼၼ်ႉလႄႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတၢင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇလူင် ပွင်ၸိုင်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇ ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေပႃးထႅင်ႈ ငူၺ်ႇၶုၼ်ႇဢူးၶဝ်၊ မဵဝ်ႉၸႃးၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၸွမ်း ၼၼ်ႉတႄႉတေပဵၼ်ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။

ၵမ်းၼႆႉၽိူဝ်ႇထိုင်မႃး 1947 လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 7 ဝၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီးလွင်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇ ၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈ တင်းၵူၼ်းမိူင်း တေလႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေယဝ်ႉ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းမိူင်းတႆးၵႂႃႇ ၾၢႆႇၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ် တၢင်ႇ ယိုၼ်ႈယွၼ်းတီႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဢၼ်ၼၼ်ႉဝႃႈၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸုမ်းတေဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းမိူင်းတႆးၵႂႃႇ (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈ တႆး) တႃႇတေဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉ ယူႇတီႈဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၵမ်းသိုဝ်ႈသေတႃႉ ၵေႃႈ တီႈၸုမ်းၵိူဝ်းၵုမ်မၼ်းသမ်ႉ တေလႆႈမီး ၸုမ်းၸဝ်ႈၶုၼ်ၶႆႇၾႃႉၶဝ် ၼႆႉပဵၼ်ၸုမ်းၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်။
တီႈၸုမ်းၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၼၼ်ႉ ၵူႈပွၵ်ႈပွၵ်ႈဝႆႉပၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶႆႇၾႃႉၶဝ် တႃႇ 14 ၵေႃႉ ၶဝ်ႈပႃးၸွမ်း။ ၵမ်းၼႆႉ ၽိူဝ်ႇဝႃႈသိုၵ်း ၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ယဝ်ႉၵႂႃႇ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၾၢႆႇပၢႆးၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး။ မိူၼ်ၸိူင်ႉ ရ ပ လ ၵေႃႈမီးမႃး။ ယေးပေႃႇသီႇၵေႃႈမီးမႃး ၸုမ်းၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ၵေႃႈမီးမႃး ႁဵတ်းၸိူင်ႉၼၼ်သေယဝ်ႉ လွင်ႈ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ တူင်ႉၼိုင်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းလႄႈ ယူႇတီႈၸုမ်းၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ် ၸင်ႇတေတုၵ်းယွၼ်းထိုင် တီႈ ၶုၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းၸုမ်းၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ပိူဝ်ႈတႃႇတေၵမ်ႉၵႅမ်ပၼ်လွင်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းသူ၊ မိူဝ်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်း ငမ်းတေႃႇမိူင်းတႆးၼၼ်ႉ ၸူးဢဝ်ႁဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉ 14 ၵေႃႉတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၽွမ်ႉယဝ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈပႃးၽူႈတၢင်တူဝ် တူဝ် တႅၼ်း ၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး တႃႇ 7 ၵေႃႉ တႃႇၼိုင်ႈၶိုင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လိၵ်ႈတမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းတႆး တွႆႇသၢႆလူမ်းၵႂႃႇ တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်သေတႃႉၵေႃႈ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈဢၼ်ၼင်ႈလုမ်းတီႈယၼ်ႇၵုင်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ ၶဝ်ၶိုၼ်းတွပ်ႇမႃးဝႃႈ တၢမ်ၼင်ႇသူၸဝ်ႈယိုၼ်ႈယွမ်းမႃး ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၢင်ၵုမ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶႆႇၾႃႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း ႁဵတ်းမႃး ယူႇၵူႈပီပီၼၼ်ႉ တေသိုပ်ႇႁဵတ်းပၼ်ယူႇ ဝႃႈၼႆမႃးၵူၺ်း။ ၼၼ်ႉပဵၼ် ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 7 ဝၼ်း ပီ 1947။

ဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်း ရ ပ လ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းပူတ်းပွႆႇ မိူင်းၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (ရှမ်းပြည်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ချူပ်) ၼၼ်ႉ ၸင်ႇပွႆႇၽူႈသူၼ်းတုမ်ၶဝ် လုင်းထုၼ်ႉမိၼ်ႉ လၢင်းၶိူဝ်း မိူဝ်းသူၼ်းတုမ်ထိုင် ၼႂ်းပၢင်ပွႆး ဢၼ်ႁဵတ်းယူႇတီႈဝဵင်းပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဢဝ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းသေယဝ်ႉမႃး ဢုပ်ႇဢူဝ်းတိူင်ႇပၢင်ႇၵၼ် ဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶုၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ႁူႉထိုင်ဝႃႈ ၾၢႆႇလင်ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇမီး ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႉ တင်းလင်လႄႈ ၶဝ်ၸင်ႇႁတ်းလူလၢႆ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇၵမ်ႉယၼ်ၸွမ်း ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ် ႁႂ်ႈလႆႈတူၵ်းယွၼ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈပႃးတူဝ်တႅၼ်း ၵူၼ်းမိူင်း 7 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇၵမ်ႉယၼ်၊ ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ်ႁႅင်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈၸိုင် ၶုၼ် ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႆႉ တေသိုပ်ႇပေႉၵိၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇဝႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈၸဝ်ႈၾႃႉ။

ႁဵတ်းၼၼ်သေယဝ်ႉ ၽိူဝ်ႇၽႅဝ်တၢမ်းၶမ်ႈ 7 မူင်း ၸင်ႇမႃး ႁူမ်ႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်သေယဝ်ႉ ယူႇတီႈၸဝ်ႈယဵပ်ႇၾႃႉ မိူင်း သႅၼ်ဝီ မႃးႁဵတ်းၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈသေယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်ၵျႃႇပူႉ မႃးပဵၼ်ၽူႈၵႅဝ်ႈပၢင်မၼ်းသေ ၸင်ႇမႃး တင်ႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶႆႇၾႃႉၶဝ်တူၵ်းလူင်း ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်သေယဝ်ႉ လိူၵ်ႈတင်ႈ တူဝ်တႅၼ်းၾၢႆႇၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ် 7 ၵေႃႉ၊ လိူၵ်ႈတင်ႈတူဝ်တႅၼ်းၾၢႆႇ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း 7 ၵေႃႉသေယဝ်ႉ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်မႃး လူင် ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး။ မၵ်းမၼ်ႈဢဝ်တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ဢၼ်ၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃး ဝၼ်းတီႈ 7 လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႄႈ ပႃးတၢင်းၸဝ်ႈၶုၼ်ၶႆႇၾႃႉၶဝ် ၸင်ႇဢွၼ်ႁူမ်ၸူမ်း မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ၼႆႉမၼ်းၼႄ ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶႆႇၾႃႉ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇၵႃး ၼႂ်းပိုၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢၼ်ယူႇဢဝ်တင်းလၢႆးၵတ်း၊ လၢႆးယဵၼ် လၢႆးၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊသေယဝ်ႉ ၽိုၼ်ႉဝၢႆႇၶိုၼ်း ပၵ်းပိူင် ဢုပ်ႇပိူင်ႇၽွင်းငမ်းၶွင်ၶုၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ၼႆႉပဵၼ် ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း၊ ၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈဢွင်ႇမၢၼ် လူင်ႁဝ်း ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ တင်းၶုၼ်ၶႆႇၾႃႉ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ယဝ်ႉ မၵ်း မၼ်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇတေပဵၼ်မႃး ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ပွၵ်ႈသွင်။

လုၵ်ႉတီႈဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ ၸင်ႇတေမီးမႃးလႆႈ သိုပ်ႇပဵၼ်မႃး မိူဝ်ႈၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 11 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးမၵ်းမၼ်ႈ တုင်းတႆး လိူင် ၶဵဝ် လႅင်လႄႈ ဝူင်းလိူၼ် တီႈၵၢင်မၼ်းၼၼ်ႉလႂ် ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃး တင်း ၵႂၢမ်းတၢင်ႇၸွမ်ပိဝ်တႆး ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၵႂၢမ်းယေႃးမုၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး မၵ်းမၼ်ႈပႃးမႃးထႅင်ႈသေ ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃး လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 12 ဝၼ်း ယူႇတီႈႁူဝ်ၼႃႈတႆးလႄႈ ၶၢင်၊ ၶျၢင်း မၢၼ်ႈ ဢၼ်ဢွင်ႇသၢၼ်းဢွၼ် ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇမႃးတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်သေ ထိုင်တီႈပေႃးလႆႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ပဵၼ်မႃးလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။

ၽိူဝ်ႇပဵၼ်မႃး လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ပၢင်လူင်ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်သေ ၸင်ႇမႃး ႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (တိုင်းပြုပြည်ရေးလွှတ်တော်) တေႃႇထိုင်မႃးၶႅၼ်ႇတႅမ်ႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း ပီ 1947 ၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ ၸင်ႇတေပဵၼ်မႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၶၢင်၊ ၶျၢင်း၊ တႆး ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတင်းမၢၼ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေယဝ်ႉ ႁူမ်ႈတင်ႈပဵၼ်မႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူႈၵေႃႉၶိင်းၵူၼ်း ၸိူဝ်းႁူႉယဝ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈတွင်းၶိုၼ်းထႅင်ႈသေ ၸိူဝ်းပႆႇႁူႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈ လႆႈ ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈပိုၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်မီးမႃး ယိုင်ႈယႂ်ႇမႃး ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းတႆး ဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၼိုင်ႈၵူၼ်းၸုမ်းၼိုင်ႈ မႃးႁဵတ်းပၼ်ႁဝ်း ပဵၼ်တၢမ်တူဝ် ၵူၼ်း ႁၵ်ႉၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ပဵၼ်တၢမ်တူဝ် ၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶႆႇၾႃႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈပဵၼ် မႃးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈတွင်းၵိုမ်းၵၼ်ၵႂႃႇသေ ႁႂ်ႈလႆႈသိုပ်ႇတေႃႉတႆႇၶႆႈၼႄၵၼ်ၵႂႃႇ ယႃႇႁႂ်ႈပိုၼ်းႁဝ်းပေႃးႁၢႆ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယွၼ်းၾၢၵ်ႇတွၼ်ႈထိုင် ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်း မိူင်းတင်းသဵင်ႈသေ ၶွတ်ႈယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းဝႆႉတီႈၶႃႈ။

မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ

ၶူးႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

တီႈၼင်ႈတႃႇတႅၼ်းၽွင်း ၼႂ်းလုမ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ လႆႈၼမ်သုတ်း

မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 28/1/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ ၶေႃႈတွပ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပွၵ်ႈၵမ်း 3 တႃႇတီႈၼင်ႈလုမ်းသၽႃး ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ တင်းသဵင်ႈ မီးယူႇ 54 တီႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ လႆႈၵႂႃႇ 50 တီႈ ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ၊ မိူင်းတႆး၊ တိူင်းတၼၢဝ်းသီ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊...

ၶၼ်ၶမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၸမ်ထိုင် 120 သႅၼ်ပျႃး၊ မိူင်းထႆး ထိုင်ၵႂႃႇ 82000 ၿၢတ်ႇပၢႆ

မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 29/1/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၶၼ်ၶမ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼိုင်ႈဢွၼ်ႊသ်လႂ် ထိုင်ၵႂႃႇ 5,531 တေႃႊလႃႊ၊ ၶၼ်ၶမ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼိုင်ႈၵျၢပ်ႈလႂ် ထိုင်ၵႂႃႇ ႁိမ်းႁွမ်း 120 သႅၼ်ပျႃး ၼႆယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ်ၶမ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၼိုင်ႈၵျၢပ်ႈ (ဢၼ်မီးၼမ်ႉၼၵ်း 16 ပႄး) ၼႆႉ မီးယူႇ 11,550,000 ပျႃး...

ၸၢႆးၼုမ်ႇမီးတၢင်းပဵၼ်ပၢႆးၸႂ် ႁၢႆၵႂႃႇ ၽွင်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၵူတ်ႇထတ်း တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း

ၸၢႆးမွင်ႇတဵင်းလၢႆႇ ဢႃယု 29 ပီ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသူပ်းသၢႆမႂ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ႁၢႆၵႂႃႇလႆႈ 5-6  ဝၼ်း ယင်းပႆႇႁၼ်တူဝ်ၶိုၼ်း ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီ 24 /1/2025 ဝၢႆးဝၼ်း 2 မူင်း ၸၢႆးမွင်ႇတဵင်းလၢႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ တေဢွၵ်ႇၵႂႃႇလႄႇၵမ်းၼိုင်ႈၼႆသေ ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵႂႃႇ  ဢမ်ႇပွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်းထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းႁိူၼ်းဢမ်ႇလႆႈတင်းၵပ်းသိုပ်ႇလႄႈဢွၼ်ၵၼ် မႆႈၸႂ်ဝႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း...

ပီမႂ်ႇလႃးႁူႇပွၵ်ႈၵမ်း 42 တီႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇမႃးပိုတ်ႇပၢင်ပၼ်

ပေႃးထိုင်မႃး ၶိင်ႇမွၵ်ႇမႆႉပႅၵ်ႇ ဢွၵ်ႇတုမ်ႇၵီႈမႃး ၽွင်းမွၵ်ႇၵွၼ်ၵီႈပူင်းၼိူဝ်တူၼ်ႈ ၽွင်းမွၵ်ႇမၢၵ်ႇမၼ်ႉ မၢၵ်ႇမူၼ်ႇပူင်းထႃးၵီႈယူႇၼိူဝ်တူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈ ၸၢဝ်းလႃးႁူႇ တေဢွၼ်ၵၼ် မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ထိုင်ၶၢဝ်းႁပ်ႉပီမႂ်ႇ ၵိၼ်လဵင်ႉၶဝ်ႈမႂ်ႇၼမ်ႉမႂ်ႇမႃးၵူႈပီပီ။ထိုင်မႃး ပီ 2026 ၼႆႉ တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉၵေႃႈ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းလႃးႁူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်း ပဵၼ် ပွၵ်ႈၵမ်း 42 ။ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးၵေႃႈ မီးၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးပိုတ်ႇပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇလႃးႁူႇပၼ်တီႈၵဵင်းတုင် ။ ၶၢဝ်းႁပ်ႉပီမႂ်ႇလႃးႁူႇထိုင်မႃး...

ၵူၼ်း/ၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ ၶႃႈႁႅမ်သင်ၶၸဝ်ႈတူၼ်ၼိုင်ႈတီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 28 /1/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 6 မူင်းၶိုင်ႈ  သင်ၶၸဝ်ႈတူၼ်ၼိုင်ႈ  တီႈၵျွင်းမႁႃႇ ပေႃးၻႃႉယူင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းပွၵ်ႉ 4  တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ထုၵ်ႇၵူၼ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ ၶႃႈႁႅမ် လႄႈလႆႈ လူႉလွၼ်ႇၵႂႃႇ- ဝႃႈၼႆ ။ ၽွင်းၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းလႄႈ ၸုမ်းပရႁိတ ၵႂႃႇႁၼ်ၶၢပ်ႈတူဝ်သင်ၶၸဝ်ႈပႃးၼၼ်ႉ   မီးႁွႆးမိတ်ႈတႅင်းဝႆႉၸွမ်း  တွင်ႉ...